Η κρυφή αξία της σιωπής στη θεραπεία
Είναι η μέρα του ραντεβού με τον ψυχολόγο ή τον coach σου. Η εβδομάδα κύλησε ήρεμα, δεν υπήρξαν δράματα και νιώθεις… κενή. Πριν ακυρώσεις το ραντεβού από φόβο μήπως δεν έχεις “θέμα”, διάβασε αυτό.
Από τη Δήμητρα Τρανούλη, BSc, Συμβουλευτική Ψυχολόγος
Σου έχει συμβεί σίγουρα. Κοιτάζεις το ημερολόγιό σου: Τρίτη απόγευμα, συνεδρία. Και ξαφνικά, σε πιάνει ένας μικρός πανικός. Αρχίζεις να σκανάρεις νοητικά την εβδομάδα που πέρασε, ψάχνοντας απεγνωσμένα για κάποιο πρόβλημα, κάποιον τσακωμό, κάποια δυσκολία που “αξίζει” να συζητηθεί.
Όμως, όλα πήγαν… καλά. Είσαι ήρεμη. Και αντί να χαρείς, αρχίζεις να αγχώνεσαι. Σκέφτεσαι: «Τι θα πω σήμερα; Θα πάω εκεί και θα κοιτάζω το ταβάνι; Θα σπαταλήσω τον χρόνο μου και τα χρήματά μου; Μήπως να το ακυρώσω μέχρι να έχω κάποιο “σοβαρό” θέμα;».
Αυτή η αντίδραση είναι απόλυτα φυσιολογική. Έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε τη θεραπεία ή το coaching με την “πυρόσβεση”. Πηγαίνουμε όταν “καιγόμαστε”, όταν πονάμε, όταν χρειαζόμαστε επειγόντως μια λύση σε μια κρίση. Έτσι, όταν δεν υπάρχει κρίση, νιώθουμε ότι δεν έχουμε λόγο να βρισκόμαστε εκεί. Νιώθουμε την πίεση να “παράξουμε” υλικό, να φέρουμε ένα πρόβλημα στο τραπέζι για να δικαιολογήσουμε την παρουσία μας.
Εδώ όμως κρύβεται ένα μεγάλο παράδοξο, ένα μυστικό που γνωρίζουν καλά οι ειδικοί: Οι συνεδρίες όπου νιώθεις ότι δεν έχεις “τίποτα” να πεις, είναι συχνά εκείνες όπου συμβαίνει η πιο ουσιαστική και βαθιά δουλειά.
Όταν η σιωπή γίνεται σύμμαχος
Γιατί συμβαίνει αυτό; Σκέψου το μυαλό σου σαν ένα δωμάτιο γεμάτο φασαρία. Όταν αντιμετωπίζεις καθημερινά προβλήματα -τον τσακωμό με τον σύντροφο, το άγχος για το deadline, την παρεξήγηση με τη φίλη σου- το δωμάτιο είναι γεμάτο “θόρυβο”. Οι συνεδρίες αναλώνονται στο να χαμηλώσετε την ένταση αυτού του θορύβου, να διαχειριστείτε το επείγον.
Όταν όμως φτάνεις στη συνεδρία ήρεμη, χωρίς επείγουσα “φωτιά” να σβήσεις, ο θόρυβος έχει κοπάσει. Αυτό το “κενό” που νιώθεις, δεν είναι άδειο δωμάτιο. Είναι χώρος. Είναι πολύτιμη ησυχία.
Σε αυτή την ησυχία, μπορούν επιτέλους να ακουστούν πράγματα που συνήθως καλύπτονται από τη φασαρία της καθημερινότητας. Είναι η στιγμή που το υποσυνείδητο βρίσκει χώρο να ανασάνει και να φέρει στην επιφάνεια βαθύτερες σκέψεις, μοτίβα που επαναλαμβάνονται στη ζωή σου, μακροπρόθεσμα όνειρα ή δημιουργικές ιδέες που δεν προλαβαίνεις να επεξεργαστείς όταν τρέχεις πανικόβλητη.
Από τη διαχείριση κρίσεων στην προσωπική εξέλιξη
Αντί να μιλάτε για το “τι έγινε χθες”, μπορείτε να μιλήσετε για το “ποια θέλεις να είσαι αύριο”. Αντί να κλείνετε πληγές, μπορείτε να χτίσετε θεμέλια.
Είναι η διαφορά ανάμεσα στο να πηγαίνεις στον γιατρό μόνο όταν έχεις πυρετό και στο να πηγαίνεις για να χτίσεις έναν πιο υγιή και δυνατό οργανισμό μακροπρόθεσμα.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα νιώσεις αυτό το “κενό” πριν το ραντεβού σου, μην το φοβηθείς. Μην προσπαθήσεις να κατασκευάσεις προβλήματα για να γεμίσεις τη σιωπή.
Πήγαινε με την “άδειά” σου ατζέντα. Εμπιστεύσου τη διαδικασία και τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου. Μερικές φορές, το πιο παραγωγικό πράγμα που μπορείς να κάνεις, είναι απλώς να εμφανιστείς και να αφήσεις τον χώρο να μιλήσει.
Quick truth box
- Είναι φυσιολογικό να νιώθεις άγχος όταν δεν έχεις ένα “επείγον” πρόβλημα για τη συνεδρία σου.
- Συχνά πιστεύουμε λανθασμένα ότι θεραπεία ή coaching σημαίνει μόνο διαχείριση κρίσεων.
- Όταν δεν υπάρχει ο “θόρυβος” των καθημερινών δραμάτων, δημιουργείται πολύτιμος χώρος για βαθύτερη δουλειά.
- Σε αυτές τις ήρεμες συνεδρίες μπορούν να αναδυθούν σημαντικά μοτίβα, μακροπρόθεσμοι στόχοι και δημιουργικές σκέψεις.
- Το “κενό” δεν είναι απουσία θέματος, είναι ευκαιρία για ουσιαστική ανάπτυξη.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Yalom, I. D. (2002). The Gift of Therapy: An Open Letter to a New Generation of Therapists and Their Patients. HarperCollins. (Ελληνική έκδοση: Το δώρο της ψυχοθεραπείας, Εκδόσεις Άγρα).
