Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν αυτό που πολλοί ιδιοκτήτες κατοικιδίων ήδη γνωρίζουν: Ο θάνατος ενός κατοικιδίου μπορεί να πονέσει εξίσου όσο η απώλεια ενός μέλους της οικογένειας.
Στη μελέτη τους, η ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Maynooth πραγματοποίησε έρευνα σε σχεδόν 1.000 Βρετανούς σχετικά με διαφορετικές μορφές πένθους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι περισσότεροι από ένας στους πέντε Βρετανούς θεωρούν τον θάνατο ενός κατοικιδίου πιο οδυνηρό από τον θάνατο ενός ανθρώπου.
Με βάση τα ευρήματα, οι ειδικοί πιστεύουν ότι ο θάνατος ενός κατοικιδίου μπορεί να οδηγήσει σε «παρατεταμένη διαταραχή πένθους» (Prolonged Grief Disorder – PGD). Η συγκεκριμένη ψυχιατρική διαταραχή ταξινομήθηκε επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 2018 και χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα δυσφορίας που σχετίζονται με το πένθος.
Ωστόσο, προς το παρόν μπορεί να διαγνωστεί μόνο μετά τον θάνατο ενός ανθρώπου. «Οι άνθρωποι μπορούν να βιώσουν κλινικά σημαντικά επίπεδα παρατεταμένης διαταραχής πένθους μετά τον θάνατο ενός κατοικίδιου», εξήγησαν οι ερευνητές στη μελέτη τους. «Τα συμπτώματα της PGD εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το είδος του αποβιώσαντος».
Είτε πρόκειται για φυσικά αίτια, γήρας ή ευθανασία, η απώλεια ενός κατοικιδίου μπορεί να είναι καταστροφική για τους ιδιοκτήτες του. Ωστόσο, μέχρι σήμερα παρέμενε ασαφές πώς συγκρίνεται το πένθος για την απώλεια ενός κατοικιδίου με εκείνο για τον θάνατο ενός ανθρώπου.
Για να διερευνήσει το θέμα, ο δρ. Philip Hyland, καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Maynooth, ζήτησε από 975 Βρετανούς να μιλήσουν για τις εμπειρίες τους από διαφορετικές απώλειες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σχεδόν το ένα τρίτο (32,6%) είχε βιώσει τον θάνατο ενός κατοικιδίου, ενώ σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες είχαν βιώσει τον θάνατο ενός ανθρώπου. Ωστόσο, το 21% αυτών των ατόμων επέλεξε τον θάνατο του κατοικιδίου του ως την πιο οδυνηρή απώλεια.
Μετά τον θάνατο ενός κατοικιδίου, το 7,5% των συμμετεχόντων πληρούσε τα διαγνωστικά κριτήρια για παρατεταμένη διαταραχή πένθους (PGD). Το ποσοστό αυτό είναι πολύ κοντά στα αντίστοιχα ποσοστά για τον θάνατο ενός στενού φίλου (7,8%), ενός συγγενή όπως παππούς/γιαγιά, ξάδελφος, θεία/θείος (8,3%), ενός αδελφού ή αδελφής (8,9%) και ακόμη και ενός συντρόφου (9,1%).
Μόνο ο θάνατος ενός γονέα (11,2%) και ο θάνατος ενός παιδιού (21,3%) παρουσίασαν αισθητά υψηλότερα ποσοστά. Με βάση αυτά τα ευρήματα, ο δρ. Hyland ζητεί να επεκταθούν τα διαγνωστικά κριτήρια της PGD, ώστε να περιλαμβάνουν και τον θάνατο ενός κατοικιδίου.
«Δεν είναι σαφές γιατί ο θάνατος ενός κατοικιδίου εξαιρέθηκε από τα κριτήρια πένθους για τη διάγνωση της PGD», εξήγησε στη μελέτη του, που δημοσιεύθηκε στο PLOS One.
«Είναι πιθανό ότι η αμφιλεγόμενη φύση της διάγνωσης έκανε τις διαφορετικές επιστημονικές ομάδες να διστάσουν να αναγνωρίσουν ότι η απώλεια κατοικιδίου μπορεί να οδηγήσει σε PGD, από φόβο μήπως θεωρηθεί ότι δεν αντιμετωπίζουν σοβαρά το θέμα.
Ένας άλλος λόγος μπορεί να είναι ότι τα μέλη αυτών των ομάδων πίστευαν ειλικρινά πως υπάρχει κάτι μοναδικά ιδιαίτερο στον δεσμό των ανθρώπων μεταξύ τους. Όποιος κι αν είναι ο λόγος, είναι σημαντικό να εξεταστεί αν τα άτομα που πενθούν την απώλεια ενός κατοικιδίου μπορούν να βιώσουν διαταραγμένο πένθος με τον τρόπο που αυτό περιγράφεται σήμερα στην ψυχιατρική ορολογία».
