Η καθημερινή έκθεση σε αρκετό ηλιακό φως συνδέεται με πολλά οφέλη για την υγεία, όπως ο μειωμένος κίνδυνος κατάθλιψης και ο καλύτερος ύπνος. Τώρα, νέα έρευνα έρχεται να προσθέσει ακόμη ένα πιθανό όφελος στη λίστα: τη μείωση του κινδύνου άνοιας.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μιας νέας μελέτης που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό General Psychiatry, σύμφωνα με την οποία οι ερευνητές εντόπισαν σύνδεση ανάμεσα στην αυξημένη έκθεση στο φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας και στον σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στους συμμετέχοντες.
Η έκθεση στο ηλιακό φως δεν θεωρείται μέχρι σήμερα σημαντικός παράγοντας στην πρόληψη της άνοιας, ωστόσο τα νέα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι μπορεί να διαδραματίζει κάποιο ρόλο, όπως σημειώνει το Women’s Health.
Τι έδειξε η μελέτη;
Για τις ανάγκες της συγκεκριμένης μελέτης παρατήρησης, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 87.577 ενήλικες, οι οποίοι φορούσαν στον καρπό τους συσκευές με επιταχυνσιόμετρα για επτά ημέρες. Οι συσκευές αυτές κατέγραφαν, μεταξύ άλλων, την έκθεσή τους στο φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στη συνέχεια, οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία των συμμετεχόντων για περίπου 8,1 χρόνια. Στο διάστημα αυτό, 741 από αυτούς διαγνώστηκαν με άνοια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που εκτίθεντο κατά μέσο όρο σε επίπεδα φυσικού φωτισμού υψηλότερα από 1.000 lux (αντίστοιχα με εκείνα μιας συννεφιασμένης ημέρας) είχαν κατά 16% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Όσοι περνούσαν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα σε πιο έντονο φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας (τουλάχιστον 5.000 lux) εμφάνιζαν κατά 17% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο άνοιας.
Σημαντικό ρόλο έπαιζε και η διάρκεια της έκθεσης στο φυσικό φως σε εξωτερικούς χώρους. Σύμφωνα με ένα από τα μοντέλα ανάλυσης, τα άτομα που εξετίθεντο σε έντονο φυσικό φως για λιγότερο από 42 λεπτά την ημέρα είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια σε σύγκριση με άτομα που παρουσίαζαν έξι ήδη αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου για τη νόσο, μεταξύ των οποίων η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η απώλεια ακοής.
«Περαιτέρω έρευνες θα πρέπει να διερευνήσουν τον ρόλο της έκθεσης στο φυσικό φως στον έλεγχο για την άνοια και να συμβάλουν στην ανάπτυξη παρεμβάσεων που βασίζονται στο φως», έγραψαν οι ερευνητές.
Γιατί μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο άνοιας;
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η μελέτη εντόπισε μια σύνδεση ανάμεσα στην έκθεση στο φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας και στον χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Εντόπισε απλώς μια συσχέτιση, χωρίς οι ερευνητές να διερευνήσουν τους πιθανούς μηχανισμούς πίσω από αυτήν. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί έχουν διατυπώσει ορισμένες θεωρίες.
«Η τακτική έκθεση στο φυσικό φως της ημέρας μπορεί να υποστηρίζει διάφορους παράγοντες που είναι σημαντικοί για την υγεία του εγκεφάλου», αναφέρει η Anna Hohler, MD, διευθύντρια Νευρολογίας για την περιοχή Westchester του Northwell Health και επικεφαλής του τμήματος Νευρολογίας στο Phelps Hospital και στο Northern Westchester Hospital.
Όπως εξηγεί η δρ. Hohler, οι άνθρωποι που περνούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους τείνουν να είναι πιο σωματικά δραστήριοι, να έχουν περισσότερες κοινωνικές επαφές και να ακολουθούν πιο υγιείς κύκλους ύπνου και εγρήγορσης. Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης. Επομένως, η διάρκεια της έκθεσης στο φυσικό φως που καταγράφηκε στη μελέτη μπορεί να αποτελεί «ένδειξη ενός ευρύτερου συνόλου υγιεινών συνηθειών», σημειώνει.
