Μπορεί να μην έχετε πιει ακόμη τον πρώτο καφέ της ημέρας, αλλά το άρωμά του έχει ήδη γεμίσει την κουζίνα. Και σύμφωνα με μια νέα μικρή μελέτη, ίσως αυτό να αρκεί για να αλλάξει λίγο η διάθεσή σας.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στις 9 Σεπτεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients και εξέτασε αν η έκθεση στη μυρωδιά του φρεσκοπαρασκευασμένου καφέ μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση και ορισμένες σωματικές αντιδράσεις.
Τα αποτελέσματα ήταν ενδιαφέροντα, αλλά χρειάζονται προσοχή στην ερμηνεία τους. Στη μελέτη συμμετείχαν μόλις 20 υγιείς ενήλικες ηλικίας 20 έως 29 ετών και δεν υπήρχε ομάδα ελέγχου.
Πέντε λεπτά με τη μυρωδιά του καφέ
Οι συμμετέχοντες κάθισαν περίπου 50 εκατοστά μακριά από φρεσκοπαρασκευασμένο καφέ και έμειναν στον χώρο για πέντε λεπτά, αναπνέοντας κανονικά.
Πριν και μετά την έκθεση οι ερευνητές αξιολόγησαν τη διάθεσή τους χρησιμοποιώντας το Profile of Mood States (POMS), ένα ερωτηματολόγιο που εξετάζει μεταξύ άλλων την ένταση, την κόπωση, τη σύγχυση, την καταθλιπτική διάθεση και τη ζωτικότητα.
Μετά τα πέντε λεπτά με το άρωμα του καφέ, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν χαμηλότερη συνολική διαταραχή της διάθεσης. Μειώθηκαν επίσης η ένταση και το άγχος, η κόπωση, η σύγχυση και η καταθλιπτική διάθεση.
Η αλλαγή δεν ήταν όμως μια ξαφνική έκρηξη ενέργειας. Οι ερευνητές είδαν περισσότερο μια μετατόπιση προς πιο ήρεμη διάθεση.
Μπορεί να παίζει ρόλο και η συνήθεια
Το εύρημα έχει μια λογική εξήγηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η μελέτη την απέδειξε.
Για έναν άνθρωπο που πίνει καφέ κάθε πρωί, η μυρωδιά του δεν είναι ένα τυχαίο άρωμα. Είναι συνδεδεμένη με μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας, ένα διάλειμμα, την πρώτη γουλιά, ίσως και λίγα λεπτά ησυχίας πριν αρχίσει η δουλειά.
Ο Rod Mitchell, εγγεγραμμένος ψυχολόγος που μίλησε στο Healthline χωρίς να συμμετέχει στην έρευνα, υποστηρίζει ότι τέτοιες συνδέσεις μπορούν να δημιουργούνται μέσω της μάθησης και της επανάληψης. Όταν μια μυρωδιά συνοδεύει συστηματικά μια ευχάριστη εμπειρία, η ίδια η μυρωδιά μπορεί σταδιακά να συνδεθεί με το συναίσθημα που τη συνοδεύει.
Γι’ αυτό και η αντίδραση μπορεί να αρχίζει πριν από την καφεΐνη.
Τι συνέβη στον εγκέφαλο;
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν και ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), ώστε να καταγράψουν αλλαγές στην εγκεφαλική δραστηριότητα. Ο δείκτης χαλάρωσης που υπολόγισαν αυξήθηκε από περίπου 0,74 πριν από την έκθεση στο άρωμα σε 0,78 μετά.
Η διαφορά ήταν μικρή, αλλά παρατηρήθηκε στους συμμετέχοντες. Ο καρδιακός ρυθμός, αντίθετα, δεν παρουσίασε σημαντική αλλαγή.
Αυτό είναι ένα από τα σημεία που περιορίζουν τα συμπεράσματα της έρευνας. Οι συμμετέχοντες δεν έκαναν κάτι άλλο για πέντε λεπτά και δεν υπήρχε ομάδα που να εκτέθηκε σε διαφορετική μυρωδιά ή σε καμία μυρωδιά. Επομένως, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν η αλλαγή προήλθε από το άρωμα του καφέ, από την πεντάλεπτη παύση, από την προσδοκία των συμμετεχόντων ή από έναν συνδυασμό αυτών των παραγόντων.
Δεν είναι η καφεΐνη που «δουλεύει» αυτή τη φορά
Οι συμμετέχοντες δεν χρειάστηκε να πιουν τον καφέ. Η μελέτη δεν εξέτασε την επίδραση της καφεΐνης στον οργανισμό, αλλά την αντίδραση στη μυρωδιά. Δεν αποδεικνύει ότι το άρωμα του καφέ λειτουργεί ως θεραπεία για το άγχος ούτε ότι μπορεί να αντικαταστήσει οποιαδήποτε θεραπεία για μια αγχώδη διαταραχή. Δείχνει, όμως, ότι μια γνώριμη μυρωδιά μπορεί να συνδέεται με τη διάθεσή μας πολύ πριν καταναλώσουμε αυτό που μυρίζει.
Ο καφές δεν είναι το μόνο άρωμα που έχει μελετηθεί
Η λεβάντα και το πορτοκάλι έχουν μελετηθεί περισσότερο σε σχέση με την αρωματοθεραπεία και υπάρχουν έρευνες που εξετάζουν πιθανή επίδρασή τους σε αισθήματα άγχους και στρες.
Για το άρωμα του καφέ, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι σαφώς πιο περιορισμένα. Η συγκεκριμένη μελέτη είναι ένα μικρό πρώτο βήμα και όχι απόδειξη ότι το πρωινό άρωμα του καφέ έχει σταθερή επίδραση στη διάθεση.
Για την ώρα, πάντως, υπάρχει ένας ακόμη λόγος να μην βιαζόμαστε να πιούμε την πρώτη γουλιά. Μερικές φορές ο καφές μπορεί να έχει κάνει ήδη τη δουλειά του από την καφετιέρα.
Δείτε επίσης:
Κανέλα και αρωματοθεραπεία: Τι λένε οι έρευνες για το άρωμα που ξυπνά διάθεση και ενέργεια
Καφές και τσάι: Μήπως τα πίνουμε πιο ζεστά απ’ όσο πρέπει;
Power Nap: Το «restart» του εγκεφάλου που διαρκεί μόλις 20 λεπτά
