Ο φλόμος (Verbascum thapsus), ή αλλιώς «μεγάλο λουλούδι» ή «ψάθα», είναι εκείνο το άγριο φυτό που δεν περνάει απαρατήρητο στην ελληνική φύση, με τα πανύψηλα στελέχη του και τα κίτρινα άνθη που τραβούν το μάτι. Χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στη φαρμακογνωσία των γιαγιάδων, κυρίως για τον βήχα και τα περάσματα της αναπνοής.
Ξεκάθαρα, η φήμη του φλόμου έρχεται κυρίως από τη δράση του στον ερεθισμένο λαιμό και τον βήχα. Άνθη και φύλλα περιέχουν βλέννες (mucilage) που, όπως λένε οι γνώστες, απλώνουν ένα «φίλμ» προστασίας πάνω στους ταλαιπωρημένους βλεννογόνους και καταπραΰνουν το ερέθισμα. Δεν σταματά εκεί καθώς λένε πως βοηθάει και στην απομάκρυνση της βλέννας από τους αεραγωγούς.
Πώς πίνεται ο φλόμος;
Το πιο απλό είναι το αφέψημα. Βάζετε ένα με δύο κουταλάκια αποξηραμένα άνθη ή φύλλα σε ένα φλιτζάνι με ζεστό νερό, αφήνετε για περίπου 10 λεπτά και σουρώνετε πολύ καλά, οι μικρές τρίχες που έχει το φυτό δεν είναι και το καλύτερο για τον λαιμό. Αν θέλετε, προσθέτετε μέλι, όχι μόνο για τη γεύση αλλά και για ηρεμία.
Συχνά πίνεται μόνος του, άλλες φορές τον βρίσκουμε να κάνει παρέα με θυμάρι ή μολόχα. Αυτοί οι συνδυασμοί αρέσουν και στους βοτανολόγους! Οι παραδοσιακοί το προτιμούν για τον ξηρό βήχα, τη βραχνάδα, ακόμα και για τις μέρες του κρυολογήματος που η βλέννα δεν λέει να φύγει.
Στην ουσία, ο φλόμος έχει μελετηθεί για κάποια από τα συστατικά του, όπως φλαβονοειδή και σαπωνίνες, οι οποίες φαίνεται να έχουν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Πολλά από τα υπόλοιπα, όμως, είναι γνώση που ταξιδεύει από στόμα σε στόμα, πολύ πριν προλάβει να τα πιάσει κάποιο σύγχρονο εργαστήριο…
Δεν αντικαθιστά καμία σοβαρή θεραπεία, μιλάμε για ένα βότανο που περισσότερο συνοδεύει ή ανακουφίζει ήπια ενοχλήματα. Αν κάποιος παίρνει φάρμακα, αν είναι έγκυος, αν έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας, καλό είναι να ρωτήσει γιατρό πριν τον βάλει στο καθημερινό του πρόγραμμα.
Τέλος, να θυμάστε πως κάθε φορά που διαλέγετε βότανο, να το παίρνετε από αξιόπιστη πηγή και να το φτιάχνετε με προσοχή. Με τον σωστό τρόπο, το κάθε φλιτζάνι μπορεί να γίνει σύμμαχος στην υγεία μας!
