Η έκθεση «John Galliano: Horizons» επρόκειτο να είναι η μεγάλη επιστροφή του σχεδιαστή στο προσκήνιο, όμως η αυξανόμενη κριτική οδήγησε τελικά στην ακύρωσή της
Για λίγες εβδομάδες, όλα έδειχναν ότι ο John Galliano ετοιμαζόταν για μία από τις σημαντικότερες στιγμές της καριέρας του.
Το Metropolitan Museum of Art είχε ανακοινώσει στις 31 Ιουλίου ότι η ανοιξιάτικη έκθεση του Costume Institute για το 2027 θα ήταν αφιερωμένη στον Βρετανό σχεδιαστή. Με τίτλο «John Galliano: Horizons», η έκθεση επρόκειτο να ανοίξει στις 9 Μαΐου 2027 και να παραμείνει στο Met έως τις 9 Ιανουαρίου 2028. Θα ήταν η πρώτη μεγάλη μουσειακή έκθεση που θα εξέταζε συνολικά την καριέρα του Galliano και μόλις η τρίτη μεγάλη ατομική έκθεση του Costume Institute αφιερωμένη σε εν ζωή σχεδιαστή, μετά τον Yves Saint Laurent το 1983 και τη Rei Kawakubo το 2017.
Σήμερα, όμως, το σχέδιο αυτό αποτελεί παρελθόν.
Το Met και ο John Galliano ανακοίνωσαν από κοινού ότι η έκθεση δεν θα πραγματοποιηθεί. Η απόφαση ήρθε μετά από εβδομάδες αυξανόμενων αντιδράσεων σχετικά με το παρελθόν του σχεδιαστή και ειδικότερα τα αντισημιτικά και ρατσιστικά σχόλια που είχε κάνει το 2011.
Από την πιο σημαντική έκθεση της καριέρας του στην ακύρωση
Η αρχική ανακοίνωση του Met είχε παρουσιαστεί ως μία μεγάλη αναγνώριση της επιρροής του Galliano στη μόδα.
Η έκθεση επρόκειτο να καλύψει ολόκληρη την πορεία του: από τις πρώτες συλλογές του στο Λονδίνο και το Παρίσι, μέχρι την εποχή του στον Dior και αργότερα στη Maison Margiela. Θα περιλάμβανε ρούχα, σχέδια, υλικό από το αρχείο του και έργα από τη συλλογή του Costume Institute, το οποίο διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή δημιουργιών Galliano στον κόσμο.
Το Met είχε εξαρχής δηλώσει ότι η έκθεση δεν θα απέφευγε το δύσκολο κομμάτι της ιστορίας του. Η πρόθεση ήταν να εξεταστεί όχι μόνο η τεράστια δημιουργική του επιρροή αλλά και η πτώση του, ο εθισμός, οι προσβλητικές δηλώσεις του και η προσπάθειά του να επιστρέψει στη μόδα και να αποκαταστήσει την εικόνα του.
Όμως η ίδια η επιλογή του Galliano ως τιμώμενου σχεδιαστή προκάλεσε έντονη συζήτηση.
Τι είχε συμβεί το 2011
Το 2011, ο Galliano καταγράφηκε σε βίντεο σε ένα παρισινό καφέ να κάνει αντισημιτικά και ρατσιστικά σχόλια. Το περιστατικό προκάλεσε τεράστιο σκάνδαλο και οδήγησε στην απομάκρυνσή του από τον Dior. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, γαλλικό δικαστήριο τον έκρινε ένοχο για αντισημιτικές προσβολές και του επέβαλε πρόστιμο με αναστολή.
Ο Galliano έχει έκτοτε ζητήσει επανειλημμένα συγγνώμη για τη συμπεριφορά του. Έχει μιλήσει ανοιχτά για τον εθισμό του στο αλκοόλ και την προσπάθεια απεξάρτησης και έχει περάσει περισσότερο από μία δεκαετία προσπαθώντας να ξαναχτίσει την καριέρα και τη ζωή του.
Η επιστροφή του στη μόδα υπήρξε εντυπωσιακή.
Το 2014 ανέλαβε τη δημιουργική διεύθυνση της Maison Margiela και κατάφερε να επαναφέρει το όνομά του στο κέντρο της συζήτησης για τη σύγχρονη μόδα. Η δουλειά του εκεί θεωρήθηκε από πολλούς μία από τις σημαντικότερες δημιουργικές αναγεννήσεις στην ιστορία της βιομηχανίας.
Ακριβώς γι’ αυτό η απόφαση του Met ήταν εξαρχής τόσο φορτισμένη. Η Anna Wintour είχε στηρίξει την επιστροφή του
Στο παρασκήνιο της ιστορίας βρίσκεται και η Anna Wintour
Η Wintour έχει υπάρξει μία από τις πιο ένθερμες υποστηρίκτριες της επιστροφής του Galliano στη μόδα. Όταν ανακοινώθηκε η έκθεση, είχε υποστηρίξει ότι κανένας άλλος σχεδιαστής δεν άξιζε περισσότερο μία τέτοια παρουσίαση, επιμένοντας στην τεράστια επιρροή του στην ιστορία της μόδας.
Η σχέση τους έχει μακρά ιστορία και η Wintour είχε στηρίξει τον Galliano και κατά την περίοδο της επιστροφής του στη μόδα.
