Το InStyle Greece συναντά τη Νορβηγίδα πρωταγωνίστρια της Συναισθηματικής Αξίας, Renate Reinsve, που εδώ και λίγα χρόνια αποτελεί την πιο hot star του Ευρωπαϊκού σινεμά. Κι όμως ήταν έτοιμη να τα παρατήσει και να γίνει ξυλουργός…

Από την Πόλυ Λυκούργου

Πριν τέσσερα χρόνια έκανε ένα ιστορικό ρεκόρ: έγινε η πρώτη Νορβηγίδα πρωταγωνίστρια που κερδίζει βραβείο ερμηνείας στο φεστιβάλ Καννών. Ήταν για τον Χειρότερο Άνθρωπο στον Κόσμο του Joachim Trier, όπου ερμήνευε μία ανήσυχη γυναίκα που ακολουθεί τις επιταγές της καρδιάς της, κι ας αφήνει πίσω της ραγισμένους ανθρώπους – χωρίς ενοχές ή δεύτερες σκέψεις. Όπως θα έκανε ένας άντρας.

Με έναν ακαταμάχητο νατουραλισμό –και αθώα και νάρκισσος και κυνική και ευαίσθητη και κλασάτα όμορφη και χιουμοριστικά ατσούμπαλη– η Renate Reinsve εμφανίστηκε από το πουθενά και απαίτησε την προσοχή μας. Δεν είχαμε ιδέα ποια ήταν, αλλά το γεμάτο αυτοπεποίθηση πορτρέτο που σκιαγράφησε δεν άφηνε καμία αμφιβολία. Αυτό το φρέσκο πλάσμα είχε μία μαγνητική, ακαταμάχητη παρουσία που διαπερνούσε την μεγάλη οθόνη κι έφτανε στο κάθισμά σου σαν πρόσταγμα, σαν ηλεκτρικό ρεύμα. Είχες μπροστά σου την νέα, μεγάλη, Ευρωπαία πρωταγωνίστρια του μέλλοντός μας.

Βέβαια, όταν τo 2021 άκουσε το όνομα της να αντηχεί στο Palais des Festivals ως η νικήτρια Χρυσού Φοίνικα Ερμηνείας δεν ήταν ούτε πολύ νέα, ούτε πρωτάρα. Αντιθέτως, ήταν το τυπικό δείγμα ηθοποιού που έχει παλέψει να τα καταφέρει, έχει κάνει δεκάδες δευτερότριτους ρόλους και περάσματα, αλλά το άστρο της παραμένει σβηστό. Κι είναι έτοιμη να τα παρατήσει.

Μέχρι που στο διάβα της συναντά τον Joachim Trier. Της δίνει έναν μικρό ρόλο στην προηγούμενη ταινία του (Όσλο, 31 Αυγούστου), μία κλεφτή σκηνή, μία ολιγόλογη ατάκα. Η αυτόφωτη γοητεία της όμως γράφει μέσα του. Για μία δεκαετία την παρακολουθεί στο θέατρο και αναρωτιέται γιατί κανείς δεν την έχει κάνει πρωταγωνίστρια. Κι αποφασίζει ότι θα γράψει μία ταινία πάνω της. Η Renate θα γίνει «ο χειρότερος άνθρωπος στον κόσμο». Και της αλλάζει τη ζωή.

Fast forward στο σήμερα. Μία χαμογελαστή, πανύψηλη, εντυπωσιακή –αλλά και εντυπωσιακά απλή– κοπέλα κάθεται απέναντί μας στην ταράτσα του ξενοδοχείου Carlton. Έχει επιστρέψει στον τόπο του εγκλήματος, το Φεστιβάλ Καννών, και πάλι πρωταγωνίστρια του Joachim Trier. Στην νέα ταινία του, Συναισθηματική Αξία, ερμηνεύει τη Νόρα, μία ηθοποιό και κόρη διάσημου σκηνοθέτη (Stellan Skarsgård) που προσπαθεί να συμφιλιωθεί με την τραυματική παιδική της ηλικία και να προχωρήσει μπροστά.

