Όλοι έχουμε κατά καιρούς αμφιβολίες για τον/τη σύντροφό μας ή ανησυχούμε για τη σταθερότητα της σχέσης μας.
Μπορεί να νιώθετε την ανάγκη να ελέγξετε το τηλέφωνο του/της συντρόφου σας, να νιώθετε απειλή από το νέο «αστείο κορίτσι» στη δουλειά του/της ή να αμφισβητείτε αν έχετε πραγματικά κάτι κοινό. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει αμφιβολίες για τη σχέση του κατά καιρούς», λέει η Tamara Hoyton, θεραπεύτρια ζευγαριών στο Relate, σύμφωνα με το άρθρο της Sun.
Όταν όμως οι αμφιβολίες είναι συνεχείς και συντριπτικές, μπορεί να πρόκειται για «Relationship OCD» (ROCD-Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή σχέσεων). Η ενημέρωση γι’ αυτόν τον υποτύπο της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (OCD) έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια με την εμφάνιση των social media.
«Το να έχεις ROCD μπορεί να είναι εξουθενωτικό», λέει η Tamara. Οι πάσχοντες μπορεί να βρίσκουν τις εμμονικές τους σκέψεις αναστατωτικές και να αισθάνονται σαν κακοί άνθρωποι.
Τι είναι το Relationship OCD;
Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή σχέσεων
Πρώτα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε την OCD (Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή) καθαυτή, της οποίας το ROCD (Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή σχέσεων) αποτελεί έναν τύπο.
«Η OCD περιλαμβάνει την παρουσία εμμονών και καταναγκασμών», εξηγεί η Rebecca Ker, ψυχολόγος και κλινική διευθύντρια της Carlton Psychology Ltd. «Οι εμμονές είναι ανεπιθύμητες σκέψεις, συναισθήματα, εικόνες, παρορμήσεις, ανησυχίες ή αμφιβολίες που επανειλημμένα μπαίνουν στο μυαλό ενός ατόμου. Οι καταναγκασμοί είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, όπως το επανειλημμένο πλύσιμο χεριών ή ο έλεγχος αν η πόρτα είναι κλειδωμένη, που εκτελούνται για να μειώσουν την αναστάτωση ή την αβεβαιότητα που προκαλούν αυτές οι εμμονές».
Η OCD θεωρείται ότι επηρεάζει περίπου 750.000 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο, και πάνω από το 50% αυτών μπορεί να έχει εμμονικές σκέψεις και καταναγκασμούς στις σχέσεις τους, σύμφωνα με το NOCD, πάροχο θεραπειών για OCD.
«Πολλοί υποστηρίζουν ότι το ROCD είναι μια μορφή OCD που περιλαμβάνει παρεμβατικές σκέψεις, αμφιβολίες και φόβους για μια φιλία ή ρομαντική σχέση», λέει η Rebecca.
«Δεν πρόκειται για ξεχωριστή διάγνωση, αλλά για μια συγκεκριμένη παρουσίαση ή προφίλ της OCD. Είναι μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα άτομα και τις σχέσεις τους».
Η Tamara προσθέτει: «Το βασικό για να καταλάβετε αν πρόκειται για ROCD είναι να δείτε αν υπάρχουν μοτίβα καταναγκαστικής σκέψης και σε άλλες πτυχές της ζωής σας ή αν αφορά μόνο στη σχέση σας».
Σημάδια ROCD
«Οι εμμονές μπορεί να επικεντρώνονται στα ελαττώματα του συντρόφου ή στο αν η σχέση είναι αρκετά καλή», λέει η Rebecca.
«Το άτομο μπορεί να νιώθει υποχρεωμένο να αμφισβητεί επανειλημμένα την αγάπη του συντρόφου ή τα δικά του συναισθήματα. Μπορεί να ελέγχει τη δέσμευση του συντρόφου ή να αναζητά συνεχή επιβεβαίωση».
Ρωτήστε τον εαυτό σας, αν…
- Αμφισβητείτε συνεχώς την έλξη σας προς τον σύντροφό σας;
- Αναρωτιέστε αν τον αγαπάτε «αρκετά», ή αν σας αγαπά «στον σωστό βαθμό»;
- Δοκιμάζετε τη δέσμευσή του με προκλήσεις που εκείνος/εκείνη δεν γνωρίζει;
- Επικεντρώνεστε στα «ελαττώματά» του/της;
- Συγκρίνετε τη σχέση σας με άλλες;
- Χρειάζεστε επιβεβαίωση ότι θέλει να είναι μαζί σας;
- Χρειάζεστε αποδείξεις ότι είναι άξιος/α για εσάς;
- Αποφεύγετε τη σωματική εγγύτητα για να μην σας πλησιάσει πολύ;
«Το ROCD συνδέεται με κατάθλιψη και μειωμένη σεξουαλική ικανοποίηση και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τους συντρόφους», λέει η Rebecca.
