Η ασβαγκάντα συνδέεται με τη διαχείριση του στρες, η λυγαριά χρησιμοποιείται για ενοχλήματα πριν από την περίοδο, ενώ το μαυροκούκι έχει μελετηθεί ακόμη και σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Πόσο καλά γνωρίζουμε, όμως, τη δράση αυτών των φυτών; Και τι έχουν δείξει οι έρευνες για την επίδρασή τους στις ορμόνες;
Η παραδοσιακή χρήση ενός βοτάνου μπορεί να δώσει στους επιστήμονες αφορμή για έρευνα, δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι λειτουργεί ως θεραπεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν ενθαρρυντικά ευρήματα από μικρές μελέτες. Σε άλλες, τα στοιχεία είναι περιορισμένα ή δεν επιβεβαιώνουν τα οφέλη που συχνά αποδίδονται στο φυτό.
Μαυροκούκι: Τι έχει βρεθεί για τα οιστρογόνα
Το μαυροκούκι (Nigella sativa), γνωστό και ως μαύρο κύμινο, χρησιμοποιείται στη μαγειρική αλλά και στην παραδοσιακή βοτανοθεραπεία. Οι σπόροι του περιέχουν διάφορες βιοδραστικές ουσίες, ανάμεσά τους τη θυμοκινόνη, η οποία έχει μελετηθεί κυρίως σε εργαστηριακές και προκλινικές έρευνες.
Το ενδιαφέρον για τη γυναικεία υγεία προέκυψε και από κλινική μελέτη σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, στην οποία καταγράφηκε αύξηση της οιστραδιόλης, μιας μορφής οιστρογόνου, μετά τη λήψη εκχυλίσματος του φυτού. Το εύρημα δεν αποδεικνύει ότι το μαυροκούκι μειώνει τις εξάψεις ή άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Για να διαπιστωθεί αν έχει πρακτικό όφελος, χρειάζονται περισσότερα δεδομένα.
Ασβαγκάντα: Η σχέση με το στρες και την κορτιζόλη
Η ασβαγκάντα (Withania somnifera) χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην Αγιουρβέδα, την παραδοσιακή ινδική θεραπευτική πρακτική. Σήμερα πωλείται κυρίως ως συμπλήρωμα και μελετάται για πιθανή συμβολή στη διαχείριση του στρες και στον ύπνο.
Σε ορισμένες μικρές κλινικές μελέτες, συγκεκριμένα εκχυλίσματα συνδέθηκαν με χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης και με βελτίωση της υποκειμενικής αίσθησης του στρες. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν σημαίνουν ότι όλα τα σκευάσματα έχουν την ίδια δράση ή ότι το βότανο είναι κατάλληλο για καθημερινή χρήση από όλους.
Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έχουν προβλήματα θυρεοειδούς. Η ασβαγκάντα ενδέχεται να επηρεάσει τις θυρεοειδικές ορμόνες, ενώ έχουν αναφερθεί και περιστατικά ηπατικής βλάβης. Δεν αποτελεί θεραπεία για τον θυρεοειδή και δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς ιατρική συμβουλή όταν υπάρχει σχετικό πρόβλημα υγείας ή φαρμακευτική αγωγή.
Black cohosh: Μπορεί να βοηθήσει στις εξάψεις;
Το Actaea racemosa, γνωστό ως black cohosh, είναι φυτό της Βόρειας Αμερικής που χρησιμοποιείται σε σκευάσματα για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Έχει μελετηθεί κυρίως για τις εξάψεις και άλλα ενοχλήματα αυτής της περιόδου.
Ορισμένες ανασκοπήσεις έχουν καταγράψει πιθανό όφελος, αλλά τα αποτελέσματα των μελετών δεν είναι ομοιόμορφα. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να θεωρείται δεδομένη η αποτελεσματικότητά του για όλες τις γυναίκες ή για συμπτώματα όπως η πεσμένη διάθεση και το άγχος.
Υπάρχει ακόμη ένας λόγος για προσοχή: έχουν αναφερθεί περιστατικά ηπατικής βλάβης σε άτομα που έλαβαν προϊόντα με την ένδειξη black cohosh, αν και η σχέση αιτίου και αποτελέσματος δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Η χρήση του χρειάζεται συζήτηση με επαγγελματία υγείας, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ιστορικό ηπατικής νόσου.
Λυγαριά: Τι ισχύει για το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο
Η λυγαριά (Vitex agnus-castus) είναι μεσογειακό φυτό που χρησιμοποιείται παραδοσιακά για γυναικολογικά ενοχλήματα. Οι καρποί της περιέχουν ενώσεις που έχουν μελετηθεί για την επίδρασή τους στο ντοπαμινεργικό σύστημα, το οποίο συμμετέχει και στη ρύθμιση της προλακτίνης.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι συγκεκριμένα εκχυλίσματα λυγαριάς μπορεί να ανακουφίζουν συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου, όπως η ευαισθησία στο στήθος. Αυτό δεν σημαίνει ότι το φυτό διορθώνει κάθε ορμονική διαταραχή ούτε ότι όλα τα σκευάσματα έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα.
Η λυγαριά μπορεί επίσης να αλληλεπιδράσει με φάρμακα. Χρειάζεται ιατρική συμβουλή πριν από τη χρήση της, ιδίως σε εγκυμοσύνη, θηλασμό, ορμονοευαίσθητες παθήσεις ή παράλληλη φαρμακευτική αγωγή.
Ματζουράνα: Τα πρώτα στοιχεία για την ινσουλίνη
Η ματζουράνα (Origanum majorana) είναι γνωστή κυρίως ως αρωματικό της κουζίνας. Έχει εξεταστεί, όμως, και για πιθανές επιδράσεις σε ορμονικούς και μεταβολικούς δείκτες γυναικών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
Σε πιλοτική μελέτη του 2015, στην οποία συμμετείχαν 25 γυναίκες, οι ερευνητές εξέτασαν την επίδραση του αφεψήματος ματζουράνας σε συγκεκριμένους δείκτες. Παρατηρήθηκε μείωση της ινσουλίνης νηστείας στην ομάδα που κατανάλωνε το αφέψημα, αλλά η διαφορά σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Με τόσο μικρό αριθμό συμμετεχουσών, δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η ματζουράνα ρυθμίζει την ινσουλίνη ή αντιμετωπίζει το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Το εύρημα αποτελεί αφορμή για περαιτέρω έρευνα, όχι βάση για θεραπευτική σύσταση.
Τα φυτικά συμπληρώματα χρειάζονται προσοχή
Η προέλευση από ένα φυτό δεν εγγυάται ούτε την ασφάλεια ούτε την αποτελεσματικότητα ενός προϊόντος. Η δράση μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το εκχύλισμα, τη συγκέντρωση και τη δόση, ενώ ορισμένα σκευάσματα επηρεάζουν τη δράση φαρμάκων ή δεν είναι κατάλληλα για συγκεκριμένες παθήσεις.
Αν αντιμετωπίζετε συμπτώματα εμμηνόπαυσης, διαταραχές του κύκλου ή πρόβλημα θυρεοειδούς, μην ξεκινάτε ένα φυτικό συμπλήρωμα με στόχο να ρυθμίσετε τις ορμόνες σας χωρίς να συμβουλευτείτε γιατρό. Ένα ενδιαφέρον ερευνητικό εύρημα δεν ισοδυναμεί με αποδεδειγμένη θεραπεία.
Δείτε επίσης
Ένα αβοκάντο την ημέρα μπορεί να μειώσει την «κακή» χοληστερόλη – Τι έδειξε νέα μελέτη
