Καμία γυναίκα δεν χρειάζεται να αισθάνεται άσχημα όταν έχει χαμηλή σεξουαλική επιθυμία, μεγαλώνοντας. Το κλειδί είναι να κατανοήσει η καθεμία τη λίμπιντό της, ώστε να γνωρίζει πώς μπορεί να την αντιμετωπίσει όταν αρχίζει να μειώνεται, κάτι που συμβαίνει περίπου στο 50% των γυναικών άνω των 50.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει βιολογία πίσω από τη χαμηλή λίμπιντο, αλλά και μια ενδιαφέρουσα θεραπευτική επιλογή που μπορεί να βοηθήσει να απολαύσετε τη σεξουαλική ζωή που σας αξίζει.
Τι ακριβώς είναι η χαμηλή λίμπιντο στις γυναίκες
Σύμφωνα με τη Διεθνή Εταιρεία για τη Μελέτη της Σεξουαλικής Υγείας των Γυναικών, η λίμπιντο ή σεξουαλική επιθυμία είναι το ενδιαφέρον σας για τη σεξουαλική δραστηριότητα.
Αυτό περιλαμβάνει τα πάντα, από την απόλαυση σεξουαλικών φαντασιώσεων και την επιθυμία για οικειότητα, είτε μόνη είτε με σύντροφο, μέχρι την ανταπόκριση σε σεξουαλικά ερεθίσματα όταν ξεκινά η ερωτική επαφή.
Ωστόσο, δεν υπάρχει κάποια απλή φόρμουλα ή μαθηματικός υπολογισμός που να καθορίζει αν μια γυναίκα έχει χαμηλή λίμπιντο. Δεν έχει να κάνει με έναν συγκεκριμένο αριθμό σεξουαλικών σκέψεων την εβδομάδα ή σεξουαλικών επαφών τον χρόνο. Αντίθετα, οι γιατροί αξιολογούν τη χαμηλή λίμπιντο ως μια αλλαγή σε σχέση με το προσωπικό σας φυσιολογικό επίπεδο και συγκεκριμένα ως μια ανεπιθύμητη και επίμονη μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας.
Η χαμηλή λίμπιντο που προκαλεί δυσφορία είναι μια ιατρική κατάσταση, όχι προσωπική αποτυχία. Αν τελευταία αισθάνεστε μειωμένο ενδιαφέρον για το σεξ, μην πανικοβληθείτε. Δεν φταίτε εσείς και δεν πρόκειται για κάποια προσωπική αποτυχία. Είναι μια κλινική κατάσταση.
Πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν μια ιατρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από χαμηλή λίμπιντο και ονομάζεται hypoactive sexual desire disorder (HSDD), δηλαδή διαταραχή υποτονικής σεξουαλικής επιθυμίας.
Πρόκειται για μια επίμονη και αισθητή μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας, η οποία προκαλεί δυσφορία. Τα καλά νέα, όμως, είναι ότι αντιμετωπίζεται και ότι δεν είστε μόνη. Η αλήθεια είναι ότι οι γυναίκες εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν ότι η χαμηλή λίμπιντo είναι πραγματική κλινική διάγνωση. «Ναι, 100%», λέει η Sameena Rahman, MD, ιδρύτρια του GYN & Sexual Medicine Collective.
«Τους λέω ότι η χαμηλή λίμπιντο είναι μια βιο-ψυχο-κοινωνική κατάσταση». Και προσθέτει: «Το κλειδί είναι να καταλάβουμε ότι πρόκειται πραγματικά για κάτι πολυπαραγοντικό, ότι υπάρχουν απολύτως βιολογικοί λόγοι που συμβαίνει αυτό και ότι δεν υπάρχει κάτι “χαλασμένο” πάνω σας».
Αν κάποια από τα παραπάνω σας φαίνονται γνώριμα, μερικές ερωτήσεις μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε περισσότερα.
Οι 3 βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη λίμπιντο των γυναικών
Η κατανόηση του HSDD είναι σημαντική, όμως αξίζει επίσης να γνωρίζουμε ότι μια σειρά αλληλοεπικαλυπτόμενων παραγόντων μπορεί να επηρεάζει τις αλλαγές στη σεξουαλική επιθυμία.
Αυτοί είναι οι τρεις σημαντικότεροι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλική σας επιθυμία:
1. Οι βιολογικές αλλαγές
Το σώμα σας είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και οι ορμονικές διακυμάνσεις διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη λίμπιντο. «Η τεστοστερόνη αρχίζει να μειώνεται σταδιακά μετά την ηλικία των 30», λέει η δρ. Rahman. «Και οι νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλό μας ανταποκρίνονται σε όσα συμβαίνουν με τις ορμόνες μας».
Σκεφτείτε τον εγκέφαλο σαν να διαθέτει «γκάζι» και «φρένα» για τη σεξουαλική επιθυμία. Το «γκάζι» αποτελείται από φυσικές χημικές ουσίες του εγκεφάλου, όπως η ντοπαμίνη και η νορεπινεφρίνη, οι οποίες ενισχύουν την επιθυμία, την προσμονή και τον ενθουσιασμό.
Το «φρένο» είναι η σεροτονίνη, η οποία, όταν βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, μπορεί να μειώσει τη λίμπιντο και τη σεξουαλική ανταπόκριση. Το HSDD εμφανίζεται όταν αυτές οι χημικές ουσίες βγαίνουν από την ισορροπία τους.
Η εμμηνόπαυση φέρνει επιπλέον βιολογικές αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν τη λίμπιντο, καθώς τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται.
