Ο πόνος στη μέση είναι από τις πιο συχνές ενοχλήσεις, αλλά δεν έχει πάντα μια προφανή αιτία. Μια απότομη κίνηση, πολλές ώρες καθισιού ή ένας τραυματισμός είναι οι πρώτες εξηγήσεις που μας έρχονται στο μυαλό. Τι γίνεται όμως όταν η μέση αρχίζει να πονά ακριβώς την περίοδο που η πίεση, οι υποχρεώσεις και το άγχος έχουν χτυπήσει «κόκκινο»;
Έρευνες δείχνουν ότι η σχέση ανάμεσα στο στρες και τον πόνο στη μέση είναι πιο σύνθετη από μια απλή μυϊκή ένταση. Το παρατεταμένο στρες μπορεί να επηρεάσει το σώμα, τον ύπνο αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τα σήματα του πόνου. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό που βιώνουμε ως «πόνο στη μέση» μπορεί να συνδέεται και με όσα συμβαίνουν στον οργανισμό όταν βρισκόμαστε για μεγάλο διάστημα υπό πίεση.
Πώς μπορεί το στρες να επηρεάσει τη μέση;
Όταν περνάμε μια δύσκολη περίοδο, το σώμα δεν μένει ανεπηρέαστο. Το στρες μπορεί να μας κάνει να σφίγγουμε ασυναίσθητα τους μυς, να κοιμόμαστε χειρότερα και να κινούμαστε λιγότερο. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αισθανόμαστε τον πόνο.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη. Ο πόνος δεν είναι απλώς ένα μήνυμα που μεταφέρεται από τη μέση στον εγκέφαλο. Το νευρικό σύστημα συμμετέχει ενεργά στο πώς αντιλαμβανόμαστε και επεξεργαζόμαστε αυτό το μήνυμα. Πειραματικές μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί, σε ορισμένες συνθήκες, να αυξήσει την ευαισθησία στον πόνο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι «ο πόνος είναι στο μυαλό μας». Ο πόνος είναι πραγματικός. Σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα και ο εγκέφαλος ανταποκρίνονται στο στρες μπορεί να επηρεάσει το πώς τον βιώνουμε.
Όταν δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος
Το πρόβλημα είναι ότι στρες και πόνος μπορούν εύκολα να τροφοδοτήσουν ο ένας τον άλλον.
Μια δύσκολη περίοδος μπορεί να οδηγήσει σε κακό ύπνο, λιγότερη κίνηση και περισσότερη μυϊκή ένταση. Ο πόνος στη μέση στη συνέχεια κάνει την καθημερινότητα πιο δύσκολη και μπορεί να αυξήσει ακόμη περισσότερο την ένταση και την ανησυχία.
Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος: περισσότερο στρες, περισσότερη ένταση, περισσότερη ευαισθησία στον πόνο και τελικά ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία να χαλαρώσουμε.
Μελέτη σε 217 ενήλικες με οξύ πόνο στη μέση βρήκε ότι τα υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικού στρες συνδέονταν με μικρότερη πιθανότητα υποχώρησης του πόνου κατά την περίοδο παρακολούθησης. Οι ερευνητές, ωστόσο, εξέτασαν πολλούς παράγοντες και δεν υποστήριξαν ότι το στρες είναι η μοναδική αιτία που οδηγεί σε επίμονο πόνο.
Δεν σημαίνει ότι κάθε πόνος στη μέση οφείλεται στο στρες
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο. Αν πονάτε στη μέση, δεν πρέπει αυτόματα να θεωρήσετε ότι φταίει το άγχος.
Ο πόνος στη μέση μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες. Σε περίπου 90% των περιπτώσεων δεν μπορεί να αποδοθεί με βεβαιότητα σε μια συγκεκριμένη υποκείμενη πάθηση ή βλάβη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου ο πόνος συνδέεται με συγκεκριμένο πρόβλημα, όπως τραυματισμό, κάταγμα ή άλλη πάθηση που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Γι’ αυτό και το γεγονός ότι περνάτε μια αγχωτική περίοδο δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοήσετε έναν καινούργιο ή έντονο πόνο.
