Ο καρκίνος παραμένει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, με σχεδόν 10 εκατομμύρια θανάτους να καταγράφονται παγκοσμίως. Αν και ορισμένοι παράγοντες κινδύνου είναι πλέον σαφώς αναγνωρισμένοι, ένα μέρος του κινδύνου μπορεί επίσης να μειωθεί μέσω της πρόληψης: Η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, η τακτική σωματική άσκηση, η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, καθώς και η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία συγκαταλέγονται στις βασικές συστάσεις.
Ο ΠΟΥ και το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο εκτιμούν, μάλιστα, ότι περίπου το 37% των νέων περιστατικών καρκίνου που καταγράφηκαν παγκοσμίως το 2022 συνδέονταν με αιτίες που μπορούν να προληφθούν.
Ωστόσο, ανάμεσα σε αυτήν τη λίστα παραγόντων κινδύνου, το στρες επανέρχεται συχνά. Μια δύσκολη επαγγελματική κατάσταση, μια απαιτητική προσωπική περίοδος, η έλλειψη ύπνου… Θα μπορούσε άραγε, μακροπρόθεσμα, αυτή η ψυχολογική ένταση να ευνοήσει την εμφάνιση ενός όγκου;
Το ερώτημα προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο άγχος, καθώς μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι και το παραμικρό επεισόδιο στρες μάς εκθέτει άμεσα στην ασθένεια. Ωστόσο, η επιστημονική πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Σε βίντεο που δημοσίευσε στο Instagram, ο δρ. Idriss Troussier, γιατρός ειδικός στην ογκολογία-ακτινοθεραπεία, αναφέρεται ακριβώς σε αυτήν την εσφαλμένη αντίληψη και καλεί να δώσουμε στο στρες τη σωστή του διάσταση.
Τα διαθέσιμα σήμερα επιστημονικά δεδομένα δεν επιτρέπουν να υποστηρίξουμε ότι το στρες από μόνο του προκαλεί καρκίνο.
Το στρες δεν προκαλεί άμεσα καρκίνο
Στο βίντεό του, ο δρ. Idriss Troussier είναι κατηγορηματικός: «Το στρες δεν προκαλεί καρκίνο όπως ένα τσιγάρο». Σύμφωνα με τον γιατρό, ειδικό στην ογκολογία-ακτινοθεραπεία, «το στρες από μόνο του δεν προκαλεί καρκίνο».
Ωστόσο, όταν το στρες γίνεται χρόνιο, μπορεί να επηρεάσει έμμεσα διάφορους μηχανισμούς του οργανισμού και, κυρίως, να αλλάξει ορισμένες συνήθειες και συμπεριφορές. «Το χρόνιο στρες μπορεί να λειτουργήσει μέσω τριών οδών», εξηγεί, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στον ύπνο, τη φλεγμονή και τη συμπεριφορά.
Ένα άτομο που βιώνει παρατεταμένο στρες μπορεί, για παράδειγμα, να είναι περισσότερο εκτεθειμένο στην έλλειψη ύπνου, στην καθιστική ζωή, το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ ή μια μη ισορροπημένη διατροφή, παράγοντες, οι οποίοι, με τη σειρά τους, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου.
Παράλληλα, τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα παραμένουν επιφυλακτικά όσον αφορά στην άμεση σύνδεση μεταξύ του χρόνιου στρες και του καρκίνου. Το μήνυμα του γιατρού, λοιπόν, συνοψίζεται σε λίγες λέξεις: «Λιγότερες ενοχές. Καλύτερη διαχείριση».