Το ίδιο το ηλιακό φως θα μπορούσε επίσης να διαδραματίζει κάποιο ρόλο, καθώς, σύμφωνα με τη δρ. Hohler, συμβάλλει στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού του οργανισμού. Αυτός επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου, τη ρύθμιση των ορμονών, τον μεταβολισμό και τη λειτουργία του εγκεφάλου. «Ο καλός ύπνος είναι απαραίτητος για την εδραίωση της μνήμης και την απομάκρυνση άχρηστων ουσιών από τον εγκέφαλο», επισημαίνει. Παράλληλα, όταν εκτίθεται στον ήλιο, ο οργανισμός παράγει βιταμίνη D, η οποία ενδέχεται επίσης να συνδέεται με αυτά τα οφέλη, «αν και πιθανότατα αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας πολύ ευρύτερης εικόνας», προσθέτει η ίδια.
Τέλος, οι άνθρωποι που περνούν χρόνο σε εξωτερικούς χώρους τείνουν να είναι πιο δραστήριοι σωματικά και κοινωνικά. Πρόκειται για συνήθειες που συνδέονται στενά με τη διατήρηση της γνωστικής υγείας, σύμφωνα με τον Clifford Segil, DO, νευρολόγο στο Providence Saint John’s Health Center. «Για να αυξήσετε την έκθεσή σας στο ηλιακό φως, χρειάζεται να βρίσκεστε έξω και να κινείστε, κάτι που ενεργοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα του εγκεφάλου», εξηγεί.
Αυτές οι συμπεριφορές έχουν, μάλιστα, οφέλη που ξεπερνούν την πιθανή μείωση του κινδύνου άνοιας. «Έχει αποδειχθεί ότι η διατήρηση κοινωνικών δεσμών σε όλη τη διάρκεια της ζωής ωφελεί την υγεία του εγκεφάλου και γενικότερα την υγεία μας».
Πώς μπορείτε να εντάξετε αυτήν τη συνήθεια στην καθημερινότητά σας
Όπως αναφέρθηκε, η μελέτη δεν απέδειξε ότι περνώντας περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους μπορείτε να αποτρέψετε την εμφάνιση άνοιας. Ωστόσο, αναδεικνύει τη σημασία της ένταξης του χρόνου σε εξωτερικούς χώρους στην καθημερινή μας ρουτίνα. Πόσο χρόνο, όμως, θα πρέπει να αφιερώνετε σε αυτήν τη δραστηριότητα;
«Ένας πρακτικός στόχος είναι να περνάτε καθημερινά λίγο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα το πρωί, όταν το φυσικό φως συμβάλλει στην ενίσχυση ενός υγιούς κιρκάδιου ρυθμού», λέει η δρ. Hohler.
Προτείνει να εντάξετε στο πρόγραμμά σας έναν καθημερινό περίπατο, να γυμνάζεστε σε εξωτερικούς χώρους, να ασχολείστε με την κηπουρική ή ακόμη και να απολαμβάνετε τον καφέ σας έξω. Αυτές οι συνήθειες «μπορούν να αυξήσουν την έκθεση στο φυσικό φως, ενθαρρύνοντας παράλληλα τη σωματική δραστηριότητα και την κοινωνική αλληλεπίδραση», εξηγεί.
Μπορείτε επίσης να παρακινήσετε τους φίλους σας να συμμετέχουν, προγραμματίζοντας περιπάτους μαζί τους για να συζητήσετε και να περάσετε χρόνο παρέα, αντί να κάθεστε σε εσωτερικούς χώρους πίνοντας ένα ποτήρι κρασί, προτείνει ο δρ. Segil. «Επιλέξτε μια κοινωνική δραστηριότητα σε εξωτερικό χώρο… ώστε να μεγιστοποιήσετε τα πιθανά οφέλη από το ηλιακό φως, την κίνηση και τη φιλία, που μπορεί να συμβάλλουν όλα στην υγεία του εγκεφάλου», αναφέρει.
Φυσικά, δεν θα πρέπει να παραμελείτε και τις υπόλοιπες συνήθειες που συμβάλλουν στην υγεία του εγκεφάλου. «Το ηλιακό φως θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα μόνο στοιχείο ενός τρόπου ζωής που προστατεύει την υγεία του εγκεφάλου και περιλαμβάνει επίσης τακτική σωματική άσκηση, επαρκή ύπνο, μια θρεπτική και ισορροπημένη διατροφή και κοινωνική δραστηριότητα, καταλήγει η δρ. Hohler.
