Μαρία Φραγκουδάκη: «Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο» – Η έκθεση που μας καλεί να δούμε τη Γη διαφορετικά

Οι εικόνες της Γης από την αποστολή Artemis II, οι ωκεανοί και η ανάγκη προστασίας του πλανήτη γίνονται πηγή έμπνευσης για τη νέα έκθεση της εικαστικού Μαρίας Φραγκουδάκη στη Roma Gallery. Μια ενδιαφέρουσα συνάντηση τέχνης και επιστήμης, με ένα μήνυμα που μας αφορά όλους.

Μια μικρή μπλε σφαίρα μέσα σε μια απέραντη σκοτεινή έκταση. Έτσι φαίνεται η Γη όταν την παρατηρούμε από το Διάστημα. Μακριά από τις πόλεις, τα σύνορα και την καθημερινότητά μας, ο πλανήτης αποκαλύπτει μια διαφορετική όψη: όμορφος, μοναδικός, αλλά και ευάλωτος. Αυτή η εικόνα αποτέλεσε την αφετηρία για τη νέα εικαστική δουλειά της Μαρίας Φραγκουδάκη, η οποία παρουσιάζεται στη Roma Gallery έως τις 14 Νοεμβρίου 2026.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Maria Fragoudaki (@mariafragoudaki)

Η ατομική έκθεση έχει τον τίτλο «Εσύ-Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη-Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε.» και περιλαμβάνει νέα έργα της καλλιτέχνιδας, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη. Η έμπνευση προήλθε, μεταξύ άλλων, από την αποστολή Artemis II της NASA και τις εικόνες της Γης που καταγράφηκαν κατά το ταξίδι γύρω από τη Σελήνη, τον Απρίλιο του 2026.

Στο έργο Artemis II, δύο κυκλικά σώματα συνδέονται με λεπτές καμπύλες που θυμίζουν τροχιές, πάνω σε ένα εκτεταμένο μπλε πεδίο. Η σύνθεση παραπέμπει στη σχέση της Γης με το Διάστημα και θυμίζει τις ιστορικές φωτογραφίες Earthrise του 1968 και Blue Marble του 1972, που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον πλανήτη μας.

«Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο»

Από την εικόνα της Γης από ψηλά, η ματιά της Φραγκουδάκη στρέφεται στους ωκεανούς. Η φράση «No Blue, No Green», που συνδέεται με την ωκεανογράφο και θαλάσσια βιολόγο Sylvia Earle, αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της έκθεσης. Οι ωκεανοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ζωής και στη ρύθμιση του κλίματος, κάτι που κάνει την προστασία τους αναπόσπαστο κομμάτι της περιβαλλοντικής συζήτησης.

Η καλλιτέχνις ενσωματώνει τη φράση σε έργα της, χρησιμοποιώντας το μπλε και το πράσινο ως βασικά στοιχεία της ζωγραφικής της γλώσσας. Στα Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο I και II, η ξηρή χρωστική συνδυάζεται με θρυμματισμένο γύψο και γυαλί που έχει βρεθεί στη Λέρο, δημιουργώντας επιφάνειες με διαφορετικές υφές.

Στο Προστατεύοντας το μπλε, ένας βαθύς μπλε πυρήνας περιβάλλεται από χρυσό περίγραμμα και πράσινο φόντο, ενώ στην Ισορροπία τα δύο χρώματα συναντώνται σε μια σύνθεση που παραπέμπει στη σχέση των θαλάσσιων και χερσαίων οικοσυστημάτων.

Όταν η Γη αποκτά φωνή

Οι λέξεις αποτελούν εξίσου σημαντικό μέρος των έργων. YOU, REMEMBER ME, EARTH, STAND FREE, INSPIRE και CARE εμφανίζονται πάνω στις ζωγραφικές επιφάνειες, δημιουργώντας μικρά μηνύματα που απευθύνονται στον επισκέπτη.

Στο YOU, το λευκό γράμμα O μεγαλώνει και θυμίζει έναν πλανητικό δίσκο. Στην Ηχώ, η φράση REMEMBER ME επαναλαμβάνεται σε οριζόντιες σειρές, ενώ στο έργο Η Γη είπε διαβάζουμε τη φράση «My attitude is based on how you treat me» («Η στάση μου εξαρτάται από το πώς μου φέρεσαι»).

