Η τάση της εποχής να θεωρούμε τα συμπληρώματα διατροφής ως την απόλυτη «ασπίδα» για κάθε ασθένεια φαίνεται πως κρύβει σοβαρούς κινδύνους. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε το Medical News Today, οι περιπτώσεις υπερδοσολογίας και τοξικότητας από βιταμίνη Α σημείωσαν κατακόρυφη αύξηση της τάξης του 38,7%.
Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, αποδίδοντας αυτή την έξαρση κυρίως στην παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου υψηλές δόσεις βιταμινών προωθούνται λανθασμένα ως «θεραπεία» ή προστασία έναντι ιώσεων.
Γιατί η βιταμίνη Α μπορεί να γίνει τοξική;
Αντίθετα με τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες (όπως η βιταμίνη C), οι οποίες, αν ληφθούν σε υπερβολική ποσότητα, αποβάλλονται εύκολα από τον οργανισμό μέσω των ούρων, η βιταμίνη Α είναι λιποδιαλυτή.
Αυτό σημαίνει ότι η περίσσεια ποσότητα δεν αποβάλλεται, αλλά αποθηκεύεται στο λίπος του σώματος και στο συκώτι. Όταν η λήψη συμπληρωμάτων γίνεται αλόγιστα και για μεγάλο χρονικό διάστημα, η βιταμίνη συσσωρεύεται, οδηγώντας σε μια επικίνδυνη κατάσταση που ονομάζεται υπερβιταμίνωση Α.
Τα συμπτώματα της υπερδοσολογίας
Η τοξικότητα από βιταμίνη Α μπορεί να είναι οξεία (από μία πολύ μεγάλη δόση) ή χρόνια (από σταδιακή συσσώρευση). Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Έντονες ζαλάδες, ναυτία και τάση για εμετό.
- Χρόνιους, δυνατούς πονοκεφάλους.
- Θολή όραση.
- Ξηρότητα, ξεφλούδισμα ή ακόμη και κιτρίνισμα του δέρματος.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να προκληθεί ηπατική βλάβη (ζημιά στο συκώτι) ή προβλήματα στην οστική πυκνότητα.
Ποια είναι η σωστή ποσότητα;
Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για την καλή υγεία των ματιών, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και την ανανέωση των κυττάρων του δέρματος. Ωστόσο, οι ανάγκες του οργανισμού μας είναι συγκεκριμένες.
Σύμφωνα με τους επίσημους υγειονομικούς οργανισμούς, η συνιστώμενη ημερήσια δόση (RDA) ορίζεται ως εξής:
- Για τους ενήλικες άνδρες: 900 μικρογραμμάρια (mcg) RAE
- Για τις ενήλικες γυναίκες: 700 μικρογραμμάρια (mcg) RAE
Το ανώτατο ασφαλές όριο για καθημερινή λήψη από συμπληρώματα έχει οριστεί στα 3.000 mcg. Οποιαδήποτε δόση ξεπερνά αυτό το νούμερο χωρίς ιατρική παρακολούθηση αυξάνει ραγδαία τον κίνδυνο τοξικότητας.
Φυσικές πηγές vs Συμπληρώματα
Ο ασφαλέστερος και πιο υγιεινός τρόπος για να πάρετε τη βιταμίνη Α που χρειάζεστε είναι μέσω της διατροφής. Είναι σχεδόν αδύνατο να πάθετε υπερδοσολογία καταναλώνοντας απλές τροφές.
Υπάρχουν δύο μορφές βιταμίνης Α στις τροφές:
- Προσχηματισμένη βιταμίνη Α (Ρετινόλη): Βρίσκεται σε ζωικά προϊόντα, όπως το συκώτι, τα λιπαρά ψάρια, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά.
- Προβιταμίνη Α (Καροτενοειδή / β-καροτένιο): Βρίσκεται σε φυτικές τροφές, όπως τα καρότα, οι γλυκοπατάτες, οι κόκκινες πιπεριές, το σπανάκι και το βερίκοκο. Το σώμα μετατρέπει το β-καροτένιο σε βιταμίνη Α μόνο όσο και όταν το χρειάζεται, γεγονός που το καθιστά απόλυτα ασφαλές.
Η συμβουλή των ειδικών
Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει βιταμίνη Α (συμπεριλαμβανομένων των πολυβιταμινών ή των συμπληρωμάτων για τα μαλλιά και το δέρμα), συμβουλευτείτε τον προσωπικό σας γιατρό. Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να δείξει αν όντως έχετε έλλειψη, γλιτώνοντάς σας από άσκοπους και επικίνδυνους πειραματισμούς.
Δείτε επίσης:
Οι καλύτερες ώρες για τις βιταμίνες σας: Πώς θα πετύχετε τη μέγιστη απορρόφηση