Πραγματικά «κόκκινα σημάδια»
Ωστόσο, οι αμφιβολίες δεν είναι πάντα μόνο στο μυαλό σας ή αποτέλεσμα ψυχικής διαταραχής. Αν ο σύντροφός σας ενεργεί μυστικά ή αισθάνεστε ότι η συμπεριφορά του απέναντί σας έχει αλλάξει, μπορεί να υπάρχει λόγος.
«Οι αμφιβολίες μπορεί να προκύψουν λόγω πραγματικών κόκκινων σημείων στη σχέση», λέει η Rebecca.
Η Tamara συμφωνεί και λέει ότι είναι σημαντικό να εμπιστεύεστε τη διαίσθησή σας. «Όταν σκέφτεστε: ‘Έχω την αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά’, επεξεργάζεστε μικρο-σημεία επικοινωνίας», λέει.
«Ο εγκέφαλός σας πιάνει μικρές ενδείξεις που σας κάνουν να νιώθετε ότι κάτι δεν πάει καλά».
Ακούστε αυτή τη φωνή μέσα σας. Αν η ιστορία του συντρόφου σας δεν κολλάει και αισθάνεστε ότι σας ψεύδεται ή ότι η εμπιστοσύνη έχει πληγεί, σκεφτείτε αν αυτή είναι η σχέση που πραγματικά θέλετε να συνεχίσετε.
ROCD Vs Στιλ προσκόλλησης
Θα ήταν παράξενο αν δεχόσασταν με απόλυτη σιγουριά τα πάντα στη σχέση σας χωρίς ποτέ να την αναλύετε. «Οι περισσότεροι άνθρωποι αμφιβάλλουν για τον σύντροφό τους ή τη σχέση τους κάποια στιγμή, και αυτό δεν υποδηλώνει ROCD», λέει η Rebecca.
Επιπλέον, οι υπερβολικές αμφιβολίες μπορεί να υποδεικνύουν κάτι άλλο εκτός από ROCD. «Η ψυχολογική σας δομή, όσον αφορά στο στιλ προσκόλλησης, μπορεί να σας κάνει να σκέφτεστε συνεχώς», λέει η Tamara.
«Μπορεί να έχετε ακατάστατο στιλ προσκόλλησης, όπου εναλλάσσεστε από ανασφάλεια σε αποστασιοποίηση. Μπορεί να κυνηγήσετε κάποιον, και μόλις τον πλησιάσετε, να τον απομακρύνετε».
Τραύματα της παιδικής ηλικίας μπορεί επίσης να διαδραματίζουν ρόλο.
«Οι ανησυχίες για τις σχέσεις μπορούν να διαμορφωθούν από προηγούμενες εμπειρίες ζωής. Βαθιά ριζωμένοι φόβοι απόρριψης ή εγκατάλειψης μπορεί να εμφανιστούν ως ανασφάλεια ή συχνή ανάγκη για επιβεβαίωση», προσθέτει η Rebecca.
«Η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να συμβάλει σε ζήλια ή φόβους απιστίας. Τα στιλ προσκόλλησης, οι διαταραχές διάθεσης ή συνεχιζόμενες συναισθηματικές δυσκολίες μπορούν όλα να διαδραματίσουν ρόλο στην ανησυχία για τη σχέση».
Τι να κάνετε στη συνέχεια
«Δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεστε αν αντιμετωπίζετε ROCD», λέει η Rebecca. «Στην πραγματικότητα, η απόκρυψη αυτών των ανησυχιών μπορεί να προσθέσει ακόμη ένα επίπεδο δυσκολίας. Όπως με οτιδήποτε φαίνεται ανησυχητικό ή ντροπιαστικό, η συζήτηση βοηθά».
Η Rebecca προτείνει να δοκιμάσετε θεραπεία για να επαναπρογραμματίσετε τις αυτόματες, αρνητικές σκέψεις. «Ένας καλός θεραπευτής θα συνεργαστεί μαζί σας για να εξερευνήσει γιατί μπορεί να έχετε τάση προς αυτού του είδους τις σκέψεις».
