Ζούμε στην εποχή των γρήγορων λύσεων για τον ψυχικό πόνο: παγωμένα ντους, «θετικές δονήσεις» και ατελείωτες λίστες αυτοβελτίωσης. Γιατί όμως, ενώ κάνουμε όλα τα «σωστά» πράγματα, νιώθουμε συχνά πιο εξαντλημένες και αποκομμένες από ποτέ;
Αν νιώθεις βαθιά κουρασμένη, όχι από τη δουλειά ή τις υποχρεώσεις, αλλά από την ίδια την προσπάθεια να “βελτιωθείς”, να “θεραπευτείς”, να γίνεις η “καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου”, θέλω να ξέρεις πως δεν είσαι μόνη. Και κυρίως, πως αυτή η κούραση είναι απολύτως δικαιολογημένη.
Από τη Δήμητρα Τρανούλη, BSc, Συμβουλευτική Ψυχολόγος
Η κουλτούρα της «γρήγορης θεραπείας»
Έχουμε εγκλωβιστεί, χωρίς να το καταλάβουμε, σε μια κουλτούρα “γρήγορης θεραπείας” (fast-track therapy). Το feed μας στα social media γεμίζει καθημερινά με υποσχέσεις για άμεση ανακούφιση: Κάνε διαλογισμό για δέκα λεπτά και διώξε το άγχος. Κάνε ηχοθεραπεία και καθάρισε τα τσάκρα σου. Σκέψου θετικά και όλα θα αλλάξουν.
Δημιουργούμε έτσι μια ατελείωτη λίστα υποχρεώσεων αυτοβελτίωσης. Τρέχουμε από τη γιόγκα στο σεμινάριο ενδυνάμωσης και από εκεί στο podcast ψυχολογίας, ελπίζοντας ότι αν κάνουμε αρκετά “τικ” σε αυτή τη λίστα, ο πόνος, η ανασφάλεια και το κενό θα εξαφανιστούν μαγικά.
Όταν η αυτοφροντίδα γίνεται αποφυγή
Όμως, υπάρχει μια σκληρή αλήθεια που σπάνια λέγεται: Αυτή η προσέγγιση συχνά δεν είναι θεραπεία. Είναι αποφυγή μεταμφιεσμένη σε αυτοφροντίδα. Όλες αυτές οι τεχνικές, ενώ μπορούν να είναι χρήσιμα εργαλεία, συχνά χρησιμοποιούνται ως “παυσίπονα”. Δεν αγγίζουν την πληγή, απλώς βάζουν τον πόνο σε σίγαση για λίγο.
Το νευρικό μας σύστημα δεν θεραπεύεται όταν βρίσκουμε έξυπνους τρόπους να παρακάμπτουμε τα δύσκολα συναισθήματα. Θεραπεύεται όταν μαθαίνουμε, σιγά-σιγά και με ασφάλεια, να μένουμε μέσα στο σώμα μας μαζί τους.
Η δύναμη της ενσώματωσης
Η πραγματική αλλαγή ξεκινά όταν σταματάμε να τρέχουμε μακριά από τον κόμπο στο στομάχι ή το σφίξιμο στο στήθος. Όταν, αντί να προσπαθήσουμε να τα “διώξουμε” αμέσως με μια θετική σκέψη, παίρνουμε μια βαθιά ανάσα και λέμε: «Εντάξει, αυτό νιώθω τώρα. Είναι δύσκολο, αλλά μπορώ να το αντέξω για λίγο».
Αυτό είναι το κλειδί της ενσώματωσης (embodiment). Είναι η μετάβαση, από το να ψάχνουμε την ασφάλεια έξω από εμάς, σε έναν τέλειο σύντροφο, μια καινούργια δουλειά, μια νέα πόλη που θα μας σώσει, στο να χτίζουμε την ασφάλεια μέσα μας. Να γίνουμε εμείς το ασφαλές καταφύγιο του εαυτού μας, ικανές να φιλοξενήσουμε ακόμα και τα πιο “άβολα” συναισθήματά μας χωρίς να καταρρεύσουμε.
Η πραγματική θεραπεία δεν είναι αγώνας
Τελικά, η μεγαλύτερη απειλή δεν ήταν ποτέ η ίδια η πληγή ή ο πόνος. Η πραγματική απειλή, αυτό που μας εξαντλεί, είναι η τεράστια αντίστασή μας στο να νιώσουμε την πληγή.
Ίσως λοιπόν, το πιο θεραπευτικό πράγμα που μπορείς να κάνεις σήμερα, δεν είναι να προσθέσεις άλλη μια δραστηριότητα στη λίστα της αυτοβελτίωσής σου. Ίσως είναι να κάνεις μια παύση. Να σταματήσεις να προσπαθείς τόσο σκληρά να “φτιάξεις” τον εαυτό σου και απλώς να του επιτρέψεις, για λίγο, να είναι ακριβώς όπως είναι.
QUICK TRUTH BOX
- Η κουλτούρα της “γρήγορης θεραπείας” υπόσχεται εύκολες λύσεις που συχνά λειτουργούν μόνο ως προσωρινά “παυσίπονα” για τον ψυχικό πόνο.
- Η εμμονική ενασχόληση με λίστες αυτοβελτίωσης μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση και να αποτελέσει μια μορφή αποφυγής των πραγματικών συναισθημάτων.
- Η ουσιαστική θεραπεία δεν έρχεται παρακάμπτοντας τα δύσκολα συναισθήματα, αλλά μαθαίνοντας να μένουμε στο σώμα μας μαζί τους (ενσώματωση).
- Στόχος είναι να μετατοπίσουμε την αίσθηση ασφάλειας από εξωτερικούς παράγοντες (σχέσεις, δουλειά) σε μια εσωτερική ικανότητα ανθεκτικότητας.
- Συχνά, αυτό που μας ταλαιπωρεί περισσότερο δεν είναι ο ίδιος ο πόνος, αλλά η αντίστασή μας στο να τον νιώσουμε.
Δείτε επίσης:
Η παγίδα της αποδοχής: Θέλεις να σε συμπαθούν ή να σε σέβονται; Από τη Δήμητρα Τρανούλη
