Τεντώνετε το χέρι για να βγάλετε πιάτα από το ντουλάπι ή σκύβετε να σηκώσετε τη σακούλα με τα ψώνια και ξαφνικά νιώθετε ένα τράβηγμα στη μέση σας. Σας θυμίζει κάτι; Πιθανότατα είστε ένας από τα εκατομμύρια των ανθρώπων που ζουν με μυϊκούς και αρθρικούς πόνους.
Και όταν εμφανίζεται ο πόνος, τι είναι καλύτερο για γρήγορη αλλά και μακροχρόνια ανακούφιση: Ο πάγος ή η ζέστη; Μια νέα έρευνα που αναδημοσιεύει το Women’s World αναλύει το δίλημμα.
Νέα έρευνα για τον πάγο και τη ζέστη στην ανακούφιση από τον πόνο
Σε μελέτη σε ζώα που δημοσιεύθηκε στο Anesthesiology, ποντίκια με πόνο στις πατούσες υποβλήθηκαν σε θεραπεία είτε με κρύο νερό (4°C) είτε με νερό σε θερμοκρασία δωματίου (20°C). Παρότι η εφαρμογή κρύου προσέφερε πιο άμεση ανακούφιση από τον πόνο σε σχέση με το νερό σε θερμοκρασία δωματίου, τελικά διπλασίασε τη διάρκεια του πόνου, από περίπου 15 ημέρες σε περισσότερες από 30.
Ο Scott Nass, MD, γιατρός οικογενειακής ιατρικής στη SwiftCareMD, εξηγεί ότι η κρυοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά για την αντιμετώπιση του άμεσου πόνου.
«Το κρύο προκαλεί προσωρινή αναστολή της μετάδοσης των νευρικών σημάτων, με αποτέλεσμα μια αίσθηση μουδιάσματος», προσθέτει ο δρ. Nass. «Επιπλέον, το κρύο μπορεί να περιορίσει την κυκλοφορία του αίματος και το πρήξιμο στις προσβεβλημένες περιοχές».
Γιατί λοιπόν ο πάγος δεν είναι τόσο αποτελεσματικός μακροπρόθεσμα;
Η Myrdalis Díaz-Ramírez, MD, γιατρός με διπλή πιστοποίηση στην αναισθησιολογία και την ιατρική του πόνου και ειδικός στον χρόνιο πόνο, στη μη χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων της σπονδυλικής στήλης και στην αναγεννητική ιατρική, δίνει μια χαρακτηριστική αναλογία.
«Αν σταματήσουμε τη φλεγμονή, μειώνουμε τον πόνο, αλλά καθυστερούμε την επούλωση», εξηγεί η Díaz-Ramírez. «Χρειαζόμαστε αυτή τη φλεγμονή για να επουλωθούμε και η ζέστη αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος στην περιοχή και βοηθά τη διαδικασία επούλωσης. Ο πάγος μειώνει την κυκλοφορία του αίματος και το “συνεργείο επισκευής” μπορεί να μην καταφέρει να φτάσει στη σωστή διεύθυνση. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τη λειτουργία μεμονωμένων στοιχείων αυτού του “συνεργείου”».
Τι είναι λοιπόν καλύτερο για τον πόνο, ο πάγος ή η ζέστη;
«Συνήθως, το κρύο χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις πρόσφατων τραυματισμών που συνοδεύονται από πρήξιμο», εξηγεί ο δρ. Nass. «Η ζέστη είναι συνήθως πιο ανακουφιστική για περιοχές που είναι δύσκαμπτες (σφιγμένες) και έχουν περιορισμένο εύρος κίνησης. Δεν θα πρέπει να θεωρούμε ότι το ένα είναι πάντα καλύτερο από το άλλο. Ο στόχος σας είναι να αντιμετωπίσετε τα συμπτώματα και να επιλέξετε τη σωστή θεραπεία ανάλογα με αυτά. Το κρύο μουδιάζει μια ερεθισμένη περιοχή και την ηρεμεί, ενώ η ζέστη βοηθά να χαλαρώσουν οι σφιγμένοι ή δύσκαμπτοι ιστοί».
Ο Frank Agullo, MD, FACS, πιστοποιημένος πλαστικός χειρουργός και κλινικός αναπληρωτής καθηγητής πλαστικής χειρουργικής στην Ιατρική Σχολή Paul L. Foster του Texas Tech University Health Sciences Center, μοιράζεται ορισμένα καθημερινά παραδείγματα που μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε πότε είναι προτιμότερη η ζέστη και πότε το κρύο.
Πώς και πότε να χρησιμοποιείτε τη θερμότητα για τον πόνο
Ο δρ. Agullo αναφέρει ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες ο πόνος μπορεί να ανταποκριθεί καλά στη ζέστη:
- Δυσκαμψία στη μέση έπειτα από μια ημέρα καθιστικής εργασίας
- Αυχενική δυσκαμψία το πρωί
- Αρθριτικά χέρια ή γόνατα που «ξεμπλοκάρουν» όσο περνά η ημέρα
«Η ζέστη διαστέλλει τα μικρά αιμοφόρα αγγεία, αυξάνει τη ροή του αίματος στους ιστούς και χαλαρώνει τους μυς γύρω από την άρθρωση, γι’ αυτό και μια δύσκαμπτη άρθρωση κινείται πιο εύκολα μετά από ένα ζεστό ντους», εξηγεί.
