Ένα τεράστιο πλεγμένο κεφάλι υψώνεται σχεδόν όσο ο δημιουργός του. Παράξενες φιγούρες, ντυμένες με περίτεχνες κατασκευές από λυγαριά, μοιάζουν να έχουν ξεπηδήσει από κάποιο αρχαίο παραμύθι. Δεν είναι όμως σκηνικό για μια φανταστική ταινία. Είναι έργα του Βρετανού καλλιτέχνη Lewis Prosser, ο οποίος παίρνει μία από τις παλαιότερες τεχνικές χειροτεχνίας και τη μεταφέρει σε έναν κόσμο όπου η γλυπτική, η performance και η wearable art συναντιούνται.
Από το εργαστήριό του στο Penarth της Νότιας Ουαλίας, ο Prosser δουλεύει σχεδόν αποκλειστικά με λυγαριά. Μόνο που τα αντικείμενα που δημιουργεί έχουν ελάχιστη σχέση με τα παραδοσιακά καλάθια. Με τις ίδιες τεχνικές πλεξίματος κατασκευάζει μνημειώδη γλυπτά, φορέσιμες κατασκευές και κοστούμια για performances, μετατρέποντας ένα υλικό που κάποτε αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής σε σύγχρονη καλλιτεχνική γλώσσα.
Η διαδρομή του προς την καλαθοπλεκτική δεν ήταν αυτονόητη. Αρχικά σπούδασε χαρακτική στη Glasgow School of Art και στη συνέχεια άφησε τη ζωή της πόλης για την αγροτική Ουαλία. Εκεί άρχισε να μαθαίνει μόνος του την τέχνη της καλαθοπλεκτικής, πειραματιζόμενος με τη λυγαριά και ανακαλύπτοντας σταδιακά τις δυνατότητές της.
Όσο περισσότερο εξοικειωνόταν με το υλικό, τόσο περισσότερο απομακρυνόταν από την ιδέα του παραδοσιακού καλαθιού. Η λυγαριά έπαψε να είναι ένα πρακτικό υλικό και έγινε ένα μέσο γλυπτικής, ικανό να δημιουργήσει μορφές που μοιάζουν ταυτόχρονα αρχαίες και φουτουριστικές.
Από το καλάθι στη γλυπτική
Η δουλειά του Prosser βρίσκεται επίτηδες ανάμεσα στην τέχνη και τη χειροτεχνία. Δεν ενδιαφέρεται να επιλέξει τη μία πλευρά. Αντίθετα, αξιοποιεί ακριβώς αυτή την ένταση για να δημιουργήσει έργα που ανατρέπουν την παραδοσιακή εικόνα της καλαθοπλεκτικής.
Η λυγαριά υπήρξε για αιώνες ένα υλικό απόλυτα συνδεδεμένο με την καθημερινότητα. Καλάθια, παγίδες για ψάρια, έπιπλα και χρηστικά αντικείμενα κατασκευάζονταν από φυσικές ίνες πολύ πριν τα συνθετικά υλικά αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε και καταναλώνουμε αντικείμενα.
Ο Prosser επιστρέφει σε αυτή την παράδοση, αλλά δεν προσπαθεί να την αναπαραγάγει πιστά. Την υπερμεγεθύνει, την παραμορφώνει και την κάνει σχεδόν παράλογη. Τα έργα του έχουν κάτι παιχνιδιάρικο, αλλά ταυτόχρονα κουβαλούν την ιστορία μιας τεχνικής που κάποτε ήταν απαραίτητη και σήμερα κινδυνεύει να χαθεί.
Φορέματα που δεν είναι ακριβώς φορέματα
Ιδιαίτερο ρόλο στη δουλειά του έχουν οι wearable κατασκευές. Ο Prosser δημιουργεί περίπλοκα κοστούμια από πλεγμένη λυγαριά, τα οποία δεν σχεδιάζονται απλώς για να παρουσιαστούν ως αντικείμενα. Φοριούνται και αποκτούν ζωή μέσα από performances.
Αρκετές από αυτές τις κατασκευές έχουν πλέον ενταχθεί στη συλλογή της Folk Preservation Society στο Devon και εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε παραστάσεις, αντί να παραμένουν απλώς εκθέματα πίσω από μια γυάλινη προθήκη.
Αυτό είναι και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της δουλειάς του. Η παράδοση δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι στατικό που πρέπει απλώς να διατηρηθεί. Συνεχίζει να κινείται, να φοριέται και να αποκτά νέες ερμηνείες.
Μια παράδοση που αποκτά ξανά ζωή
Η κληρονομιά βρίσκεται στον πυρήνα της πρακτικής του Prosser. Πολλά από τα κοστούμια του αντλούν στοιχεία από παραδόσεις καλαθοπλεκτικής της Ουαλίας και της νοτιοδυτικής Αγγλίας, διατηρώντας τεχνικές που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν καθώς όλο και λιγότεροι άνθρωποι μαθαίνουν να τις εφαρμόζουν.
Και κάπου εδώ η δουλειά του αποκτά μεγαλύτερη σημασία από την εντυπωσιακή εικόνα των γλυπτών του. Δεν χρησιμοποιεί την παράδοση απλώς ως αισθητικό στοιχείο. Τη μεταφέρει στο παρόν και την αναγκάζει να συνομιλήσει με τη σύγχρονη τέχνη.
Από τις τεράστιες πλεγμένες μορφές μέχρι τις αλλόκοτες φιγούρες που μοιάζουν με χαρακτήρες ενός παράξενου λαϊκού θεάτρου, ο Lewis Prosser αποδεικνύει ότι ένα υλικό τόσο παλιό όσο η λυγαριά μπορεί ακόμη να εκπλήξει.
Γιατί τελικά, ένα καλάθι δεν χρειάζεται να παραμείνει καλάθι. Μπορεί να γίνει γλυπτό, κοστούμι, performance ή ακόμη και ένας εντελώς καινούργιος τρόπος να κοιτάξουμε την ίδια την έννοια της χειροτεχνίας.
Δείτε επίσης:
5 τρόποι να φορέσουμε το ψάθινο καλάθι στην πόλη χωρίς να μοιάζει ότι πάμε παραλία