Η Γη αποκτά έτσι φωνή και απευθύνεται στον άνθρωπο, υπενθυμίζοντάς του ότι η συμπεριφορά του απέναντι στο περιβάλλον έχει συνέπειες. Η έννοια της φροντίδας, που επανέρχεται σε έργα όπως τα Care, Earth Care και Inspire Care, συνδέεται με την ανάγκη προστασίας του νερού, του κλίματος και των οικοσυστημάτων.

Η θεματική έχει προηγούμενα στη δουλειά της Φραγκουδάκη. Στη σειρά Pumping Bags (2022–2024), η εμπειρία της μητρότητας συνδέθηκε με τη θρέψη και την αλληλεξάρτηση ανάμεσα στο μητρικό σώμα και τη φύση. Στη νέα ενότητα, η φροντίδα αποκτά ευρύτερη διάσταση και αφορά πλέον τη σχέση μας με τον ίδιο τον πλανήτη.

Η τέχνη συναντά την επιστήμη

Οι σπουδές της καλλιτέχνιδας στη χημεία έχουν επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τα υλικά. Λάδι, ακρυλικό, ξηρές χρωστικές, γύψος, γυαλί, φτερά, μετάξι, PVC και φύλλο χρυσού συνυπάρχουν στις συνθέσεις της, δημιουργώντας διαφορετικές υφές, διαφάνειες και αντανακλάσεις.

Το ενδιαφέρον της για την επιστήμη δεν σταματά στους ωκεανούς και το περιβάλλον. Στο έργο Ο Richard Pinčák και η λύση στο παράδοξο της πληροφορίας των μαύρων οπών, η αφετηρία είναι ένα θεωρητικό μοντέλο του 2026 για τη διατήρηση της πληροφορίας κατά την εξάτμιση μιας μαύρης τρύπας. Παράλληλα, στις Ερωτήσεις για τη Σελήνη, ένα έργο εννέα τμημάτων με μελάνη σε χαρτί, η καλλιτέχνις απευθύνει ερωτήματα στη Σελήνη, στη Γη, στον ωκεανό και στα σύννεφα.

Η έκθεση ολοκληρώνεται με το Inspire Care («Έμπνευσε. Φρόντισε.»). Η λέξη inspire προέρχεται από το λατινικό inspirare, που σημαίνει «εμφυσώ» ή «πνέω μέσα», παραπέμποντας στην αναπνοή και τη ζωή. Είναι μια τελευταία προτροπή προς τον επισκέπτη να σκεφτεί τη δική του σχέση με τη φύση.

Η Μαρία Φραγκουδάκη, μέσα από τα χρώματα, τις λέξεις και τα διαφορετικά υλικά, επαναφέρει μια απλή αλλά ουσιαστική υπενθύμιση: ο πλανήτης που βλέπουμε από το Διάστημα είναι ο ίδιος κόσμος στον οποίο ζούμε καθημερινά. Και η προστασία του ξεκινά από το πόσο συνειδητά επιλέγουμε να τον αντιμετωπίζουμε.

Η Μαρία Φραγκουδάκη

Η Μαρία Φραγκουδάκη (γενν. 1983) είναι διεπιστημονική εικαστικός με έργο που εκτείνεται στη ζωγραφική, τη γλυπτική, τις εγκαταστάσεις και την περφόρμανς. Έχει παρουσιάσει έργα της στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία, μεταξύ άλλων στη Summer Exhibition της Royal Academy of Arts στο Λονδίνο. Είναι απόφοιτη Χημείας και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στο Drug Discovery Skills από το King’s College London. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Πληροφορίες έκθεσης

• Μαρία Φραγκουδάκη – «Εσύ- Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη-Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε.»
• Χώρος: Roma Gallery, Ρώμα 5, Αθήνα
• Διάρκεια: Έως 14 Νοεμβρίου 2026
• Επιμέλεια: Άλια Τσαγκάρη
• Ωράριο: Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή 11:00–20:00, Τετάρτη και Σάββατο 11:00–16:00 Πληροφορίες: roma-gallery.com