Αυτό το ζουμερό μπιφτέκι με μια μεγάλη μερίδα πατάτες και ένα απολαυστικό σοκολατένιο μιλκσέικ σίγουρα ακούγεται δελεαστικό. Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις ότι ο εγκέφαλος μπορεί να «μπερδευτεί» μέσα σε λίγες μόνο μέρες έπειτα από κατανάλωση λιπαρών τροφών.
Έρευνα ανακάλυψε ότι μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά μπορεί να «επαναπρογραμματίσει» τη μνήμη μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες. Αυτή η νέα μελέτη από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Neuron, αποκαλύπτει έναν μοναδικό τρόπο με τον οποίο το “junk food” επαναπρογραμματίζει το κέντρο μνήμης του εγκεφάλου, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο γνωστικών διαταραχών. Η νέα έρευνα ανοίγει τον δρόμο για πρώιμες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να προλάβουν ακόμη και τη μακροχρόνια απώλεια μνήμης που συνδέεται με την παχυσαρκία.
@sunriseon7 Junk food impairs memory within four days 🍟 #junkfood #health #diet ♬ original sound – Sunrise
Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση του Juan Song, επικεφαλής ερευνητή και καθηγητή φαρμακολογίας) και της Taylor Landry, PhD (κύριας συγγραφέως), από το Τμήμα Φαρμακολογίας του UNC, διαπίστωσε ότι μια ειδική ομάδα εγκεφαλικών κυττάρων στον ιππόκαμπο, γνωστών ως CCK ενδονευρώνες, γίνεται υπερδραστήρια έπειτα από κατανάλωση διατροφής υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά (HFD). Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος χάνει την ικανότητά του να προσλαμβάνει αποτελεσματικά γλυκόζη (σάκχαρο).
Η υπερδραστηριότητα αυτή διαταράσσει τον τρόπο με τον οποίο ο ιππόκαμπος επεξεργάζεται τη μνήμη, ακόμη και ύστερα από λίγες μόνο ημέρες κατανάλωσης λιπαρών τροφών, παρόμοιων με τα cheeseburgers και τις τηγανητές πατάτες της δυτικού τύπου διατροφής.
Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι μια πρωτεΐνη που ονομάζεται PKM2, η οποία ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο τα εγκεφαλικά κύτταρα χρησιμοποιούν ενέργεια, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο σε αυτήν τη δυσλειτουργία.
«Γνωρίζαμε ότι η διατροφή και ο μεταβολισμός μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του εγκεφάλου, αλλά δεν περιμέναμε να εντοπίσουμε μια τόσο συγκεκριμένη και ευάλωτη ομάδα εγκεφαλικών κυττάρων, τους CCK ενδονευρώνες στον ιππόκαμπο, που διαταράσσονται άμεσα από τη βραχυπρόθεσμη έκθεση σε δίαιτα υψηλών λιπαρών», δήλωσε η Song, μέλος του Κέντρου Νευροεπιστήμης του UNC. «Αυτό που μας εξέπληξε περισσότερο ήταν το πόσο γρήγορα αυτά τα κύτταρα άλλαξαν δραστηριότητα ως απάντηση στη μειωμένη διαθεσιμότητα γλυκόζης, και το ότι αυτή η αλλαγή από μόνη της ήταν αρκετή για να επηρεάσει τη μνήμη».
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν το πόσο ευαίσθητα είναι τα κυκλώματα της μνήμης στη διατροφή, αναδεικνύοντας τη σημασία της σωστής διατροφής για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου.
Μια διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως η άνοια και η νόσος Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με τη μελέτη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η αποκατάσταση των επιπέδων γλυκόζης στον εγκέφαλο ηρέμησε τους υπερδραστήριους νευρώνες και διόρθωσε τα προβλήματα μνήμης στα ποντίκια.
Αυτό υποδηλώνει ότι διατροφικές αλλαγές ή φαρμακολογικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να είναι αποτελεσματικές στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου και στην πρόληψη νευροεκφυλισμού που σχετίζεται με την παχυσαρκία. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι οι ερευνητές διαπίστωσαν πως διαλείπουσα νηστεία έπειτα από διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά αρκούσε για να ομαλοποιήσει τη λειτουργία των CCK ενδονευρώνων και να βελτιώσει τη μνήμη.
«Η εργασία μας δείχνει πόσο γρήγορα αυτό που τρώμε μπορεί να επηρεάσει την υγεία του εγκεφάλου και πώς οι πρώιμες παρεμβάσεις — είτε μέσω νηστείας είτε μέσω φαρμάκων, μπορούν να προστατεύσουν τη μνήμη και να μειώσουν τον κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τις μεταβολικές διαταραχές», δήλωσε η Song. «Σε βάθος χρόνου, τέτοιες στρατηγικές θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση του αυξανόμενου φορτίου της άνοιας και του Αλτσχάιμερ που συνδέονται με μεταβολικές παθήσεις, προσφέροντας μια πιο ολιστική προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τόσο το σώμα όσο και τον εγκέφαλο».
Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, με στόχο να κατανοηθεί πώς αυτοί οι νευρώνες ευαίσθητοι στη γλυκόζη διαταράσσουν τους εγκεφαλικούς ρυθμούς που υποστηρίζουν τη μνήμη. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να διερευνήσουν αν οι στοχευμένες θεραπείες θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε ανθρώπους, καθώς και με ποιον τρόπο η δίαιτα υψηλών λιπαρών μπορεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Θα εξεταστούν επίσης παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, όπως διατροφικά πρότυπα που σταθεροποιούν τη γλυκόζη του εγκεφάλου, ώστε να διαπιστωθεί αν μπορούν να προσφέρουν προστατευτικά οφέλη.
