Δεν είναι το ξύπνημα στις 5 το πρωί ούτε οι ατελείωτες ώρες δουλειάς. Έρευνες δεκαετιών δείχνουν ποια χαρακτηριστικά εμφανίζονται συχνότερα σε ανθρώπους που πετυχαίνουν
Τι σημαίνει πραγματικά «επιτυχημένος»; Για κάποιους είναι μια σημαντική καριέρα, για άλλους οικονομική ανεξαρτησία, δημιουργική αναγνώριση ή απλώς η αίσθηση ότι έχουν καταφέρει να χτίσουν τη ζωή που θέλουν.
Το ερώτημα, πάντως, παραμένει: υπάρχει κάτι κοινό στους ανθρώπους που καταφέρνουν να πετύχουν;
Η συζήτηση επανήλθε αυτές τις ημέρες με ένα άρθρο γνώμης των New York Times. Όμως η απάντηση δεν βρίσκεται σε μία συγκεκριμένη συνήθεια ούτε σε μια τέλεια πρωινή ρουτίνα. Αν κοιτάξουμε ευρύτερα την επιστημονική βιβλιογραφία, ορισμένα μοτίβα εμφανίζονται σταθερά.
Και ένα από τα πιο ισχυρά είναι πολύ λιγότερο glamorous από όσο θα περίμενε κανείς: η ευσυνειδησία.
1. Είναι συνεπείς – όχι απαραίτητα ασταμάτητα παραγωγικοί
Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ποσοτική ανασκόπηση για την ευσυνειδησία στην εργασία συγκέντρωσε 92 μετα-αναλύσεις, περισσότερες από 2.500 μελέτες και πάνω από 1,1 εκατομμύριο συμμετέχοντες.
Το συμπέρασμα ήταν εντυπωσιακά σταθερό: η ευσυνειδησία ήταν ο ισχυρότερος μη γνωστικός παράγοντας που συνδεόταν με την επαγγελματική απόδοση. Οι ερευνητές συνδέουν το χαρακτηριστικό με την προσήλωση στους στόχους, την υπευθυνότητα, τη δέσμευση, την επιμονή και τον αυτοέλεγχο.
Αυτό έχει ενδιαφέρον γιατί η ευσυνειδησία δεν σημαίνει απαραίτητα «δουλεύω περισσότερο από όλους». Σημαίνει περισσότερο ότι κάνω αυτό που έχω αποφασίσει να κάνω, οργανώνω τη συμπεριφορά μου γύρω από έναν στόχο και δεν εξαρτώμαι κάθε μέρα από το αν έχω διάθεση.
2. Ξέρουν να μετατρέπουν τους στόχους σε καθημερινές συμπεριφορές
Το να θέλουμε κάτι δεν αρκεί. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε έναν τρόπο να το κάνουμε πράξη.
Έρευνα που εξέτασε τη σχέση της ευσυνειδησίας με τη θεωρία στοχοθεσίας βρήκε ισχυρή σύνδεση ανάμεσα στο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό και στους μηχανισμούς που βοηθούν τους ανθρώπους να μετατρέπουν έναν στόχο σε δράση.
Γι’ αυτό και οι άνθρωποι που πετυχαίνουν δεν βασίζονται αποκλειστικά σε στιγμές έμπνευσης. Είναι πιο πιθανό να έχουν συστήματα: συγκεκριμένο χρόνο για μια εργασία, επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, προτεραιότητες και έναν τρόπο να παρακολουθούν την πρόοδό τους.
Η ίδια λογική εμφανίζεται και στην έρευνα για τις συνήθειες. Δεν υπάρχει ένας μαγικός αριθμός ημερών στον οποίο όλοι αποκτούν μια νέα συνήθεια. Η διαδικασία διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και από συμπεριφορά σε συμπεριφορά.
3. Δεν περιμένουν πάντα να έχουν κίνητρο
Το κίνητρο είναι χρήσιμο, αλλά είναι ασταθές.
Οι άνθρωποι που καταφέρνουν να διατηρούν μια συμπεριφορά για μεγάλο διάστημα φαίνεται να βασίζονται περισσότερο στη σταθερότητα και στην επανάληψη παρά στην καθημερινή διάθεση.