Renate επιστρέφεις στις Κάννες με ταινία του Joachim Trier, του σκηνοθέτη που σου άλλαξε τη ζωή. Τι θυμάσαι από την πρώτη σου φορά στο φεστιβάλ, το 2021, όταν κέρδισες τον Χρυσό Φοίνικα γυναικείας ερμηνείας;

Θυμάμαι ότι ήμουν πολύ χαρούμενη και λίγο ανόητη στο κόκκινο χαλί της πρεμιέρας. Σκεφτόμουν «είμαι στις Κάννες, αυτό δεν θα μου ξανασυμβεί ποτέ, ας το διασκεδάσω». Κάποια στιγμή μπροστά στους φωτογράφους έκανα μία στροφή για να δείξω το φόρεμά μου. Ακόμα το θυμάμαι και cringάρω. Από την επόμενη μέρα που ξεκίνησαν να βγαίνουν οι κριτικές και έβλεπα πόσο είχε επικοινωνήσει η ταινία, πόσο την έσπρωχναν για μεγάλο βραβείο, πώς μιλούσαν για την ερμηνεία μου, έπαθα σοκ. Πήγα στο μπάνιο του ξενοδοχείου κι έκανα εμετούς για ένα μισάωρο. Ήμουν βαθιά σοκαρισμένη. Κλεισμένοι στη δημιουργική μας φούσκα, όσο γυρίζαμε την ταινία, δεν είχαμε ποτέ φανταστεί τον αντίκτυπό της. Από την παιδική στροφή της φούστας μου στο κόκκινο χαλί, έφτασα στο να ακούω το όνομά μου το βράδυ της απονομής και να μην μπορώ να σηκωθώ από τη θέση μου.

Έμαθα ότι είμαι έγκυος στο πρώτο μου παιδί, την ίδια μέρα που ο Joachim μου πρόσφερε το ρόλο στον Χειρότερο Άνθρωπο του Κόσμου. Το να γυρίσω αυτή την ταινία έχοντας ένα νεογέννητο στο τρέιλέρ μου, νεκρή από την κούραση και παίζοντας τον ρόλο σαν να είμαι σε βαθιά ομίχλη από την αϋπνία, ήταν το πιο δύσκολο πράγμα που έχω κάνει στη ζωή μου. Είχα μεγάλη αγωνία να μην προδώσω την εμπιστοσύνη του Joachim. Εκείνη την ώρα που άκουσα το όνομά μου στην αίθουσα, τον κοίταξα – με ευγνωμοσύνη κι ανακούφιση.

«Η καλοσύνη έχει ωστική δύναμη, το να παραμένεις άνθρωπος σε αυτές τις ανελέητες εποχές είναι δήλωση και στάση ζωής. Το να αγαπάς και να επιτρέπεις να αγαπηθείς – με όλα σου τα ελαττώματα- είναι απόφαση. Όχι τύχη. Οι συναισθηματικοί άνθρωποι είναι οι πιο γενναίοι.»

Είστε πλέον καλλιτεχνικό δίδυμο με τον Trier; Είσαι η μούσα του;

Δεν ξέρω, για αυτό να ρωτήσετε τον ίδιο (γελάει). Είμαι η φίλη του – ελπίζω. Γιατί εσείς βλέπετε τις ταινίες, αλλά δεν ξέρετε τις στιγμές αληθινής ζωής που έχουν προηγηθεί. Εδώ και μια δεκαετία πλέον συναντιόμαστε και συζητάμε. Παθιασμένες συζητήσεις για τις οικογένειές μας, τις σχέσεις, την τέχνη, τις απογοητεύσεις, τις χαρές, τις λύπες. Τη ζωή και τον θάνατο. Στην προετοιμασία της Συναισθηματικής Αξίας περνούσαμε και οι δυο μία προσωπική κρίση – όχι για τους ίδιους λόγους, αλλά είχαμε και οι δύο τσακίσει. Οι κουβέντες μας με βοήθησαν όσο τίποτα άλλο στον κόσμο. Νομίζω το ίδιο κι εκείνον.

Όταν φτάνεις λοιπόν στο στάδιο του να διαβάσεις ένα σενάριο του Joachim, δεν σε εκπλήσσει πόσο αυτόματα το αγαπάς. Αναγνωρίζεις με πόση ανθρωπιά, πόση τρυφερότητα, πόση κατανόηση έχει ποτίσει το κείμενο. Έχει γράψει μία πολυσύνθετη, δύσκολη, ζόρικη αλήθεια για τις ζωές μας – και το έχει κάνει να φαίνεται απλό. Το κυριότερο που αγαπώ σε εκείνον είναι ότι δεν κρίνει τους ανθρώπους. Παρουσιάζει τους ήρωές του με όλα τους τα ελαττώματα, τα ραγίσματα τους, αλλά ταυτόχρονα τους καταλαβαίνει, τους συμπονεί, τους αγαπά.

