Κάθε νέα χρονιά, καθώς όλοι μαζεύουν τη γιορτινή διακόσμηση και ανεβάζουν στα Instagram Stories «new year, new me», εμφανίζεται ακόμη μία παράδοση: Ένα κύμα ζευγαριών που επιλέγουν να περάσουν τις πρώτες εβδομάδες του χρόνου καταθέτοντας αίτηση διαζυγίου.

Με τα χρόνια, ο Ιανουάριος απέκτησε φήμη ως η κορυφαία περίοδος για διαζύγια, τόσο πολύ, που έχει χαρακτηριστεί «Μήνας των Διαζυγίων» από επαγγελματίες οικογενειακού δικαίου που βρίσκονται πιο απασχολημένοι από το κανονικό αυτήν την εποχή του χρόνου. Μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, που αξιολόγησε τα μηνιαία ποσοστά διαζυγίων τις τελευταίες δεκαετίες, διαπίστωσε αύξηση 33% στις καταθέσεις αιτήσεων τον Ιανουάριο.

Επιπλέον, πέρυσι η Semrush ανέφερε σημαντική αύξηση στον όγκο αναζητήσεων για τους όρους «διαζύγιο», «πώς να βγάλω διαζύγιο» και «κατάθεση αίτησης διαζυγίου» από τον Δεκέμβριο στον Ιανουάριο, ενώ οι αναζητήσεις για δικηγόρους διαζυγίου στο Yelp αυξήθηκαν κατά 33% από τον Δεκέμβριο 2024 έως τον Ιανουάριο 2025.

Ο χρόνος στην αρχή του έτους δεν είναι η μοναδική περίοδος όπου αυξάνονται οι καταθέσεις διαζυγίου. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι ο Μάρτιος και το τέλος του καλοκαιριού είναι επίσης δημοφιλείς περίοδοι. Αλλά ο Ιανουάριος κυριαρχεί ως ο πιο χαρακτηριστικός «Μήνας των Διαζυγίων», εν μέρει λόγω των πολλών γνωστών και αλληλοσυνδεόμενων παραγόντων που θεωρούνται ότι επηρεάζουν αυτό το κύμα χωρισμών στην αρχή της χρονιάς.

Ο ρόλος των πρωτοχρονιάτικων αποφάσεων

«Η αυτοανάλυση που συνοδεύει τις πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός καταλύτης, που συχνά ωθεί τους ανθρώπους να πραγματοποιήσουν σημαντικές αλλαγές στη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένων των γάμων τους», λέει η δικηγόρος διαζυγίων Jackie Combs. Καθώς οι ελπιδοφόροι δημιουργοί αποφάσεων αγκαλιάζουν τη νέα χρονιά μέσω νηφαλιότητας, μιας τολμηρής αλλαγής στα μαλλιά ή νέων στόχων fitness, εκείνοι που συνειδητοποιούν ότι ο γάμος τους δεν λειτουργεί πλέον, μπορεί επίσης να νιώσουν ενδυναμωμένοι να επαναρρυθμίσουν τη ζωή τους με σημαντικό τρόπο.

«Η νέα χρονιά [παρέχει] ψυχολογική άδεια [ενθαρρύνοντας] μια αίσθηση ολοκλήρωσης, ανανεωμένης ελευθερίας και το κίνητρο για αλλαγές που είχαν αποφευχθεί για καιρό», λέει η σύμβουλος γάμου και οικογένειας Carrie Ann Cleveland. «Οι άνθρωποι ρωτούν τον εαυτό τους: Μπορώ να επιβιώσω ακόμη έναν χρόνο έτσι; Οι γιορτές αναστέλλουν τους χωρισμούς. Ο Ιανουάριος επιτρέπει στους ανθρώπους να δράσουν». Πέρα από τη γενική ενέργεια του «ανανέωσε τη ζωή σου» που κυριαρχεί, οι ειδικοί επισημαίνουν μερικούς πρόσθετους παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν σε αυτήν την εποχική τάση.