Αυτός είναι και ο λόγος που η οργάνωση μπορεί να λειτουργεί σαν «αυτόματος πιλότος». Όταν μια συμπεριφορά συνδεθεί με συγκεκριμένο χρόνο, χώρο ή συνθήκη, χρειάζεται λιγότερη συνειδητή προσπάθεια για να επαναληφθεί.
Το ίδιο μοτίβο συναντάμε και σε σύγχρονες αναλύσεις για τους high performers: μικρές, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές γύρω από τον ύπνο, την κίνηση, τη συγκέντρωση και τη διαχείριση του στρες θεωρούνται σημαντικότερες από τις εντυπωσιακές αλλά δύσκολα διατηρήσιμες «ρουτίνες επιτυχίας».
4. Ξέρουν τι να αφήσουν απ’ έξω
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό των ευσυνείδητων ανθρώπων είναι ότι δεν αναλαμβάνουν τα πάντα.
Η σύγχρονη εικόνα του επιτυχημένου ανθρώπου συχνά παρουσιάζει μια καθημερινότητα γεμάτη: περισσότερα meetings, περισσότερα emails, περισσότερα projects, περισσότερες ώρες. Όμως η παραγωγικότητα δεν είναι απλώς το πόσα πράγματα χωράμε μέσα σε μία ημέρα. Το να μπορούμε να πούμε «όχι» σε κάτι που δεν υπηρετεί τον βασικό μας στόχο είναι μέρος της ίδιας δεξιότητας που μας βοηθά να παραμείνουμε συνεπείς σε αυτόν.
Και εδώ η έρευνα για την ευσυνειδησία έχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: ένα μέρος της αφορά ακριβώς τον αυτοέλεγχο και την αποφυγή συμπεριφορών που μας απομακρύνουν από τον στόχο.
5. Η επιτυχία δεν είναι μόνο θέμα εξυπνάδας
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα προέρχεται από μελέτη της Angela Duckworth και συνεργατών της σε 9.646 Αμερικανούς ενήλικες.
Οι ερευνητές εξέτασαν τόσο αντικειμενικούς δείκτες επιτυχίας, όπως το εισόδημα και την περιουσία, όσο και υποκειμενικούς δείκτες, όπως η ικανοποίηση από τη ζωή.
Η ευσυνειδησία είχε σταθερά θετική σχέση με όλες αυτές τις μορφές επιτυχίας, ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τη γνωστική ικανότητα και άλλα χαρακτηριστικά προσωπικότητας.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η ευσυνειδησία από μόνη της δημιουργεί την επιτυχία. Η ίδια μελέτη έδειξε ότι και άλλα ατομικά χαρακτηριστικά εξηγούν σημαντικό μέρος των διαφορών μεταξύ των ανθρώπων. Άρα δεν υπάρχει ένα «γονίδιο επιτυχίας».
6. Επιμένουν, αλλά δεν χρειάζεται να επιμένουν τυφλά
Η επιμονή είναι ακόμη ένα χαρακτηριστικό που συναντάμε συχνά στις έρευνες για την επίτευξη στόχων.
Αλλά υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο «συνεχίζω να προσπαθώ» και στο «αρνούμαι να αλλάξω πορεία».
Οι πραγματικά αποτελεσματικοί άνθρωποι χρειάζεται να μπορούν να αξιολογούν τι λειτουργεί, τι δεν λειτουργεί και πότε χρειάζεται μια διαφορετική στρατηγική. Η επιτυχία, επομένως, δεν είναι απαραίτητα η ικανότητα να συνεχίζουμε για πάντα προς την ίδια κατεύθυνση. Μπορεί να είναι η ικανότητα να μένουμε προσηλωμένοι στον στόχο ενώ αλλάζουμε τον δρόμο που ακολουθούμε για να φτάσουμε εκεί.
7. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε την ευσυνειδησία με την εξάντληση
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο χρήσιμη προειδοποίηση.
Το ότι η ευσυνειδησία συνδέεται με την επαγγελματική απόδοση δεν σημαίνει ότι «όσο περισσότερο δουλεύουμε τόσο καλύτερα».
