Η μονογαμία μπορεί να φαίνεται ως η «προεπιλεγμένη ρύθμιση» για μια υγιή σχέση. Άλλωστε, όταν έχεις βρει «Τον Έναν», γιατί να θέλεις να είσαι με οποιονδήποτε άλλο;

Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συναισθηματική και σεξουαλική ικανοποίηση, δύο βασικούς δείκτες ευημερίας που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ποιότητα ζωής. Μάλιστα, άτομα που εφαρμόζουν την ηθική μη μονογαμία «είναι πιθανό να βιώνουν ίσα επίπεδα ικανοποίησης από τη σχέση και το σεξ» με εκείνα που ακολουθούν τη μονογαμία, σύμφωνα με μια μετα-ανάλυση του 2025 που εξέτασε 35 διαφορετικές μελέτες.

Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη ότι το ενδιαφέρον για την ηθική μη μονογαμία (ENM), γνωστή και ως συναινετική μη μονογαμία (CNM), αυξάνεται.

Συγκεκριμένα, το 31% των Αμερικανών singles έχει εξερευνήσει την ηθική μη μονογαμία, σύμφωνα με την έκθεση Match Singles in America του 2024. Το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί από περίπου 21% το 2014, βάσει ευρημάτων από δύο εθνικά δείγματα Αμερικανών singles, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Women’s Health.

Τι ακριβώς είναι όμως η ENM; «Η ηθική μη μονογαμία είναι ένας όρος-ομπρέλα για κάθε μορφή σχέσης που περιλαμβάνει ρομαντικές ή σεξουαλικές σχέσεις με περισσότερα από ένα άτομα, με τη συναίνεση όλων των εμπλεκομένων», εξηγεί η Liz Powell, PhD, αδειοδοτημένη ψυχολόγος και συγγραφέας του Building Open.

Ο όρος «ηθική» υπάρχει στον τίτλο για συγκεκριμένο λόγο, καθώς διαφοροποιεί την ηθική μη μονογαμία από την απιστία απέναντι σε έναν σύντροφο με τον οποίο έχει συμφωνηθεί μονογαμία. «Η ENM διαφέρει από την απιστία, γιατί στην ENM όλα τα εμπλεκόμενα μέρη λειτουργούν με συναίνεση και υπάρχει ξεκάθαρη επικοινωνία σχετικά με τις άλλες σχέσεις που υπάρχουν», αναφέρει η Meg Jeske, LPC, σύμβουλος σχέσεων και συνεργαζόμενη διδάσκουσα στο Graduate School of Education and Counseling του Lewis & Clark.

Τύποι Ηθικά Μη Μονογαμικών Σχέσεων

Κάθε σχέση είναι τόσο μοναδική όσο και οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε αυτήν, αλλά πολλές σχέσεις ENM εμπίπτουν σε αυτές τις γενικές κατηγορίες:

Xαλαρό dating: Πολλοί άνθρωποι «βγαίνουν με διάφορους» πριν κατασταλάξουν, κάτι που μπορεί να περιλαμβάνει ταυτόχρονα ραντεβού με περισσότερα από ένα άτομα.

Monogamish: «Ο όρος επινοήθηκε από τον Dan Savage και περιγράφει μια γενικά μονογαμική σχέση που επιτρέπει την πιθανότητα περιστασιακής σεξουαλικής επαφής εκτός σχέσης», λέει η Liz Powell. Αυτό μπορεί να σημαίνει αποδοχή ότι η 100% μονογαμία δεν είναι ρεαλιστική σε βάθος χρόνου ή την παροχή ρητής άδειας για περιστασιακές επαφές.

Swinging: «Το swinging είναι μια μορφή μη μονογαμίας που συνήθως εφαρμόζεται σε επίπεδο ζευγαριού, όπου ζευγάρια αλληλεπιδρούν με άλλα ζευγάρια (ή περιστασιακά με singles) και ανταλλάσσουν συντρόφους ή έχουν ομαδικές εμπειρίες», λέει η Powell. «Συνήθως, οι swingers δεν έχουν πολλαπλές ρομαντικές σχέσεις. Παραμένουν ρομαντικά μονογαμικοί με τον βασικό τους σύντροφο, αλλά σεξουαλικά μη μονογαμικοί».

Ανοιχτή σχέση: Ο όρος μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους, «αλλά συνήθως βρίσκεται κάπου ανάμεσα στο swinging και την πολυσυντροφικότητα», λέει η Powell. «Υπάρχει κάποιος βαθμός ανοίγματος σε πολλαπλές ρομαντικές ή/και σεξουαλικές σχέσεις, αλλά μπορεί να υπάρχουν όρια στο πόσο βαθιές μπορούν να γίνουν».

Πολυσυντροφικότητα (Polyamory): Συνήθως, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τον όρο για να περιγράψουν τον εαυτό τους «όταν δημιουργούν συνειδητά πολυδιάστατες σχέσεις βασισμένες στην αγάπη», λέει η Joli Hamilton. Όπως και η ENM, είναι όρος-ομπρέλα με διάφορες μορφές:

• Ιεραρχική πολυσυντροφικότητα: Κάποιες σχέσεις και σύντροφοι έχουν προτεραιότητα έναντι άλλων. Συχνά υπάρχει ένα «κύριο» ζευγάρι που επηρεάζει τις άλλες σχέσεις.
• Κλειστή πολυπιστία (polyfidelity): Μια ομάδα συντρόφων συμφωνεί να μην έχει σχέσεις εκτός της ομάδας.
• Μη ιεραρχική πολυσυντροφικότητα: Όλες οι σχέσεις θεωρούνται ισότιμες, χωρίς σταθερές δομές εξουσίας.
• Σόλο πολυσυντροφικότητα: Άτομα που δεν θέλουν να ακολουθήσουν τα παραδοσιακά στάδια σχέσης (συγκατοίκηση, γάμος κ.λπ.), αλλά επιθυμούν ουσιαστικές σχέσεις χωρίς απώλεια της προσωπικής τους ανεξαρτησίας.
• Σχεσιακή αναρχία: Μοντέλο που δεν ξεχωρίζει αυστηρά «φίλους» και «συντρόφους», επιτρέποντας σε κάθε σχέση να διαμορφώνεται ελεύθερα.

Πώς να καταλάβετε αν σας ταιριάζει η ηθική μη μονογαμία

Μερικοί άνθρωποι έλκονται από τη συναινετική μη μονογαμία από νωρίς, ενώ άλλοι αργότερα στη ζωή τους, για λόγους όπως:

• Θέλετε την ελευθερία να εξερευνήσετε τη σεξουαλικότητά σας ή/και διαφορετικά φετίχ.
• Έχετε την επιθυμία να αγαπάτε ή να έχετε σχέσεις με περισσότερα από ένα άτομα.
• Επιθυμείτε ανεξαρτησία.
• Υπάρχει ασυμφωνία στη σεξουαλική επιθυμία ή ταυτότητα μεταξύ εσάς και του/της συντρόφου σας.
• Βρίσκεστε σε σχέση από απόσταση ή με συχνά ταξίδια και θέλετε να δημιουργήσετε τοπικές συνδέσεις.

Τελικά, ο μόνος τρόπος να καταλάβετε αν η ENM σας ταιριάζει είναι να «αφιερώσετε χρόνο για να σκεφτείτε τις αξίες σας και τους στόχους σας στις ρομαντικές και σεξουαλικές σχέσεις», λέει η Libby Sinback. «Αυτή η διαδικασία μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε αν η μη μονογαμία ευθυγραμμίζεται πραγματικά με το ποιοι θέλετε να είστε και πώς θέλετε να ζείτε».