Γιατί οι ειδικοί μιλούν πλέον για περισσότερους από έναν παράγοντες
Η σύγχρονη προσέγγιση στον επίμονο πόνο στη μέση δεν κοιτάζει μόνο τη σπονδυλική στήλη ή τους μυς. Ο ΠΟΥ προτείνει μια πιο ολοκληρωμένη, λεγόμενη βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση, που λαμβάνει υπόψη βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες.
Με απλά λόγια, η μέση δεν λειτουργεί απομονωμένη από την υπόλοιπη ζωή μας. Ο ύπνος, η φυσική δραστηριότητα, η ψυχολογική πίεση, οι καθημερινές συνθήκες και ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τον πόνο μπορούν να αποτελούν μέρος της συνολικής εικόνας.
Αυτός είναι και ο λόγος που η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στη μέση μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα από μία μόνο παρέμβαση, όπως άσκηση, φυσικοθεραπεία, εκπαίδευση για τη διαχείριση του πόνου και, όπου χρειάζεται, ψυχολογική υποστήριξη.
Τι μπορείτε να κάνετε όταν βλέπετε ότι το στρες επιβαρύνει τη μέση σας;
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να εξαφανιστεί το άγχος από τη ζωή σας για να αρχίσετε να φροντίζετε την πλάτη σας.
Η τακτική, ήπια κίνηση και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες, όταν αυτό είναι ασφαλές, αποτελούν σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης του πόνου στη μέση. Ο καλός ύπνος επίσης έχει σημασία, όπως και η προσπάθεια να περιοριστεί η συνεχής σωματική και ψυχολογική ένταση.
Αν παρατηρείτε ότι ο πόνος εμφανίζεται ή επιδεινώνεται σε περιόδους έντονου στρες, αξίζει να το αναφέρετε στον γιατρό ή τον φυσικοθεραπευτή σας. Δεν σημαίνει ότι «είναι όλα ψυχολογικά». Σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας που χρειάζεται να ληφθεί υπόψη.
Πότε χρειάζεται να μιλήσετε με γιατρό;
Ένας πόνος στη μέση που επιμένει, επανέρχεται συχνά ή επηρεάζει την καθημερινότητά σας αξίζει ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν δεν γνωρίζετε την αιτία.
Χρειάζεται επίσης μεγαλύτερη προσοχή όταν ο πόνος συνοδεύεται από συμπτώματα όπως πόνο που κατεβαίνει στο πόδι, μούδιασμα ή αδυναμία, καθώς αυτά μπορεί να σχετίζονται με ερεθισμό ή πίεση νεύρου. Το σημαντικό είναι να μη θεωρούμε τον πόνο στη μέση ούτε αποκλειστικά «μηχανικό» ούτε αποκλειστικά αποτέλεσμα του στρες. Το σώμα και η ψυχική μας κατάσταση αλληλεπιδρούν πολύ περισσότερο απ’ όσο συχνά αντιλαμβανόμαστε.
Και αν έχετε παρατηρήσει ότι η μέση σας διαμαρτύρεται κάθε φορά που η ζωή γίνεται πιο πιεστική, ίσως αξίζει να δείτε το πρόβλημα λίγο πιο συνολικά: όχι μόνο τι κάνετε με το σώμα σας, αλλά και πόσο καιρό το κρατάτε σε κατάσταση έντασης.
Δείτε ακόμη:
Φροντίστε τις αρθρώσεις σας τώρα: 3 καθημερινές συνήθειες για υγιή γόνατα
5 ασκήσεις που ανακουφίζουν την ένταση σε αυχένα και ώμους από το στρες
Τροφές κατά του στρες: Τι να τρώτε για να νιώθετε πιο ήρεμοι
