Ένα πλαστικό μπουκάλι νερού, υπολείμματα καλαμποκιού και ειδικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί μπορεί να μοιάζουν με υλικά που δεν έχουν καμία θέση σε μια συνταγή. Για μια ερευνητική ομάδα από το Southern Illinois University Carbondale, όμως, αποτελούν μέρος μιας προσπάθειας να δημιουργηθεί τροφή για συνθήκες όπου η μεταφορά προμηθειών από τη Γη δεν θα είναι εύκολη.
Το αποτέλεσμα ονομάζεται µBites και είναι ένα μικρό μπισκότο που παράγεται με τη βοήθεια βιοτεχνολογίας και τρισδιάστατης εκτύπωσης. Η έρευνα έχει χρηματοδοτηθεί στο πλαίσιο του NASA Deep Space Food Challenge, που αναζητά τρόπους παραγωγής τροφής για αποστολές μεγάλης διάρκειας.
Το πιο ασυνήθιστο στοιχείο βρίσκεται στην πρώτη ύλη.
Το πλαστικό γίνεται τροφή;
Όχι με τον τρόπο που ίσως φαντάζεστε.
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν PET, το πλαστικό που συναντάται σε πολλά μπουκάλια νερού και αναψυκτικών. Το PET υποβάλλεται σε διαδικασία διάσπασης με νερό, οξυγόνο, θερμότητα και πίεση. Τα μόρια που προκύπτουν δεν καταλήγουν αυτούσια στο μπισκότο. Αντίθετα, χρησιμοποιούνται στη συνέχεια από ειδικά τροποποιημένες ζύμες.
Οι μικροοργανισμοί μετατρέπουν τις ενώσεις που προέρχονται από το πλαστικό σε νέα συστατικά, μεταξύ των οποίων πρωτεΐνες, λιπαρά και οργανικά οξέα. Παράλληλα, άλλοι μικροοργανισμοί μπορούν να αξιοποιήσουν φυτικά υπολείμματα, όπως αυτά από καλαμπόκι, για την παραγωγή ενώσεων που συμβάλλουν στη γεύση και το χρώμα.
Το τελικό μείγμα διαμορφώνεται με 3D εκτύπωση τροφίμων, δημιουργώντας τα µBites.
Άρα, το μπισκότο δεν περιέχει κομμάτια πλαστικού. Το PET χρησιμοποιείται ως αρχική πηγή άνθρακα και, μετά τις διαδοχικές διεργασίες, μετατρέπεται σε νέα συστατικά.
Γιατί να χρειαστεί κάτι τέτοιο στο Διάστημα;
Σε μια αποστολή μεγάλης διάρκειας, κάθε κιλό που μεταφέρεται από τη Γη έχει σημασία. Οι αστροναύτες χρειάζονται τροφή για μήνες ή και χρόνια, ενώ ο διαθέσιμος χώρος είναι περιορισμένος και ο ανεφοδιασμός δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένος.
Γι’ αυτό η διαστημική έρευνα εξετάζει τρόπους με τους οποίους μέρος των αναγκών σε τρόφιμα θα μπορούσε να καλύπτεται κατά τη διάρκεια της αποστολής.
Στην περίπτωση των µBites, η ιδέα βασίζεται στην αξιοποίηση υλικών που διαφορετικά θα θεωρούνταν απόβλητα. Αν ένα σύστημα μπορούσε να μετατρέπει πλαστικό και γεωργικά υπολείμματα σε χρήσιμες ενώσεις και στη συνέχεια σε τροφή, θα περιόριζε την ανάγκη για ορισμένες πρώτες ύλες που πρέπει να μεταφερθούν εξαρχής.
Η προσέγγιση αυτή έχει ενδιαφέρον και πέρα από το Διάστημα. Οι ερευνητές αναφέρουν ως πιθανούς χώρους εφαρμογής περιβάλλοντα με περιορισμένη πρόσβαση σε προμήθειες, όπως υποβρύχια, απομονωμένες περιοχές ή περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Πώς είναι το μπισκότο;
Εδώ η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Η ομάδα έχει εξετάσει χαρακτηριστικά του προϊόντος, μεταξύ άλλων το άρωμά του, ενώ προηγούμενη αξιολόγηση πρωτοτύπου είχε εξετάσει και την αποδοχή του από ανθρώπους. Για τις νεότερες δοκιμές γεύσης απαιτούνται οι σχετικές εγκρίσεις.
Επομένως, δεν μιλάμε ακόμη για ένα τρόφιμο που έχει περάσει όλες τις απαραίτητες διαδικασίες ώστε να μπορεί να καταναλωθεί ή να κυκλοφορήσει στην αγορά. Πρέπει να αξιολογηθούν η ασφάλεια, η θρεπτική του σύσταση και η συμπεριφορά των συστατικών του πριν από οποιαδήποτε τέτοια χρήση.
Υπάρχει και ένας πολύ πρακτικός περιορισμός: η σημερινή διαδικασία παραγωγής παραμένει ακριβή. Το κόστος έχει υπολογιστεί περίπου στα 60 δολάρια ανά κιλό, ενώ οι ερευνητές προσπαθούν να βελτιώσουν την απόδοση των μικροοργανισμών και να κάνουν τη διαδικασία πιο αποτελεσματική.
Από το μπουκάλι στο μπισκότο
Η ιδέα ακούγεται σχεδόν σαν επιστημονική φαντασία, αλλά η λογική της είναι συγκεκριμένη: ένα υλικό που σήμερα καταλήγει στα σκουπίδια μπορεί, ύστερα από χημική διάσπαση και βιολογική επεξεργασία, να αποτελέσει την αρχή μιας νέας αλυσίδας παραγωγής.
Για μια μελλοντική αποστολή στον Άρη, η αξία μιας τέτοιας τεχνολογίας βρίσκεται στην εν δυνάμει αξιοποίηση υλικών που υπάρχουν ήδη στο περιβάλλον της αποστολής, αντί να χρειάζεται να μεταφέρουν προμήθειες από τη Γη.
Τα µBites απέχουν πολύ από ένα έτοιμο τρόφιμο. Δείχνουν όμως προς μια κατεύθυνση που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την έρευνα για τις μακρινές διαστημικές αποστολές για το πώς μπορεί να παραχθεί κάτι χρήσιμο, από όσο το δυνατόν λιγότερες πρώτες ύλες και με όσο το δυνατόν λιγότερα απόβλητα.
Δείτε επίσης:
Τα παλιά δίχτυα ψαρέματος γίνονται πολυτελή έπιπλα – Η νέα τάση που αλλάζει το design
Νέα μελέτη εντόπισε ανησυχητικά μεγάλη ποσότητα μικροπλαστικών στον ιστό του εγκεφάλου
Τα γυαλιά ηλίου που σχεδιάστηκαν για να μη χρειαστεί να τα αντικαταστήσετε ποτέ