Μελέτη σε εργαζομένους έδειξε ότι η ευσυνειδησία μπορεί να έχει δύο πλευρές: από τη μία ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις, από την άλλη όμως μπορεί να αυξήσει την πίεση για απόδοση και να μειώσει την ευημερία.
Με άλλα λόγια, το να είμαστε οργανωμένοι, υπεύθυνοι και φιλόδοξοι μπορεί να μας βοηθήσει, μέχρι το σημείο που μετατρέπεται σε μόνιμη πίεση. Αυτό ίσως είναι και το σημείο στο οποίο οι σύγχρονες αντιλήψεις για την επιτυχία διαφέρουν από εκείνες προηγούμενων δεκαετιών.
8. Προστατεύουν την ενέργειά τους
Οι άνθρωποι που αποδίδουν σταθερά δεν μπορούν να λειτουργούν συνεχώς στο 100%.
Η σύγχρονη συζήτηση γύρω από τους high performers δίνει όλο και μεγαλύτερη έμφαση στον ύπνο, την κίνηση, τη διαχείριση του στρες και τις περιόδους αποφόρτισης. Πρόσφατη ανασκόπηση που συγκέντρωσε τη σχετική έρευνα για τις συνήθειες υψηλής απόδοσης υπογραμμίζει ακριβώς αυτή τη μετατόπιση: η σταθερή απόδοση χτίζεται περισσότερο από μικρές συμπεριφορές που μπορούμε να επαναλάβουμε παρά από εξαντλητικές ρουτίνες.
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και τα δημοσιεύματα που συγκεντρώνουν τις καθημερινές συνήθειες CEOs και άλλων γνωστών ανθρώπων δεν καταλήγουν όλα στην ίδια πρωινή ρουτίνα. Μια πρόσφατη ανάλυση του Business Insider, βασισμένη σε συνεντεύξεις δεκάδων CEOs, επιχειρηματιών και άλλων προσώπων, εντόπισε διαφορετικές πρακτικές – από προστατευμένες ώρες χωρίς email μέχρι περπάτημα, άσκηση και σαφή όρια στο τέλος της εργάσιμης ημέρας.
Τελικά, ποιο είναι το κοινό τους;
Δεν υπάρχει μία συνήθεια που να κάνει έναν άνθρωπο επιτυχημένο.
Δεν χρειάζεται να ξυπνάμε στις 5 το πρωί. Δεν χρειάζεται να δουλεύουμε μέχρι τα μεσάνυχτα. Δεν χρειάζεται να έχουμε μια τέλεια πρωινή ρουτίνα ούτε να γεμίζουμε κάθε λεπτό της ημέρας με παραγωγικές δραστηριότητες.
Αυτό που εμφανίζεται πολύ πιο σταθερά στην έρευνα είναι κάτι λιγότερο εντυπωσιακό και πολύ πιο χρήσιμο: οι άνθρωποι που πετυχαίνουν τείνουν να είναι συνεπείς, οργανωμένοι, προσηλωμένοι στους στόχους τους και ικανοί να ελέγχουν τις συμπεριφορές που τους απομακρύνουν από αυτούς.
Και ίσως υπάρχει μια ακόμη πιο σημαντική λεπτομέρεια.
Η επιτυχία δεν φαίνεται να χτίζεται από το πόσο εντυπωσιακά ζούμε μία ημέρα. Χτίζεται από το τι μπορούμε να επαναλαμβάνουμε για μήνες και χρόνια χωρίς να καταρρεύσουμε στην πορεία.
Γιατί τελικά, αυτό που έχουν κοινό οι πραγματικά επιτυχημένοι άνθρωποι μπορεί να μην είναι ότι κάνουν περισσότερα από όλους τους άλλους.
Μπορεί να είναι ότι ξέρουν καλύτερα ποια πράγματα αξίζει να κάνουν ξανά και ξανά.
Δείτε επίσης:
Γνωρίζετε τον κανόνα 10-10-10; Είναι το κλειδί για να εκτοξευθεί η καριέρα σας!
Τι δείχνει ο γενέθλιος χάρτης για τα επαγγελματικά σας αδιέξοδα;
3 εύκολα βήματα για να καταφέρετε να αποκτήσετε ό,τι θέλετε στη ζωή σας
