Το Phoenix Species Project ξεκινά με χρηματοδότηση 200 εκατ. δολαρίων και φιλοδοξεί να δώσει μια δεύτερη ευκαιρία σε μερικά από τα πιο απειλούμενα είδη του πλανήτη
Η εξαφάνιση ενός είδους δεν είναι πάντα μονόδρομος. Αυτό είναι το μήνυμα πίσω από το Phoenix Species Project, μια νέα, παγκόσμια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να επαναφέρει 100 από τα πιο απειλούμενα είδη του πλανήτη, πριν χαθούν οριστικά. Το πρόγραμμα ξεκίνησε στις 4 Αυγούστου 2026 με αρχική χρηματοδότηση 200 εκατ. δολαρίων, σε μια από τις μεγαλύτερες φιλανθρωπικές επενδύσεις που έχουν γίνει αποκλειστικά για την ανάκαμψη απειλούμενων ειδών.
Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκονται η Re:wild, η περιβαλλοντική οργάνωση που συνίδρυσε ο Leonardo DiCaprio, και το Bezos Earth Fund. Από τα 200 εκατ. δολάρια, τα 100 εκατ. προέρχονται από το Bezos Earth Fund και τα υπόλοιπα 100 εκατ. από τη Re:wild, με τη στήριξη του Leonardo DiCaprio, του Age of Union και του Todd Graves Family Foundation.
100 είδη, 30 χώρες
Το Phoenix 100, όπως ονομάζεται ο κατάλογος των ειδών που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, περιλαμβάνει θηλαστικά, αμφίβια, ερπετά, πουλιά, ψάρια, ασπόνδυλα αλλά και φυτά. Τα είδη βρίσκονται σε 30 χώρες και ζουν σε εντελώς διαφορετικά οικοσυστήματα, από τροπικά δάση και ωκεανούς μέχρι λίμνες γλυκού νερού και ηφαιστειακές περιοχές.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο golden-crowned sifaka, ένας σπάνιος λεμούριος της Μαδαγασκάρης, το Hickory Nut Gorge green salamander, ένα αμφίβιο που ζει αποκλειστικά σε μια μικρή περιοχή της Βόρειας Καρολίνας, το Malayan pangolin, το pink land iguana των Γκαλαπάγκος και το Visayan warty pig των Φιλιππίνων.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι και η περίπτωση του night parrot της Αυστραλίας, ενός εξαιρετικά δυσεύρετου νυχτόβιου παπαγάλου που ζει σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Στον κατάλογο περιλαμβάνεται επίσης το Charco Azul pupfish του Μεξικού, ένα ψάρι που είχε εξαφανιστεί από τη φύση μετά την αποξήρανση της πηγής όπου ζούσε.
Δεν πρόκειται απλώς για προστασία
Η φιλοσοφία του προγράμματος είναι διαφορετική από μια προσπάθεια απλώς να επιβραδυνθεί η παρακμή των πληθυσμών. Στόχος είναι η πραγματική ανάκαμψη των ειδών και η επιστροφή τους σε βιώσιμους πληθυσμούς.
Για κάθε περίπτωση θα χρησιμοποιηθούν διαφορετικές μέθοδοι, ανάλογα με τις ανάγκες του είδους. Μεταξύ αυτών είναι προγράμματα αναπαραγωγής σε προστατευμένο περιβάλλον, μετακινήσεις πληθυσμών σε ασφαλέστερες περιοχές, αντιμετώπιση ασθενειών, έλεγχος χωροκατακτητικών ειδών και αποκατάσταση των φυσικών οικοτόπων.
Σημαντικό μέρος της προσπάθειας είναι επίσης η συνεργασία με τοπικές κοινότητες, αυτόχθονες πληθυσμούς, επιστήμονες και οργανώσεις προστασίας της φύσης, οι οποίοι γνωρίζουν από πρώτο χέρι τα οικοσυστήματα και τις ανάγκες κάθε περιοχής. Η IUCN Species Survival Commission συμμετέχει ως παγκόσμιος επιστημονικός εταίρος του προγράμματος.
Γιατί έχει σημασία ένα μόνο είδος;
Για τους ανθρώπους πίσω από το Phoenix Species Project, η απάντηση βρίσκεται στην ίδια τη φύση: τα είδη δεν υπάρχουν απομονωμένα. Ένα απειλούμενο ζώο μπορεί να αποτελεί κρίσιμο κομμάτι ενός ολόκληρου οικοσυστήματος και η προστασία του να σημαίνει ταυτόχρονα προστασία των δασών, των υγροτόπων, των λιβαδιών ή των θαλάσσιων περιοχών όπου ζει.
«Όταν προστατεύουμε αυτά τα είδη, προστατεύουμε επίσης τα δάση, τους υγροτόπους, τα λιβάδια και τους ωκεανούς από τους οποίους εξαρτώνται», ανέφερε ο Leonardo DiCaprio παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία.
Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί με πολυετή χρηματοδότηση, ώστε οι ομάδες που εργάζονται για κάθε είδος να μην εξαρτώνται από βραχυπρόθεσμες επιχορηγήσεις. Η Re:wild αναφέρει ότι η υποστήριξη έχει σχεδιαστεί για πέντε χρόνια ανά είδος, δίνοντας στους επιστήμονες και στις τοπικές οργανώσεις τον χρόνο που απαιτείται για να υπάρξει πραγματική ανάκαμψη.
Η ιδέα πίσω από το όνομα Phoenix, δηλαδή «Φοίνικας», είναι ακριβώς αυτή: ότι ακόμη και είδη που βρίσκονται στα πρόθυρα της εξαφάνισης μπορούν, με τους κατάλληλους ανθρώπους, πόρους και χρόνο, να επιστρέψουν. Και το στοίχημα των DiCaprio και Bezos είναι να αποδείξουν ότι αυτό μπορεί να συμβεί όχι μόνο σε ένα είδος, αλλά σε 100 διαφορετικές περιπτώσεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
Δείτε επίσης:
Η αναγνώριση των δέντρων ως ζώντα όντα: Το παράδειγμα του Κεμπέκ και οι φύλακες των δασών