Η επίδραση των γιορτών

Οποιοδήποτε υποβόσκον πρόβλημα ενός ζευγαριού πιθανότατα εντείνεται από το άγχος των γιορτών. Με τις οικογένειες στο σπίτι και τα οικονομικά πιεσμένα από τα έξοδα στο τέλους του χρόνου, οι γιορτές αρκούν για να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα οποιασδήποτε ένωσης, πόσω μάλλον ενός γάμου που αντιμετωπίζει δυσκολίες.

Αυτή μπορεί να είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδος για τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες (περισσότερο από τους άνδρες συντρόφους τους), με μια μελέτη του Στάνφορντ να υποδηλώνει ότι οι σύζυγοι είναι πιο πιθανό να είναι αυτές που θα ξεκινήσουν τη διαδικασία χωρισμού μετά τις διακοπές, παρά οι σύζυγοι από τους οποίους χωρίζουν. Η Cleveland λέει ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι γυναίκες συχνά αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών των διακοπών σε ετεροφυλόφιλες σχέσεις. «Πολλές γυναίκες μπαίνουν στις γιορτές ήδη συναισθηματικά εξαντλημένες, καθώς κουβαλούν το βάρος των ετοιμασιών και της εκτέλεσης των περισσότερων γιορτινών δραστηριοτήτων», λέει. «Για πολλές γυναίκες που σκέφτονται διαζύγιο, ο Ιανουάριος αντιπροσωπεύει άδεια, όχι παρορμητικότητα. Δεν αποφασίζουν να φύγουν τον Ιανουάριο. Σταματούν απλώς να διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους για να μείνουν».

Η Combs προσθέτει ότι πολλά ζευγάρια περιμένουν μετά τις γιορτές για να προστατεύσουν την οικογενειακή ειρήνη, ειδικά όταν υπάρχουν παιδιά. «Αυτό στοχεύει στη μείωση των διαταραχών στη ρουτίνα των παιδιών και στη δημιουργία μιας πιο σταθερής περιόδου για την οικογένεια καθώς διαχειρίζονται τη μετάβαση», λέει.

Ο Ιανουάριος είναι πρακτικός μήνας για διαζύγιο

Η προσέγγιση «περίμενε μετά τις γιορτές» έχει επίσης λογιστικά πλεονεκτήματα. Ο Ιανουάριος είναι η περίοδος που φτάνουν τα μπόνους τέλους χρόνου, ξεκινούν οι νέοι κύκλοι υγειονομικής ασφάλισης και αρχίζει η φορολογική προετοιμασία, σύμφωνα με το άρθρο του cosmopolitan.com. Όλα αυτά κάνουν την έναρξη μιας νομικής διαδικασίας πιο βολική και επιτρέπουν τη σαφή αξιολόγηση της διαίρεσης των περιουσιακών στοιχείων.

«Ο χρόνος ενός διαζυγίου είναι συχνά στρατηγική οικονομική απόφαση», λέει η Combs. «Αν και έχει πλεονεκτήματα όσον αφορά στο νομικό σκέλος, το να καταθέσει κάποιος αίτηση διαζυγίου τον Ιανουάριο προσφέρει οικονομική σαφήνεια. Δίνει ένα καθαρό ξεκίνημα από το προηγούμενο φορολογικό έτος και επιτρέπει τον σαφή λογαριασμό των μπόνους και άλλων περιουσιακών στοιχείων πριν ξεκινήσουν οι διαδικασίες».

Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει «τέλειος» χρόνος για διαζύγιο. Όμως όσοι επιλέγουν να φύγουν από μια δυστυχισμένη κατάσταση κατά τον «Μήνα των Διαζυγίων» το κάνουν με την ελπίδα να μην χρειαστεί να περάσουν άλλη χρονιά καταπιέζοντας τη δυσαρέσκεια και καθυστερώντας τη διαδικασία. «Ο Ιανουάριος δεν προκαλεί το διαζύγιο, η σαφήνεια το κάνει», τονίζει η Jackie. «Στην πραγματικότητα, η απόφαση [να χωρίσεις] είναι συνήθως το αποτέλεσμα μηνών ή και ετών ανεπίλυτων προβλημάτων και αυξανόμενης δυσαρμονίας. Η νέα χρονιά απλώς παρέχει τον καταλύτη για δράση».