Νέα μελέτη από τη Νότια Κορέα αμφισβητεί την εικόνα τους ως φιλικής προς το περιβάλλον επιλογής. Τι έδειξε η έρευνα και τι γνωρίζουμε για τις χημικές ουσίες που έχουν εντοπιστεί σε ορισμένα από αυτά;
Τα χάρτινα καλαμάκια αντικατέστησαν σε πολλές περιπτώσεις τα πλαστικά, με στόχο να περιοριστούν τα απορρίμματα. Μια νέα μελέτη από τη Νότια Κορέα, ωστόσο, δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά: ένα προϊόν δεν είναι απαραίτητα καλύτερο για το περιβάλλον μόνο και μόνο επειδή είναι φτιαγμένο από χαρτί.
Οι ερευνητές συνέκριναν τέσσερις τύπους καλαμάκια, εξετάζοντας τις επιπτώσεις τους από την παραγωγή μέχρι την απόρριψή τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα συμβατικά πλαστικά είχαν χαμηλότερη επιβάρυνση σε 10 από τις 16 κατηγορίες που εξετάστηκαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι το πλαστικό είναι συνολικά καλύτερο, αλλά ότι η απάντηση εξαρτάται από το τι ακριβώς μετράμε.
Τι σημαίνει το εύρημα για τον καρκίνο;
Ένα από τα στοιχεία που ξεχώρισαν στην μελέτη ήταν ένας δείκτης που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της πιθανής καρκινογόνου επίδρασης.Τα χάρτινα καλαμάκια εμφάνισαν τιμή 6,33 φορές υψηλότερη από τα συμβατικά πλαστικά σε έναν δείκτη που εκτιμά τις πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από τις εκπομπές κατά την παραγωγή και την απόρριψη των προϊόντων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όσοι χρησιμοποιούν χάρτινα καλαμάκια έχουν 6,33 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο. Η έρευνα δεν εξέτασε τον κίνδυνο από την επαφή του καλαμακιού με το στόμα ή από τη χρήση του σε ένα ρόφημα. Συνέκρινε τις πιθανές επιπτώσεις που συνδέονται με τη συνολική παραγωγή και διαχείριση των διαφορετικών τύπων καλαμακιών.
Τι γίνεται με τις χημικές ουσίες;
Το θέμα δεν σταματά εδώ. Σε ξεχωριστή μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025, ερευνητές εξέτασαν 64 καλαμάκια που κυκλοφορούσαν στην αγορά της Νότιας Κορέας και εντόπισαν σε δείγματα διαφορετικών υλικών ουσίες που είναι γνωστές ως PFAS.
Οι PFAS είναι μια μεγάλη ομάδα χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε διάφορα προϊόντα. Ορισμένες έχουν απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα λόγω της μεγάλης διάρκειας παραμονής τους στο περιβάλλον και των πιθανών επιπτώσεών τους στην υγεία.
Στη συγκεκριμένη έρευνα, τα χάρτινα καλαμάκια εμφάνισαν μεγαλύτερη ποικιλία και υψηλότερες συγκεντρώσεις αυτών των ουσιών σε σύγκριση με τα πλαστικά δείγματα και τα καλαμάκια από PLA, ένα υλικό που χρησιμοποιείται ως εναλλακτική του συμβατικού πλαστικού.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλα τα χάρτινα καλαμάκια περιέχουν τις ίδιες ουσίες ή ότι η χρήση τους είναι επικίνδυνη. Η μελέτη δεν έδειξε πόση ποσότητα μεταφέρεται στα ποτά ούτε μέτρησε αν οι καταναλωτές εμφάνισαν προβλήματα υγείας. Για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα χρειάζεται περισσότερη έρευνα.
Πρέπει να επιστρέψουμε στα πλαστικά;
Όχι απαραίτητα. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα πλαστικά καλαμάκια είναι η καλύτερη επιλογή σε κάθε περίπτωση. Δείχνει, όμως, ότι η αντικατάσταση ενός υλικού με ένα άλλο δεν αρκεί από μόνη της για να λύσει το πρόβλημα των απορριμμάτων.
Για όσους δεν χρειάζονται καλαμάκι, η απλούστερη λύση είναι να μην το χρησιμοποιούν. Όταν είναι απαραίτητο, ένα επαναχρησιμοποιούμενο καλαμάκι μπορεί να περιορίσει τα απορρίμματα, εφόσον χρησιμοποιείται πολλές φορές και καθαρίζεται σωστά. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η επιλογή δεν είναι τόσο απλή όσο η ερώτηση «χαρτί ή πλαστικό».
Δείτε επίσης:
Μικροπλαστικά: Πώς φθάνουν στον εγκέφαλο μέσα από τις μύτες μας
Πίνετε καθημερινά τσάι; Προειδοποιήσεις για κρυφούς κινδύνους στα φακελάκια
Αν ετοιμάζετε τα γεύματά σας με αυτόν τον τρόπο, καταναλώνετε μικροπλαστικά με κάθε μπουκιά
Τα ανακυκλωμένα πλαστικά κρύβουν τοξικούς κινδύνους για τον οργανισμό
