Τα αντικαταθλιπτικά είναι σήμερα από τα πιο συχνά φάρμακα στον κόσμο. Για εκατομμύρια ανθρώπους αποτελούν ένα πολύτιμο στήριγμα για να ξεπεράσουν την κατάθλιψη και το έντονο άγχος. Ωστόσο, ένα ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο τους επιστήμονες είναι αν το να παίρνει κανείς αυτά τα φάρμακα για πολλά χρόνια προσφέρει πάντα το ίδιο όφελος, ή αν σε κάποιες περιπτώσεις η θεραπεία συνεχίζεται απλά από συνήθεια ή φόβο.
Οι νεότερες μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει μια κοινή απάντηση για όλους. Για μερικούς ανθρώπους η συνέχιση της αγωγής είναι απαραίτητη για να μην κυλήσουν ξανά, ενώ για άλλους η σταδιακή διακοπή είναι εφικτή, αρκεί να γίνει σωστά.
Γιατί η θεραπεία διαρκεί τόσο πολύ;
Αυτά τα φάρμακα δεν σταματούν τη δράση τους μόλις νιώσετε καλύτερα. Οι γιατροί τα προτείνουν και ως «ασπίδα» προστασίας για να μην επιστρέψουν τα συμπτώματα.
Σύμφωνα με τον βρετανικό οργανισμό υγείας NICE, η κατάθλιψη έχει την τάση να εμφανίζεται ξανά. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι που πέρασαν ένα επεισόδιο θα αντιμετωπίσουν και δεύτερο, ενώ μετά από πολλαπλά επεισόδια ο κίνδυνος μεγαλώνει. Γι’ αυτό οι ειδικοί προτείνουν να συνεχίζετε το φάρμακο για αρκετούς μήνες αφότου γίνετε καλά, και αν οι υποτροπές είναι συχνές, η θεραπεία μπορεί να κρατήσει χρόνια.
Τι λένε οι τελευταίες έρευνες;
Το θέμα της μακροχρόνιας χρήσης έχει ανοίξει μια μεγάλη κουβέντα. Ορισμένοι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν έχουμε αρκετά δεδομένα για το τι συμβαίνει μετά τον πρώτο χρόνο θεραπείας σε όλους τους ασθενείς. Επίσης, πολλές μελέτες συγκρίνουν ανθρώπους που συνεχίζουν το φάρμακο με άτομα που το έκοψαν απότομα, κάτι που μπορεί να αλλοιώνει τα συμπεράσματα.
Από την άλλη, είναι ξεκάθαρο ότι η βιαστική διακοπή αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο να επιστρέψει η κατάθλιψη. Έτσι, για πολλούς η συνέχιση της αγωγής παραμένει η πιο ασφαλής λύση.
Οι παρενέργειες που επηρεάζουν την καθημερινότητα
Αν και τα σύγχρονα σκευάσματα είναι γενικά ασφαλή, όταν τα παίρνετε για χρόνια μπορεί να εμφανιστούν ενοχλητικές παρενέργειες που χαλάνε την ποιότητα της ζωής σας.
Οι πιο συχνές από αυτές είναι:
- Μειωμένη ερωτική επιθυμία και δυσκολία στον οργασμό.
- Αύξηση του βάρους.
- Προβλήματα στον ύπνο (είτε υπερβολική νύστα το πρωί είτε αϋπνία το βράδυ).
- Συναισθηματικό μούδιασμα (η αίσθηση ότι δεν μπορείτε να νιώσετε ούτε βαθιά χαρά αλλά ούτε και λύπη).
- Πονοκέφαλοι και ανακάτωμα στο στομάχι.
Αυτά τα προβλήματα δεν παρουσιάζονται σε όλους, αλλά είναι ο κύριος λόγος που πολλοί άνθρωποι ζητούν από τον γιατρό τους να σταματήσουν την αγωγή.
Μπορείτε τελικά να τα κόψετε;
Η απάντηση είναι ναι, αλλά ποτέ μόνοι σας.
Αν κόψετε το φάρμακο απότομα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσετε έντονα συμπτώματα στέρησης ή θα δείτε την κατάθλιψη να επιστρέφει. Η διακοπή πρέπει να γίνεται με σταδιακή μείωση της δόσης, μια διαδικασία που μπορεί να κρατήσει εβδομάδες ή και μήνες, ανάλογα με το σκεύασμα. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι όσοι είχαν τη σωστή υποστήριξη από τον γιατρό τους κατάφεραν να σταματήσουν τα φάρμακα με απόλυτη επιτυχία.
Σύμμαχοι: Η ψυχοθεραπεία και ο τρόπος ζωής
Τα φάρμακα δεν είναι η μόνη λύση. Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι που βοηθούν το μυαλό και το σώμα να παραμείνουν σε ισορροπία:
- Η συστηματική ψυχοθεραπεία.
- Η γυμναστική και η κίνηση.
- Ο καλός ύπνος και η σωστή διατροφή.
Οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που συνδυάζουν την ψυχοθεραπεία με τη σταδιακή μείωση του φαρμάκου έχουν τις λιγότερες πιθανότητες να κυλήσουν ξανά στην κατάθλιψη.
Τι πρέπει να κρατήσετε
Το συμπέρασμα των ειδικών είναι απλό: η θεραπεία πρέπει να ταιριάζει αποκλειστικά σε εσάς. Για κάποιον τα αντικαταθλιπτικά για χρόνια είναι σωτήρια. Για κάποιον άλλον, μετά από μια μεγάλη περίοδο σταθερότητας, μπορεί να έχει έρθει η ώρα της σταδιακής διακοπής.
Το πιο σημαντικό είναι να μην κάνετε καμία αλλαγή χωρίς να συμβουλευτείτε τον ψυχίατρό σας, καθώς εκείνος γνωρίζει τη δική σας μοναδική ιστορία.
Δείτε ακόμη:
Αντικαταθλιπτικά: Πώς θα αποφύγουμε τα συμπτώματα στέρησης – Τι συμβαίνει όταν τα «κόψουμε»
Ψυχική υγεία: Το τρέξιμο είναι εξίσου αποτελεσματικό με τα αντικαταθλιπτικά
