Για τον Johnny Marr, οι κιθάρες που κράτησε όλα αυτά τα χρόνια δεν ήταν απλώς συλλεκτικά κομμάτια. Ήταν τα όργανα με τα οποία δημιούργησε τον ήχο των The Smiths, έπαιξε σε ηχογραφήσεις και συναυλίες και συνέχισε να γράφει μουσική σε διαφορετικές στιγμές της σόλο πορείας του. Πολλές από αυτές έχουν συνδεθεί με συγκεκριμένα τραγούδια και συνεργασίες, γεγονός που τους δίνει μια ιστορία πολύ μεγαλύτερη από την αξία τους ως vintage κιθάρες.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, η προσωπική του συλλογή πέρασε από τον οίκο Christie’s στο Λονδίνο, στη δημοπρασία Marr’s Guitars: The Johnny Marr Collection. Και το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: 111 lots συγκέντρωσαν συνολικά £3.649.280, περισσότερο από τριπλάσιο ποσό σε σχέση με την αρχική εκτίμηση, ενώ οι ενδιαφερόμενοι προήλθαν από 34 χώρες.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, η προσωπική του συλλογή πέρασε από τον οίκο Christie’s στο Λονδίνο, στη δημοπρασία Marr’s Guitars: The Johnny Marr Collection. Και το αποτέλεσμα ήταν πολύ μεγαλύτερο από μια απλή πώληση συλλεκτικών αντικειμένων:
111 lots συγκέντρωσαν συνολικά £3.649.280, περισσότερο από τριπλάσιο ποσό σε σχέση με την αρχική εκτίμηση, ενώ οι ενδιαφερόμενοι προήλθαν από 34 χώρες.
Γιατί αποφάσισε να τις αποχωριστεί
Η ιστορία της δημοπρασίας ξεκίνησε αρκετά νωρίτερα. Το 2023 ο Johnny Marr συνεργάστηκε με τον φωτογράφο Pat Graham για το βιβλίο Marr’s Guitars, συγκεντρώνοντας και φωτογραφίζοντας πολλά από τα όργανα που είχαν σημαδέψει την καριέρα του.
Όταν όμως το βιβλίο ολοκληρώθηκε και οι κιθάρες επέστρεψαν στην αποθήκευση, ο Marr ένιωσε ότι κάτι δεν του ταίριαζε. Δεν ήθελε να τις βλέπει ξανά κλεισμένες μακριά από τη μουσική. Όπως εξήγησε στον οίκο Christie’s, ένιωθε ότι τις εγκατέλειπε.
Η σκέψη που ακολούθησε ήταν αρκετά διαφορετική από αυτό που θα περίμενε κανείς από έναν συλλέκτη: να φύγουν από τα χέρια του και να πάνε σε ανθρώπους που θα μπορούν να γράψουν τις δικές τους μουσικές ιστορίες μαζί τους. Ο ίδιος έχει περιγράψει τις κιθάρες του σαν όργανα που εξακολουθούν να έχουν «τραγούδια μέσα τους». Ο Marr δεν φαίνεται να αντιμετώπισε τη συλλογή του σαν ένα μουσείο του παρελθόντος, αλλά σαν κάτι που μπορεί να συνεχίσει να δημιουργεί.
Η Rickenbacker που έγινε συνώνυμη με τον ήχο των The Smiths
Ανάμεσα στα 111 lots υπήρχε μία κιθάρα που είχε ξεχωριστή θέση στην ιστορία των The Smiths: η Rickenbacker 330 Jetglo του 1982.
Ο Marr την είχε αγοράσει στο Manchester και τη χρησιμοποίησε στα πρώτα χρόνια των The Smiths. Ο χαρακτηριστικός της ήχος ακούγεται σε τραγούδια όπως τα What Difference Does It Make?, This Charming Man και Still Ill, ενώ συνδέεται και με τις πρώτες ηχογραφήσεις του συγκροτήματος.
Η κιθάρα είχε εκτιμηθεί πριν από τη δημοπρασία στις £60.000–80.000. Τελικά έφτασε τις £358.400, έπειτα από μια έντονη διαδικασία πλειοδοσίας που κράτησε περισσότερα από πέντε λεπτά. Ήταν το ακριβότερο lot της συλλογής.
Και η ιστορία της δεν σταματά στους The Smiths. Ο Marr είχε δανείσει την ίδια Rickenbacker στον Noel Gallagher, όταν οι Oasis δούλευαν πάνω στο Definitely Maybe. Η κιθάρα εμφανίστηκε αργότερα στο εξώφυλλο του πρώτου single των Oasis, Supersonic.
Η Gibson που συνδέθηκε με το «Heaven Knows I’m Miserable Now»
Μια άλλη κιθάρα με ιδιαίτερη ιστορία ήταν η Gibson ES-355 του 1959-60, η οποία είχε εκτιμηθεί στις £100.000–150.000 και τελικά πουλήθηκε για £204.800.
Η ιστορία της ξεκινά στη Νέα Υόρκη το 1984. Ο Seymour Stein, ιδρυτής της Sire Records, είχε αγοράσει την κιθάρα για τον Marr σε ένα κατάστημα στην 48th Street, σε μια εποχή που οι The Smiths βρίσκονταν στο επίκεντρο των συζητήσεων για την επόμενη μεγάλη τους κίνηση.