Κι όσο καλός άνθρωπος είναι, τόσο υπέροχος είναι και ως συνεργάτης. Πιστέψτε με: δεν είναι όλοι οι σκηνοθέτες καλοί συνεργάτες. Ο Joachim δείχνει απέραντο σεβασμό σε κάθε έναν εργάτη του συνεργείου του. Δίνει χώρο και χρόνο στους ηθοποιούς του να νιώσουν άνετα με τον ρόλο. Πολλές πρόβες, πολλές ανάσες. Για αυτό το αποτέλεσμα είναι τόσο αβίαστο, νατουραλιστικό, ειλικρινές. Θέλεις να κάνεις την καλύτερη ερμηνεία σου και να του την κάνεις δώρο.

Στη Συναισθηματική Αξία ερμηνεύεις την κόρη ενός διάσημου σκηνοθέτη που λαχταρούσε από μικρή την αποδοχή και την αγάπη του απόντα πατέρα της. Ίσως να έγινε και η ίδια ηθοποιός για να τον κερδίσει. Πώς θυμάσαι εσύ την παιδική σου ηλικία; Βρήκες κάποια κοινά στοιχεία με την «Νόρα»;

Πέρασα δύο φάσεις στην νεότερη ζωή μου. Ως παιδί ήμουν πολύ ζωντανή, εξωστρεφής, κοινωνική. Διάβαζα βιβλία από τα 4 μου, μάζευα τα υπόλοιπα παιδιά της γειτονιάς ή τα ξαδέλφια μου και τους έπαιζα θέατρο. Στην εφηβεία, άλλαξα. Κλείστηκα στον εαυτό μου, έγινα εξαιρετικά ντροπαλή, αντικοινωνική, οργισμένη. Φορούσα ζιβάγκο κι έκρυβα με το γιακά το μισό μου πρόσωπο, ή έριχνα τα μαλλιά μου στα μάτια μου. Κρυβόμουν, επαναστατούσα, ήμουν μαύρο πρόβατο.

Ως αποτέλεσμα, η σχέση μου με την οικογένεια μου ήταν περίεργη και σκληρή. Στην μικρή επαρχία που μεγάλωσα δεν υπήρχε τίποτα να κάνεις. Έπρεπε να φύγω. Το ήξερα μάλλον υποσυνείδητα και έμπλεκα συνεχώς – σε σημείο που η μητέρα μου με έδιωξε από το σπίτι στα 16 μου. Μετακόμισα στο Ντράμεν, από εκεί στη Σκωτία και πίσω στο Όσλο. Δούλευα σε μπαρ, αλλά γνώρισα ανθρώπους που μου σύστησαν το σινεμά και το θέατρο. Είδα τις ταινίες του David Lynch κι έπαθα σοκ, διάβασα φιλοσοφία, γράφτηκα σε σχολή υποκριτικής, βρήκα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου.

Καταλαβαίνω τη Νόρα που υποσυνείδητα αναζήτησε την αποδοχή του πατέρα της ακολουθώντας τα βήματά του. Μπορεί να μην το κάνω κι εγώ συνειδητά, αλλά όταν μελετάω έναν ρόλο βουτάω με το κεφάλι, διψάω για γνώση. Αυτός ήταν ο πατέρας μου – με ό,τι καταπιανόταν έδινε το 100% του. Σήμερα έχουν αποκατασταθεί οι σχέσεις μας και είναι πολύ περήφανοι για μένα.

Η ταινία αγγίζει πολύ τη δύναμη της συγχώρεσης, της εξιλέωσης – αν λύσουμε τα θέματα του παρελθόντος, μπορούμε να πάμε μπροστά. Συμφωνείς;

Απόλυτα. Το βλέπω στη ζωή μου –γιατί είμαι πολύ πεισματάρα και ισχυρογνώμων και χάνω χρόνο κολλώντας σε πράγματα, ενώ μόλις πετάξω τα βαρίδια από πάνω μου, ανακουφίζομαι και… ζω! Νομίζω ότι η ταινία μάς δείχνει όλους ως τραυματισμένα παιδιά που θέλουν το παγωτό τους και πληγώνονται και θυμώνουν όταν η ζωή τους το στερεί. Δεν μπορούμε να προχωράμε έτσι όμως. Ήμουν πολύ οργισμένη στα 20 μου χρόνια. Ένα παιδικό παράπονο – ένας θυμός τοξικός, διαβρωτικός, που με ροκάνιζε από μέσα. Στα 42 μου χρόνια ένιωσα πολύ καλύτερα από ό,τι στα 20. Συμφιλιώθηκα με το παρελθόν, γαλήνεψα. Άρχισα να χαίρομαι με την επιτυχία, να μην κρύβομαι. Άρχισα να νιώθω ότι η ζωή μου, ο πραγματικός μου εαυτός και η εικόνα μου, για πρώτη φορά συμβάδιζαν.

