Η συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία έχει ανοίξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ωστόσο ένα μεγάλο κομμάτι παραμένει ακόμα «σιωπηλό». Μια νέα διεθνής έρευνα της Compare the Market έρχεται να φωτίσει μια πραγματικότητα που αφορά άμεσα και το ελληνικό κοινό: Οι άνδρες συνεχίζουν να δυσκολεύονται να εκφράσουν όσα νιώθουν, ακόμη και όταν βιώνουν έντονο στρες ή ψυχική πίεση.

Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά και ταυτόχρονα ανησυχητικά. Σχεδόν οι μισοί άνδρες ηλικίας άνω των 35 ετών δηλώνουν ότι έχουν βιώσει συμπτώματα κακής ψυχικής υγείας, όπως άγχος, στρες ή burnout, μέσα στους τελευταίους 12 μήνες.

Όταν τα συναισθήματα μένουν «μέσα»

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της έρευνας είναι ότι πολλοί άνδρες δεν επιλέγουν να μιλήσουν όταν δυσκολεύονται. Αντίθετα, στρέφονται σε δραστηριότητες που λειτουργούν ως απόσπαση προσοχής, προσπαθώντας να «ξεχάσουν» το πρόβλημα αντί να το αντιμετωπίσουν.

Οι συνηθέστεροι τρόποι διαφυγής

• Ψυχαγωγία (53%): Επιλέγουν την τηλεόραση, τις ταινίες ή το gaming για να απομονωθούν.

• Γυμναστική (36%): Η σωματική άσκηση λειτουργεί ως βαλβίδα αποσυμπίεσης.

• Εργασιομανία (34%): «Χάνονται» στη δουλειά για να αποφύγουν τις σκέψεις τους.

• Ουσίες (30%): Καταφεύγουν στο αλκοόλ ή σε άλλες ουσίες για προσωρινή ανακούφιση.

Αυτές οι επιλογές συχνά αντικαθιστούν την ουσιαστική επεξεργασία των συναισθημάτων, ενισχύοντας τη συναισθηματική απομόνωση μακροπρόθεσμα.

Το δίκτυο υποστήριξης και ο ρόλος της συντρόφου

Όταν οι άνδρες αποφασίσουν τελικά να μιλήσουν, επιλέγουν κυρίως το πιο κοντινό τους πρόσωπο. Σχεδόν οι μισοί (46%) θα απευθύνονταν πρώτα στη σύντροφο ή τη σύζυγό τους. Αυτό αναδεικνύει τον κεντρικό ρόλο που παίζει η γυναίκα στην ψυχική ισορροπία του άνδρα, αλλά ταυτόχρονα δείχνει και το βάρος που επωμίζεται η σχέση.

Οι εναλλακτικές πηγές βοήθειας

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι ειδικοί ψυχικής υγείας (34%) προηγούνται των φίλων (15%) και της οικογένειας (18%). Ωστόσο, ένα ανησυχητικό 10% δηλώνει πως δεν θα μιλούσε σε κανέναν απολύτως, παραμένοντας εγκλωβισμένο σε μια εσωτερική απομόνωση.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως «ασφαλές» καταφύγιο

Μια απρόσμενη παράμετρος της έρευνας είναι ο ρόλος της τεχνολογίας. Περίπου το 2% των ανδρών δηλώνει ότι θα απευθυνόταν πρώτα σε ένα AI tool ή chatbot, όπως το ChatGPT, για να διαχειριστεί δυσκολίες ψυχικής υγείας.

Αν και το ποσοστό είναι μικρό, είναι ενδεικτικό της ανάγκης για ανωνυμία. Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως ένα «ασφαλές» πρώτο βήμα για όσους νιώθουν άβολα να εκτεθούν συναισθηματικά σε άλλους ανθρώπους, φοβούμενοι την κριτική ή το στίγμα της «αδυναμίας».

Η εργασία ως βασικός παράγοντας πίεσης

Η εργασία αποτελεί τον κύριο άξονα στρες, με το 46% των ανδρών να δηλώνει ότι επηρεάζει αρνητικά την ψυχική τους υγεία. Το γεγονός ότι οι άνδρες έχουν κατά μέσο όρο μόλις δύο άτομα με τα οποία αισθάνονται άνετα να μιλήσουν, καθιστά την εργασιακή πίεση ακόμα πιο δυσβάσταχτη.

Γιατί η ανδρική ψυχική υγεία μας αφορά όλους

Η ανδρική ψυχική υγεία δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο τους ίδιους τους άνδρες. Επηρεάζει άμεσα τη δυναμική των σχέσεων, την ανατροφή των παιδιών και τη συνολική κοινωνική συνοχή. Η ενθάρρυνση της επικοινωνίας και η κατάρριψη των στερεοτύπων που θέλουν τον άνδρα «άτρωτο» είναι απαραίτητα βήματα.

Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος χωρίς κριτική μπορεί να κάνει τη διαφορά. Κάθε βήμα προς την ανοιχτή συζήτηση είναι μια αφετηρία για μια ζωή με περισσότερη ισορροπία, σύνδεση και ουσιαστική φροντίδα.