Ο Marr έχει συνδέσει το συγκεκριμένο όργανο με τη δημιουργία της μουσικής για το Heaven Knows I’m Miserable Now και το Girl Afraid. Στον οίκο δημοπρασιών Christie’s μάλιστα το περιγράφει περισσότερο ως εργαλείο σύνθεσης παρά ως συλλεκτικό αντικείμενο, εξηγώντας ότι ο τρόπος με τον οποίο το είχε ρυθμίσει τον οδηγούσε σε διαφορετικούς, πιο ιδιαίτερους ήχους.
Η Epiphone Casino και το «How Soon Is Now?»
Ανάμεσα στα πιο αναγνωρίσιμα κομμάτια ήταν και μια Epiphone Casino του 1963.
Ο Marr την είχε αγοράσει επειδή του θύμιζε τον ήχο των μεγάλων κιθαριστικών συγκροτημάτων των ’60s, από τους Beatles μέχρι τους Rolling Stones και τους Kinks. Χρόνια αργότερα, όταν την ξαναπήρε στα χέρια του για το βιβλίο Marr’s Guitars, είπε ότι ένιωσε σαν να επέστρεφε στην εποχή που έπαιζε το How Soon Is Now?.
Η εκτίμησή της ήταν £20.000–30.000. Η τελική τιμή πώλησης ήταν £102.400.
Από τους The Smiths στον James Bond και τη Billie Eilish
Η συλλογή δεν αφορούσε μόνο τη δεκαετία του ’80.
Ένα από τα πιο σύγχρονα κομμάτια ήταν η Fender Johnny Marr Signature Jaguar του 2017, σε Comet Sparkle. Η συγκεκριμένη κιθάρα χρησιμοποιήθηκε στην ηχογράφηση του James Bond Theme για την ταινία No Time To Die του Hans Zimmer, αλλά και στη ζωντανή εμφάνιση του Marr μαζί με την Billie Eilish στα BRITs για το τραγούδι.
Η κιθάρα είχε εκτιμηθεί στις £8.000–12.000 και τελικά πουλήθηκε για £46.080, μετά από ανταγωνισμό μεταξύ 11 πλειοδοτών.
Έτσι, η συλλογή δεν αφηγείται μόνο την ιστορία των The Smiths. Ακολουθεί ουσιαστικά όλη την πορεία του Marr, από το Manchester των αρχών της δεκαετίας του ’80 μέχρι τις συνεργασίες του με μουσικούς και δημιουργούς πολλών διαφορετικών γενεών.
Μια κιθάρα που βοήθησε και τους Radiohead
Υπάρχει και μια λιγότερο γνωστή ιστορία ανάμεσα στα όργανα της συλλογής.
Ο Marr είχε δανείσει μια Gibson Les Paul Gold Top του 1957 στον Ed O’Brien των Radiohead την περίοδο που το συγκρότημα δούλευε πάνω στο In Rainbows. Ο Marr είχε επίσης δώσει στους Radiohead μια Gibson SG Standard του 1964.
Η συγκεκριμένη σχέση δείχνει κάτι που ίσως εξηγεί καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τον τρόπο με τον οποίο ο Marr αντιμετώπιζε τις κιθάρες του. Δεν είχε πρόβλημα να τις δανείζει σε μουσικούς που εκτιμούσε. Όπως έχει πει, όταν ένας καλός μουσικός παίξει ένα όργανο με τεχνική και σωστή διάθεση, είναι σαν να επιστρέφει σε αυτό έχοντας αγαπηθεί ξανά.
Και 31 lots πήγαν για καλό σκοπό
Η δημοπρασία είχε και φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Τα έσοδα από το σφυρί για 31 lots, μεταξύ των οποίων και 10 κιθάρες, διατέθηκαν υπέρ δύο οργανισμών: του Guide Dogs for the Blind Association και του National Autistic Society.
Η επιλογή αυτή δίνει ακόμη μία διάσταση σε μια συλλογή που θα μπορούσε εύκολα να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως ένα ακριβό κομμάτι μουσικής νοσταλγίας.
Οι κιθάρες φεύγουν, η μουσική μένει
Η δημοπρασία ολοκληρώθηκε ύστερα από περισσότερες από πέντε ώρες και το συνολικό ποσό των £3,6 εκατ. ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις.
Για τον Johnny Marr, όμως, η αξία αυτών των οργάνων δεν μετριέται μόνο σε λίρες. Είναι οι κιθάρες που τον βοήθησαν να βρει τον ήχο του, να γράψει τραγούδια, να συνεργαστεί με άλλους μουσικούς και να περάσει από τη μία εποχή στην επόμενη.
Και υπάρχει κάτι συμβολικό στο ότι η δημοπρασία πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από την κυκλοφορία του νέου solo album του, The Age Of Everything, στις 2 Οκτωβρίου. Μερικές από τις κιθάρες της συλλογής έχουν χρησιμοποιηθεί και στο νέο άλμπουμ.
Οι κιθάρες λοιπόν αλλάζουν χέρια. Η ιστορία τους, όμως, δεν τελειώνει εκεί. Ίσως αυτό ακριβώς να ήθελε και ο Johnny Marr.