Ο δρ. Agullo συνιστά να εφαρμόζετε θερμότητα στην περιοχή που πονά για 15 έως 20 λεπτά, δύο έως τρεις φορές την ημέρα, τοποθετώντας ένα στρώμα υφάσματος ανάμεσα στην πηγή θερμότητας και το δέρμα.
«Μην αποκοιμηθείτε πάνω σε θερμαντικό επίθεμα και μην εφαρμόζετε θερμότητα σε δέρμα που είναι μουδιασμένο ή έχει μειωμένη αισθητικότητα, κάτι που είναι συχνό σε άτομα με διαβήτη ή νευρολογικά προβλήματα, επειδή μπορεί να καείτε χωρίς να το αντιληφθείτε», προσθέτει ο δρ. Agullo. «Αποφύγετε τη θερμότητα σε οτιδήποτε εξακολουθεί να είναι πρησμένο ή έχει ανοιχτή πληγή».
Υπάρχουν πολλές επιλογές για τη χρήση θερμότητας κατά του πόνου. Ο Thomas Allen, MD, FACEP, πιστοποιημένος γιατρός επειγόντων περιστατικών με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στην αντιμετώπιση σοβαρών περιστατικών και τραυματισμών, λέει ότι από ζεστές κομπρέσες και θερμαντικά επιθέματα μέχρι ένα ζεστό μπάνιο ή τζακούζι μπορούν να βοηθήσουν.
Επίσης, οικονομική επιλογή είναι κι ένα θερμαντικό επίθεμα, το οποίο αφού το εφαρμόσετε, μπορείτε να συνεχίσετε κανονικά τις δραστηριότητές σας, απολαμβάνοντας ανακούφιση από τον πόνο που διαρκεί.
Πώς και πότε να χρησιμοποιείτε το κρύο για τον πόνο
Ο δρ. Agullo αναφέρει ότι οι παρακάτω περιπτώσεις μπορεί να ανταποκριθούν καλύτερα στο κρύο:
- Τράβηγμα μυός
- Γόνατο που πρήζεται ύστερα από δραστηριότητα
- Μώλωπας
- Έξαρση πόνου σε άρθρωση που είναι ζεστή ή πρησμένη
- Διάστρεμμα στον αστράγαλο
«Το κρύο είναι επίσης η σωστή επιλογή μετά την άσκηση, αν μια περιοχή φαίνεται να έχει φλεγμονή και όχι απλώς να είναι κουρασμένη», προσθέτει ο δρ. Agullo. «Κάθε ασθενής που χειρουργώ φεύγει από το νοσοκομείο με οδηγίες να χρησιμοποιεί πάγο για τις δύο πρώτες ημέρες, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο».
Συνιστά την εφαρμογή κρύου για 15 έως 20 λεπτά και στη συνέχεια την αφαίρεσή του για τουλάχιστον ίσο χρονικό διάστημα, μερικές φορές την ημέρα, κατά την πρώτη ή τις δύο πρώτες ημέρες μετά την εμφάνιση του πόνου.
«Περισσότερα από 20 λεπτά δεν προσφέρουν επιπλέον όφελος», προσθέτει ο δρ. Agullo. «Μπορεί να τραυματιστεί το δέρμα και το σώμα αρχίζει να στέλνει περισσότερο αίμα στην περιοχή για να τη θερμάνει, ακυρώνοντας έτσι το όφελος. Αν το δέρμα γίνει λευκό ή χάσετε την αίσθηση, σταματήστε. Μετά από δύο ημέρες, αν το πρήξιμο έχει υποχωρήσει και αυτό που παραμένει είναι η δυσκαμψία, αυτό είναι το σημάδι ότι πρέπει να στραφείτε στη θερμότητα».
Μια σακούλα με πάγο, κατεψυγμένα μπιζέλια ή ακόμη και μια παγοκύστη τζελ από την κατάψυξη, που προσαρμόζεται στην περιοχή όπου αισθάνεστε τον πόνο, μπορούν να βοηθήσουν, ανεξάρτητα από το πού θα τα προμηθευτείτε, λέει ο δρ. Agullo.
«Να τα τυλίγετε πάντα με μια λεπτή πετσέτα ή μια μαξιλαροθήκη», προσθέτει ο ειδικός. «Ο πάγος απευθείας πάνω στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα από το κρύο μέσα σε λίγα λεπτά».
Πάγος ή ζέστη για την ανακούφιση από τον πόνο;
Όπως διαφέρει ο πόνος από άνθρωπο σε άνθρωπο, έτσι διαφέρει και η μέθοδος που έχει περισσότερο νόημα για την αντιμετώπισή του. Επομένως, είτε ο πόνος στη μέση ή το γόνατό σας οφείλεται σε μια χρόνια πάθηση, όπως η οστεοαρθρίτιδα, είτε σε μια ιδιαίτερα δραστήρια ημέρα, να γνωρίζετε ότι, είτε επιλέξετε τη ζέστη είτε το κρύο, υπάρχουν πολλές οικονομικές επιλογές που μπορούν να σας βοηθήσουν να ανακουφιστείτε από τον πόνο.