Πριν από την τελική ανακοίνωση, μάλιστα, η ίδια και άνθρωποι του Met είχαν συναντηθεί με Εβραίους ηγέτες και ραβίνους προκειμένου να συζητήσουν το παρελθόν του σχεδιαστή και το αν μια έκθεση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει υπεύθυνα το ζήτημα της μεταμέλειας και της αποκατάστασης.
Όμως η αντίδραση δεν περιορίστηκε στον κόσμο της μόδας.
Οι αντιδράσεις έγιναν όλο και πιο έντονες
Τις τελευταίες ημέρες, η πίεση προς το Met αυξήθηκε. Η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Νέας Υόρκης, Julie Menin, χαρακτήρισε την επιλογή του Galliano «σοβαρό λάθος» και ζήτησε από το μουσείο να επανεξετάσει την απόφασή του.
Παράλληλα, υπήρξαν αντιδράσεις από Εβραίους ηγέτες, οργανώσεις που ασχολούνται με την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, αλλά και ανθρώπους από τον χώρο της τέχνης και της μόδας.
Ένα ακόμη στοιχείο έκανε την υπόθεση ακόμη πιο ευαίσθητη: η ημερομηνία που είχε επιλεγεί για το Met Gala του 2027 συνέπιπτε με το Yom HaShoah, την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος και του Ηρωισμού. Οι αντιδράσεις ήταν τέτοιες ώστε είχε αρχίσει να συζητείται ακόμη και η αλλαγή της ημερομηνίας του event.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η κατάσταση είχε αρχίσει να δημιουργεί προβληματισμό και στο εσωτερικό του μουσείου, ενώ αναφέρθηκαν ανησυχίες σχετικά με πιθανές αντιδράσεις σημαντικών δωρητών.
Και κάπου εκεί, η μεγάλη έκθεση άρχισε να μοιάζει περισσότερο με θεσμική κρίση παρά με έναν εορτασμό της μόδας.
Η απόφαση του Galliano
Στην ανακοίνωση που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, ο Galliano δήλωσε ότι, μετά από σκέψη και συζητήσεις με το Met, συμφώνησε πως είναι καλύτερο η έκθεση να μην πραγματοποιηθεί αυτή τη στιγμή.
Ο σχεδιαστής εξέφρασε τη βαθιά του λύπη για τον πόνο που προκάλεσαν οι πράξεις και τα λόγια του στο παρελθόν, ιδιαίτερα στις εβραϊκές και ασιατικές κοινότητες. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η εξιλέωση δεν είναι κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας έκθεσης ή μιας τιμητικής αναγνώρισης, αλλά μια διαρκής διαδικασία που αποδεικνύεται με τον χρόνο και τη συμπεριφορά.
H ανακοίνωσή του στον λογαριασμό του στο Instagram
Η Anna Wintour χαρακτήρισε την απόφασή του «γενναία» και δήλωσε ότι τόσο ο ίδιος όσο και το Met έχουν την πλήρη υποστήριξή της.
Ένας από τους μεγαλύτερους σχεδιαστές της εποχής του
Κι εδώ βρίσκεται ίσως η πιο δύσκολη πλευρά της ιστορίας.
Το ότι η έκθεση ακυρώθηκε δεν εξαφανίζει τη θέση του Galliano στην ιστορία της μόδας.
Από τις θεατρικές, σχεδόν θεατρικές παραστάσεις των πρώτων χρόνων του μέχρι τις συλλογές του στον Dior και τη ριζοσπαστική δουλειά του στη Maison Margiela, ο Galliano άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ένας σχεδιαστής μπορεί να αφηγείται ιστορίες μέσα από τα ρούχα. Η επιρροή του στη μόδα είναι αδιαμφισβήτητη. Και ακριβώς αυτό ήταν το επιχείρημα όσων υποστήριξαν την έκθεση.
Το πρόβλημα, όμως, ήταν ότι το Met δεν επρόκειτο απλώς να παρουσιάσει έναν σχεδιαστή. Επρόκειτο να του αφιερώσει μία από τις σημαντικότερες πλατφόρμες του κόσμου της μόδας. Και αυτό αναπόφευκτα έθεσε ένα δύσκολο ερώτημα:
Μπορεί να διαχωριστεί η καλλιτεχνική κληρονομιά ενός δημιουργού από τις πράξεις του;
Και ακόμη περισσότερο: πότε η δεύτερη ευκαιρία μετατρέπεται σε δημόσια τιμητική αναγνώριση;
Το μουσείο δεν έχει ανακοινώσει ακόμη τι θα αντικαταστήσει την έκθεση «John Galliano: Horizons». Το ίδιο ισχύει και για τα σχέδια του Met Gala του 2027. Έτσι, μέσα σε μόλις έναν μήνα, το Met πέρασε από την ανακοίνωση μιας από τις πιο φιλόδοξες εκθέσεις του Costume Institute στην ανάγκη να σχεδιάσει από την αρχή την ανοιξιάτικη παρουσίασή του.
Και η υπόθεση Galliano αφήνει πίσω της ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα από το ποιος θα είναι ο επόμενος σχεδιαστής που θα βρεθεί στο επίκεντρο του Met Gala. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η μόδα, τα μουσεία και η κοινωνία αντιμετωπίζουν σήμερα τo ταλέντο, την πτώση, τη συγγνώμη, την αποκατάσταση και τη μνήμη.
Για τον John Galliano, η επιστροφή που φαινόταν να έχει ολοκληρωθεί με τον πιο θεαματικό τρόπο δεν θα γίνει τελικά στις αίθουσες του Met. Τουλάχιστον όχι τώρα.
