Οι γυναίκες δεν φαίνεται να χρειάζονται απαραίτητα περισσότερες ώρες ύπνου, όμως η ποιότητα του ύπνου τους μπορεί να επηρεάζεται περισσότερο από ορμονικές αλλαγές, την ηλικία και την καθημερινότητα
Υπάρχει μια διαδεδομένη αντίληψη ότι οι γυναίκες χρειάζονται περισσότερο ύπνο από τους άνδρες. Η επιστήμη, ωστόσο, δεν έχει καταλήξει ότι υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός επιπλέον ωρών που χρειάζεται κάθε γυναίκα. Για τους περισσότερους ενήλικες, η σύσταση παραμένει περίπου 7 έως 9 ώρες ύπνου τη νύχτα.
Η διαφορά φαίνεται να βρίσκεται περισσότερο στο πόσο εύκολα και ποιοτικά κοιμόμαστε παρά σε μια αυστηρή ανάγκη για περισσότερες ώρες. Νεότερα στοιχεία από το αμερικανικό National Health Interview Survey δείχνουν ότι άνδρες και γυναίκες έχουν παρόμοια ποσοστά σύντομου ύπνου, όμως οι γυναίκες αναφέρουν συχνότερα δυσκολία να αποκοιμηθούν ή να παραμείνουν κοιμισμένες και είναι λιγότερο πιθανό να ξυπνήσουν αισθανόμενες ξεκούραστες.
Οι ορμόνες μπορούν να αλλάξουν τον ύπνο
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο ύπνος των γυναικών μπορεί να παρουσιάζει περισσότερες διακυμάνσεις είναι οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν σε διαφορετικές φάσεις της ζωής.
Ο εμμηνορροϊκός κύκλος, η εγκυμοσύνη, η περιεμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκεια και κυρίως την ποιότητα του ύπνου. Μελέτες έχουν συνδέσει συγκεκριμένες φάσεις του κύκλου με περισσότερες νυχτερινές αφυπνίσεις, ενώ κατά τη μετάβαση προς την εμμηνόπαυση οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις μπορούν να διαταράξουν σημαντικά τον ύπνο.
Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη σε δεδομένα περίπου 200.000 γυναικών από τη UK Biobank βρήκε διαφορές στα προβλήματα ύπνου μεταξύ των διαφορετικών σταδίων της εμμηνόπαυσης, ενώ η επιδείνωση του ύπνου φάνηκε να συνδέεται και με την ηλικία.
Δεν είναι μόνο θέμα διάρκειας
Μπορεί να περάσουμε οκτώ ώρες στο κρεβάτι και παρ’ όλα αυτά να μην αισθανόμαστε ότι κοιμηθήκαμε αρκετά. Οι συχνές αφυπνίσεις, η δυσκολία να αποκοιμηθούμε ή το να ξυπνάμε νωρίς μπορούν να κάνουν έναν φαινομενικά επαρκή ύπνο λιγότερο αναζωογονητικό.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του CDC δείχνουν ότι περίπου 3 στους 10 ενήλικες κοιμούνται λιγότερο από επτά ώρες κατά μέσο όρο, ενώ οι γυναίκες αναφέρουν συχνότερα δυσκολία να παραμείνουν κοιμισμένες σε σύγκριση με τους άνδρες.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ορισμένες διαταραχές ύπνου μπορεί να εμφανίζονται διαφορετικά στις γυναίκες. Η αϋπνία, για παράδειγμα, γίνεται συχνότερη γύρω από την εμμηνόπαυση, ενώ οι ορμονικές αλλαγές και τα συμπτώματα που τη συνοδεύουν μπορούν να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο: περισσότερες αφυπνίσεις, λιγότερος ποιοτικός ύπνος και περισσότερη κούραση την επόμενη ημέρα.
Και η καθημερινότητα παίζει ρόλο
Δεν είναι όλες οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών βιολογικές. Η εργασία, η φροντίδα παιδιών και οι καθημερινές υποχρεώσεις μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον ύπνο.
Έρευνα του CDC έχει δείξει ότι μέσα σε ορισμένους οικογενειακούς τύπους οι γυναίκες είναι πιθανότερο από τους άνδρες να αναφέρουν δυσκολία τόσο στο να αποκοιμηθούν όσο και στο να παραμείνουν κοιμισμένες, αλλά και να ξυπνούν χωρίς να αισθάνονται ξεκούραστες.
Αυτό σημαίνει ότι το ερώτημα «ποιος χρειάζεται περισσότερο ύπνο;» ίσως δεν είναι το πιο χρήσιμο. Πολύ πιο σημαντικό είναι αν ο ύπνος που κάνουμε είναι αρκετός και ποιοτικός για τις ανάγκες του οργανισμού μας.
Πόσες ώρες χρειαζόμαστε τελικά;
Για τους περισσότερους ενήλικες ηλικίας 18-64 ετών, ο γενικός στόχος είναι 7 έως 9 ώρες τη νύχτα. Μετά τα 65, η γενική σύσταση είναι περίπου 7 έως 8 ώρες.
Δεν σημαίνει όμως ότι όλοι πρέπει να κοιμόμαστε ακριβώς τον ίδιο αριθμό ωρών. Η ηλικία, η καθημερινή δραστηριότητα, η κατάσταση της υγείας, το στρες και οι αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα μπορούν να επηρεάσουν το πόσο ύπνο χρειαζόμαστε.
Αν, για παράδειγμα, κοιμόμαστε επτά ή οκτώ ώρες αλλά ξυπνάμε συστηματικά κουρασμένοι, ο αριθμός των ωρών από μόνος του δεν λέει ολόκληρη την ιστορία.
Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τον ύπνο μας
Ένα σταθερό ωράριο ύπνου και αφύπνισης μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να διατηρεί πιο σταθερό ρυθμό. Εξίσου σημαντικό είναι το υπνοδωμάτιο να είναι σκοτεινό, ήσυχο και άνετο, ενώ η καφεΐνη αργά μέσα στην ημέρα και τα βαριά γεύματα λίγο πριν από τον ύπνο μπορούν να λειτουργήσουν ανασταλτικά.
Η τακτική σωματική δραστηριότητα, αλλά και μια ήρεμη ρουτίνα πριν από τον ύπνο, μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Αν όμως η δυσκολία στον ύπνο επιμένει ή η κούραση μέσα στην ημέρα είναι έντονη, αξίζει να συζητηθεί με επαγγελματία υγείας.
Τελικά, οι γυναίκες δεν χρειάζονται υποχρεωτικά περισσότερες ώρες ύπνου από τους άνδρες. Μπορεί, όμως, να αντιμετωπίζουν περισσότερους παράγοντες που διαταράσσουν τον ύπνο τους. Και αυτή ίσως είναι η πιο σημαντική διαφορά: όχι απαραίτητα περισσότερος χρόνος στο κρεβάτι, αλλά περισσότερη ανάγκη για έναν ύπνο πραγματικά ποιοτικό και αποκαταστατικό.
Πηγές: CDC/National Center for Health Statistics και δημοσιευμένες μελέτες σε PubMed/PMC.