Κι όταν ήρθε η μεγάλη επιτυχία, μετά από χρόνια που πάλευες στον χώρο, τη χάρηκες ή σε τρόμαξε;

Και τα δύο. Πρώτα από όλα, μπορεί να το έχετε διαβάσει, αλλά σχεδόν τα είχα παρατήσει και δούλευα ως ξυλουργός. Είναι μία τέχνη που ξέρω και πάντα σκέφτομαι ότι αν όλα τα άλλα αποτύχουν μπορώ να σας φτιάξω το τέλειο τραπέζι τουλάχιστον (γελάει).

Όταν έρχεται ξαφνικά το κύμα της παγκόσμιας αναγνώρισης και σε λούζει, να εύχεσαι να είσαι τυχερός και να έχεις μία προϋπηρεσία που θα σε βοηθήσει να δείξεις ψυχραιμία και διαύγεια. Γιατί είναι πάρα πολύ ωραίο και τιμητικό να αναγνωρίζεται το ταλέντο και η σκληρή δουλειά σου. Είναι υπέροχο να έχεις περισσότερες και πολύ καλύτερες επιλογές για τους επόμενους ρόλους σου.

Αλλά η φήμη μπορεί να είναι εξοντωτική. Αυτή η συνεχής έκθεση, η celebrity διάσταση της δουλειάς, μπορεί να σε εξαντλήσει. Σταδιακά, το συνηθίζω και το χειρίζομαι. Όμως δεν υπάρχει καμία αμφιβολία – από τα κόκκινα χαλιά και τα φλας προτιμώ να πίνω καφέ το πρωί, να ξεχορταριάζω τον κήπο μου και να παίζω με το γιο μου.

«Από την επόμενη μέρα που ξεκίνησαν να βγαίνουν οι κριτικές και έβλεπα πόσο είχε επικοινωνήσει η ταινία, πόσο την έσπρωχναν για μεγάλο βραβείο, πώς μιλούσαν για την ερμηνεία μου, έπαθα σοκ. Πήγα στο μπάνιο του ξενοδοχείου κι έκανα εμετούς για ένα μισάωρο. Ήμουν βαθιά σοκαρισμένη.»

Σε αναγνωρίζουν στον δρόμο; Πώς αντιδρά ο κόσμος, τι σου λένε;

Οι άνθρωποι είναι πολύ ευγενικοί και γενναιόδωροι – δεν έχω παράπονο. Νομίζω ότι οι επιλογές που κάνω στους ρόλους μου, τους έχουν δώσει τροφή και θέλουν να συζητήσουμε για τη ζωή, τις υπαρξιακές κρίσεις. Συνήθως έρχονται και με αγκαλιάζουν, με ευχαριστούν γιατί με ένιωσαν πολύ κοντά τους. Αυτό είναι πολύ συγκινητικό, σου κάνει κάτι όταν το ζεις. Αλλά, επαναλαμβάνω, στους ντροπαλούς ανθρώπους δημιουργεί κι ένα μεγάλο άγχος. Ποια είμαι εγώ που βοήθησα αυτό τον άνθρωπο που με αγκαλιάζει και με ευχαριστεί; Δεν με ξέρει πραγματικά. Μήπως τον εξαπάτησα; Προσπαθώ όμως να διαχειρίζομαι αυτήν την αγάπη σαν δώρο πλέον. Όλοι έχουμε την ανάγκη να μάς καταλαβαίνουν και να μάς αγαπούν. Κι ίσως για αυτό πάμε σινεμά – για να συνδεθούμε με άλλους ανθρώπους και τις ιστορίες τους.

Ο Trier με αυτή την ταινία ισχυρίζεται ότι το να είσαι συναισθηματικός τελικά έχει την μεγαλύτερη αξία. Ζούμε σε κυνικούς, σκληρούς, συχνά απάνθρωπους καιρούς. Πιστεύεις κι εσύ ότι η καλοσύνη, η τρυφερότητα είναι πλέον η πιο «punk» επαναστατική πράξη;

Απόλυτα! Η καλοσύνη έχει ωστική δύναμη, το να παραμένεις άνθρωπος σε αυτές τις ανελέητες εποχές είναι δήλωση και στάση ζωής. Το να αγαπάς και να επιτρέπεις να αγαπηθείς –με όλα σου τα ελαττώματα– είναι απόφαση. Όχι τύχη. Οι συναισθηματικοί άνθρωποι είναι οι πιο γενναίοι.

Το θέμα αρχικά φιλοξενήθηκε στο InStyle Greece τεύχος 133 Οκτωβρίου 2025.