Σωματικοί παράγοντες, όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και οι συχνότερες ουρολοιμώξεις που συνδέονται με μια συχνή κατάσταση που ονομάζεται genitourinary syndrome of menopause (GSM), μπορεί να κάνουν το σεξ λιγότερο ελκυστικό ή περισσότερο επώδυνο.
«Θέλουμε πάντα να αντιμετωπίζουμε τον σεξουαλικό πόνο, γιατί κανείς δεν θέλει να κάνει σεξ όταν πονάει», λέει η δρ. Rahman.
2. Οι ψυχολογικές αλλαγές
Η ψυχική υγεία αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ της λίμπιντο. Η δρ. Rahman εξηγεί τη σύνδεση:
«Το άγχος, η κατάθλιψη και οι διαταραχές της διάθεσης εμφανίζονται στη μέση ηλικία σε πολλές γυναίκες. Επομένως, είναι σημαντικό να βοηθάμε αυτές τις γυναίκες να κατανοήσουν ότι, αν δεν μπορούν πλέον να αισθανθούν ευχαρίστηση ή χαρά από δραστηριότητες που κάποτε απολάμβαναν, δεν έχουν το κίνητρο να κάνουν τίποτα, συμπεριλαμβανομένου του σεξ».
3. Οι κοινωνικοί παράγοντες και οι σχέσεις
Οι κοινωνικές πιέσεις αποτελούν ακόμη έναν σημαντικό παράγοντα. Πολλές γυναίκες φροντίζουν τα παιδιά και τους ηλικιωμένους γονείς τους, ενώ παράλληλα έχουν τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις και φροντίζουν το σπίτι.
Είναι δύσκολο να βρεθεί ενέργεια για σεξ όταν ήδη υπάρχει μια ατελείωτη λίστα υποχρεώσεων.
«Πολλά πράγματα συμβαίνουν ταυτόχρονα στη μέση ηλικία. Είναι πολύ σημαντικό να δείχνουμε κατανόηση στον εαυτό μας όταν αντιμετωπίζουμε τη χαμηλή λίμπιντο», λέει η δρ. Rahman.
Παράλληλα, κάποιες γυναίκες περνούν διαζύγια και αναταράξεις στις σχέσεις τους. «Κάνουμε συχνά το αστείο ότι, αν είστε παντρεμένη με έναν άνδρα που δεν σας φέρεται καλά, δεν χρειάζεστε ορμονοθεραπεία· χρειάζεστε “αντικατάσταση συζύγου”», αστειεύεται η δρ. Rahman.
Γιατί η λίμπιντο ορισμένων γυναικών αυξάνεται μετά τη μέση ηλικία
Αν λαχταράτε να ξαναβρείτε αυτήν τη ζωντάνια, να είστε σίγουρες ότι είναι εφικτό. Και ποτέ δεν είναι αργά να ζητήσετε βοήθεια. Ορισμένες γυναίκες αναφέρουν με χαρά ότι η σεξουαλική επιθυμία τους επανήλθε ή ακόμη και απογειώθηκε στη μέση ηλικία.
Γιατί; Η Meena Malhotra, MD, ιδρύτρια του Heal N Cure Medical Wellness Center, εξηγεί: «Δεν φοβάστε πλέον την εγκυμοσύνη. Επιτέλους ξέρετε τι κάνετε στη ζωή σας, μπορεί να έχετε βρει μεγαλύτερη σταθερότητα στη δουλειά ή να γνωρίζετε καλύτερα τον σύντροφό σας. Ξέρετε τι θέλετε και τι δεν θέλετε. Όλοι αυτοί είναι λόγοι για τους οποίους η λίμπιντο μπορεί να αυξηθεί».
Ορισμένες γυναίκες μάλιστα αποκαλύπτουν ότι βιώνουν μια απολαυστικά «καυτή εμμηνόπαυση». Αν δεν νιώθετε ακόμη έτσι, να είστε σίγουρες ότι μπορεί να συμβεί και σε εσάς.
Πραγματικές λύσεις για να ξαναβρείτε την επιθυμία σας
Αν έχετε παρατηρήσει ότι η λίμπιντό σας μειώνεται και σας λείπει, υπάρχουν καλά νέα.
Πλέον υπάρχουν φαρμακευτικές θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν και οι οποίες δεν ήταν διαθέσιμες στις γυναίκες των προηγούμενων γενεών, όπως συγκεκριμένα χάπια ή ενέσεις, που χρησιμοποιούνται περιστασιακά για προεμμηνοπαυσιακές ή μετεμμηνοπαυσιακές κάτω των 65 χρόνων με HSDD.
Ιστορίες επιτυχίας και μαρτυρίες γυναικών που εμφανίζονται στο ντοκιμαντέρ The Pink Pill δείχνουν ότι γυναίκες που υπέφεραν από χαμηλή λίμπιντo για χρόνια ή ακόμη και δεκαετίες έχουν βρει ανακούφιση.
Η Cindy Eckert, η οποία έφερε το ιστορικό χάπι Addyi στην αγορά, λέει ότι στόχος της ήταν να βοηθήσει τις γυναίκες. «Θέλουμε να είμαστε δραστήριες, υγιείς, ευτυχισμένες και να έχουμε τον έλεγχο της δικής μας απόλαυσης σε όλη μας τη ζωή».
Μιλήστε με τον γιατρό σας για να δείτε αν κάποια συνταγογραφούμενη θεραπεία, ειδικά σχεδιασμένη για την αντιμετώπιση του HSDD, μπορεί να είναι κατάλληλη για εσάς, αφού δεν χρειάζεται να ζείτε χωρίς την ικανοποιητική σεξουαλική ζωή, είτε με σύντροφο είτε μόνη, που σας αξίζει.
