Η διατροφική αξία των πιο συνηθισμένων καλλιεργειών, όπως το σιτάρι, τα μήλα και τα καρότα, έχει μειωθεί έως και κατά 50%, σύμφωνα με επιστήμονες. Μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι οι ενήλικες σήμερα χρειάζεται να καταναλώνουν διπλάσια ποσότητα λαχανικών σε σχέση με το 1960, προκειμένου να λαμβάνουν την ίδια ποσότητα απαραίτητων βιταμινών και μετάλλων, λόγω της υποβάθμισης της ποιότητας του εδάφους.
Οι ερευνητές, από τη βρετανική εταιρεία τεχνολογίας Deep Science Ventures, διαπίστωσαν ότι πολλά είδη καλλιεργειών έχουν χάσει από 20% έως 50% των βασικών θρεπτικών συστατικών τους, μεταξύ των οποίων το κάλιο, ο σίδηρος, το σελήνιο και ο ψευδάργυρος.
Οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης είναι «τεράστιες», υποστηρίζουν οι ερευνητές, καθώς ενδέχεται να οδηγήσουν περίπου πέντε εκατομμύρια ενήλικες σε ηλικία εργασίας σε διατροφικές ελλείψεις.
«Αυτό θα είχε τεράστιες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία», ανέφεραν σχετικά με τα ευρήματα. «Η έλλειψη σεληνίου αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και επηρεάζει τη λειτουργία του θυρεοειδούς, προκαλώντας μια σειρά από επιπτώσεις στην υγεία, όπως υπογονιμότητα, κατάθλιψη και κόπωση».
Σελήνιο: Πώς επηρεάζεται η πρόσληψη ενός απαραίτητου μετάλλου
Το σελήνιο είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμά τους επιβλαβείς εισβολείς και να προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες.
Σύμφωνα με το NHS, οι άνδρες χρειάζονται περίπου 75 μg σεληνίου την ημέρα, ενώ οι γυναίκες 60 μg. Καλές πηγές σεληνίου είναι τα προϊόντα ολικής άλεσης και τα καρύδια Βραζιλίας, καθώς μόλις ένας έως δύο ξηροί καρποί αρκούν για να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες ενός ενήλικα.
Ωστόσο, καθώς η περιεκτικότητα του σιταριού σε θρεπτικά συστατικά μειώνεται, οι γυναίκες θα χρειάζονταν πλέον να καταναλώνουν τέσσερις φέτες ψωμί ολικής άλεσης για να λάβουν μόλις το ένα τρίτο της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σεληνίου, σύμφωνα με την έκθεση.
Σίδηρος και κάλιο: Οι επιπτώσεις στην υγεία
«Την ίδια στιγμή, η έλλειψη σιδήρου και καλίου συνδέεται με υψηλά επίπεδα κόπωσης, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και εξασθενημένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος», ανέφεραν οι ερευνητές.
Η έλλειψη σιδήρου, η οποία εκτιμάται ότι επηρεάζει μία στις τέσσερις γυναίκες και έναν στους 20 άνδρες στο Ηνωμένο Βασίλειο, μπορεί με την πάροδο του χρόνου να επιβαρύνει την καρδιά και να κάνει τον οργανισμό πιο ευάλωτο στις λοιμώξεις.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η έλλειψη σιδήρου εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα που συμβάλλει σε επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και ευθύνεται για σχεδόν το ένα τέταρτο των μητρικών θανάτων.
Ο σίδηρος είναι ένα απαραίτητο μέταλλο που συνδυάζεται με πρωτεΐνες για τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο σε ολόκληρο το σώμα.
Οι γυναίκες ηλικίας 19 έως 15 χρόνων χρειάζονται περίπου 15 mg την ημέρα, ενώ οι άνδρες χρειάζονται μόλις 9 mg, κυρίως επειδή οι γυναίκες χάνουν σίδηρο κατά την περίοδό τους κάθε μήνα. Καλές πηγές σιδήρου είναι τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα όσπρια, τα φασόλια και το κόκκινο κρέας.
Ωστόσο, καθώς η περιεκτικότητα των καλλιεργειών σε σίδηρο μειώνεται, οι γυναίκες μπορεί πλέον να χρειάζεται να καταναλώνουν μεγαλύτερες μερίδες τροφών πλούσιων σε σίδηρο, όπως το σπανάκι, προκειμένου να επιτύχουν την ίδια διατροφική πρόσληψη.
Το κάλιο, από την άλλη πλευρά, συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία των μυών και είναι απαραίτητο για την υγεία του νευρικού συστήματος. Συνιστάται στους ενήλικες να καταναλώνουν περίπου 3.500 mg την ημέρα, με καλές πηγές να αποτελούν οι πατάτες, οι μπανάνες, τα φασόλια και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι πολλοί Βρετανοί δεν καταφέρνουν να φτάσουν αυτήν την ποσότητα. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου μπορεί να αυξάνεται κατά περίπου ένα πέμπτο μεταξύ όσων έχουν χαμηλότερη πρόσληψη καλίου.
Και καθώς η περιεκτικότητα των καλλιεργειών σε θρεπτικά συστατικά μειώνεται, οι άνθρωποι θα χρειάζονταν πλέον να καταναλώνουν περίπου οκτώ πατάτες για να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες τους σε κάλιο.
Οι ειδικοί που συνέταξαν την έκθεση εκτιμούν ότι ο αντίκτυπος των καλλιεργειών με χαμηλότερη θρεπτική αξία θα μπορούσε να μεταφραστεί σε «εκατομμύρια ανθρώπους που θα παίρνουν περισσότερες ημέρες αναρρωτικής άδειας λόγω κόπωσης ή εξάντλησης, καθώς και σε μειωμένη συγκέντρωση».
«Δεδομένου ότι τα εγκεφαλικά επεισόδια κοστίζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο περίπου 26 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως, η διασφάλιση επαρκούς πρόσληψης καλίου από τον πληθυσμό αποτελεί ένα σημαντικό μέτρο πρόληψης».
Μπορεί η γεωργία να αναστρέψει την απώλεια θρεπτικών συστατικών;
Σύμφωνα με τα μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν, η αύξηση της θρεπτικής αξίας των καλλιεργειών μόλις κατά ένα τρίτο θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τα ποσοστά διατροφικών ελλείψεων, χωρίς οι άνθρωποι να χρειάζεται να αλλάξουν τη διατροφή τους.
Τεχνικές καλλιέργειας φιλικές προς το περιβάλλον, όπως η φύτευση καλλιεργειών που αναπληρώνουν τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους και η ευρύτερη εφαρμογή μεθόδων βιολογικής γεωργίας, θα μπορούσαν να συμβάλουν στη βελτίωση των οφελών των λαχανικών για την υγεία, ανέφεραν οι ερευνητές.
Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι οι επιστήμονες σχετικά με την έκταση του προβλήματος, υποστηρίζοντας ότι οι κακές διατροφικές επιλογές αποτελούν πολύ μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία.
Έρευνες δείχνουν ότι μόλις περίπου το ένα τρίτο των ενηλίκων καταναλώνει τις συνιστώμενες πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα.
Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας για τις διατροφικές ελλείψεις στη Βρετανία. Εκτιμάται ότι εκατομμύρια παιδιά και ενήλικες δεν λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες τουλάχιστον οκτώ βιταμινών και μετάλλων που είναι απαραίτητα για την καλή υγεία, με τη μαζική κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων να θεωρείται ένας από τους παράγοντες που ευθύνονται εν μέρει για την κατάσταση.
Σε δημοσίευσή τους στο επιστημονικό περιοδικό Food and Nutrition Sciences, οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι, χωρίς μια δραστική αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες, η μελλοντική υγεία του πληθυσμού «θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο».
Περίπου ένα στα δέκα παιδιά και ενήλικες διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζει έλλειψη ασβεστίου, ενώ ακόμη μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων δεν λαμβάνει επαρκείς ποσότητες καλίου.
Οι ειδικοί απέδωσαν μέρος του προβλήματος στην αύξηση των τιμών των τροφίμων, με τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά να παραγκωνίζονται προς όφελος φθηνότερων και λιγότερο υγιεινών επιλογών. Οι ειδικοί καλούν πλέον την κυβέρνηση να εξετάσει τρόπους ενίσχυσης της κατανάλωσης απαραίτητων θρεπτικών συστατικών.
Δείτε επίσης:
10 κορυφαίες αντιφλεγμονώδεις τροφές για τον οργανισμό σας
Ο κανόνας των 3 χρωμάτων στο TikTok: Μπορεί πραγματικά να βοηθήσει στην απώλεια βάρους;
