Ραβδώσεις, σπασίματα, ξεφλούδισμα ή αλλαγές στο χρώμα δεν σημαίνουν πάντα ότι χρειάζεστε μια βιταμίνη. Μερικές φορές, όμως, τα νύχια μπορούν να δώσουν χρήσιμες ενδείξεις για τη διατροφή, την ηλικία ή ακόμη και για μια κατάσταση που αξίζει να ελεγχθεί.
Υπάρχει κάτι περίεργο με τα νύχια μας. Συνήθως τα προσέχουμε μόνο όταν δεν δείχνουν όπως θα θέλαμε. Ξαφνικά μπορεί να αρχίσουν να σπάνε, να ξεφλουδίζουν, να κάνουν γραμμές ή να μεγαλώνουν πιο αργά. Και τότε η πρώτη μας σκέψη είναι συχνά η ίδια: «Μήπως μου λείπει κάποια βιταμίνη;».
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή. Τα νύχια αποτελούνται κυρίως από κερατίνη, μια δομική πρωτεΐνη, και για να δημιουργούνται φυσιολογικά χρειάζεται ο οργανισμός να έχει επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, βιταμινών και μετάλλων. Όμως οι αλλαγές στα νύχια δεν οφείλονται πάντα στη διατροφή. Η ηλικία, η συχνή επαφή με νερό και καθαριστικά, τα προϊόντα μανικιούρ, ορισμένες δερματικές παθήσεις, ο θυρεοειδής και άλλες καταστάσεις μπορούν επίσης να επηρεάσουν την εμφάνισή τους.
Όταν τα νύχια σπάνε πιο εύκολα
Τα εύθραυστα νύχια είναι πολύ συνηθισμένο πρόβλημα και δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι υπάρχει κάποια διατροφική έλλειψη.
Το συχνό πλύσιμο των χεριών και η χρήση αντισηπτικών απομακρύνουν νερό από το νύχι και μπορούν να το κάνουν πιο ξηρό και ευάλωτο. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με την υπερβολική χρήση προϊόντων νυχιών, ενώ όσο μεγαλώνουμε τα νύχια αναπτύσσονται πιο αργά και εκτίθενται για περισσότερο χρόνο σε νερό, ξηρό αέρα και άλλους παράγοντες που μπορούν να τα καταπονήσουν.
Η διατροφή έχει, φυσικά, τη δική της θέση. Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι σημαντική επειδή η κερατίνη από την οποία αποτελούνται τα νύχια είναι πρωτεΐνη. Η βιοτίνη, οι βιταμίνες Β12 και Β9, ο σίδηρος, το μαγνήσιο, η βιταμίνη C και ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική ανάπτυξη και διατήρηση των νυχιών.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσουμε να παίρνουμε συμπληρώματα κάθε φορά που σπάει ένα νύχι.
Οι ραβδώσεις δεν σημαίνουν πάντα έλλειψη βιταμινών
Οι κάθετες γραμμές που εμφανίζονται από τη βάση προς την άκρη του νυχιού είναι αρκετά συχνές και μπορεί να γίνονται πιο εμφανείς με την ηλικία. Από μόνες τους δεν αποτελούν απόδειξη κάποιας διατροφικής ανεπάρκειας.
Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις όπου οι αλλαγές στην επιφάνεια ή στο σχήμα του νυχιού αξίζουν περισσότερη προσοχή.
Για παράδειγμα, η έλλειψη σιδήρου μπορεί να συνδέεται με κάθετες ραβδώσεις και, σε πιο χαρακτηριστική μορφή, με τα λεγόμενα «νύχια-κουτάλι»: το νύχι γίνεται λεπτό και παρουσιάζει ένα κοίλωμα στο κέντρο, σαν να έχει πιεστεί προς τα μέσα. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας αναφέρει ότι αυτή η εικόνα μπορεί να σχετίζεται με σιδηροπενία.
Και εδώ υπάρχει μια σημαντική διαφορά: άλλο “ένα νύχι έχει μια γραμμή” και άλλο μια επίμονη ή χαρακτηριστική αλλαγή σε πολλά νύχια. Στη δεύτερη περίπτωση αξίζει να διερευνηθεί η αιτία αντί να προσπαθήσουμε να τη μαντέψουμε από ένα συμπλήρωμα.
Ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και οι βιταμίνες Β έχουν ρόλο
Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς και η έλλειψή του μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και την εμφάνιση των νυχιών. Ο ψευδάργυρος, από την άλλη, συμμετέχει στην ανάπτυξη και τη διαίρεση των κυττάρων και η ανεπάρκειά του έχει επίσης συσχετιστεί με αλλαγές στα νύχια.
Η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ (βιταμίνη Β9) είναι επίσης σημαντικά για τη δημιουργία νέων κυττάρων και του αίματος. Σοβαρές ελλείψεις μπορούν να συνοδεύονται από αλλαγές στην εμφάνιση των νυχιών. Ωστόσο, καμία από αυτές τις αλλαγές δεν είναι από μόνη της αρκετή για να πει κάποιος ότι έχει έλλειψη συγκεκριμένης βιταμίνης.
Με άλλα λόγια, το νύχι μπορεί να είναι μια ένδειξη, όχι μια διάγνωση.
Και η βιοτίνη; Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρεξήγηση.
Η βιοτίνη, γνωστή και ως βιταμίνη Β7, έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στα συμπληρώματα για μαλλιά και νύχια. Υπάρχουν πράγματι μικρές μελέτες που έχουν δείξει βελτίωση στη σκληρότητα, το πάχος και την αντοχή εύθραυστων νυχιών μετά τη λήψη βιοτίνης.
Μια παλαιότερη μελέτη εξέτασε 35 άτομα με εύθραυστα νύχια και βρήκε βελτίωση σε μεγάλο μέρος των συμμετεχόντων μετά τη χορήγηση 2,5 mg βιοτίνης ημερησίως. Όμως πρόκειται για μικρές και παλαιότερες μελέτες, οπότε τα αποτελέσματα δεν αρκούν για να θεωρήσουμε τη βιοτίνη λύση για όλους.
Υπάρχουν και νεότερα δεδομένα. Μια τυχαιοποιημένη μελέτη σε 50 άτομα με εύθραυστα νύχια βρήκε βελτίωση με ειδικό βερνίκι νυχιών, ενώ η ομάδα που έλαβε παράλληλα βιοτίνη παρουσίασε μεγαλύτερη βελτίωση σε συγκεκριμένο δείκτη αξιολόγησης. Η μελέτη, ωστόσο, ήταν μικρή και δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με εύθραυστα νύχια χρειάζεται βιοτίνη.
Μια πιο πρόσφατη ανασκόπηση για τα συμπληρώματα νυχιών καταλήγει επίσης ότι υπάρχουν ενδείξεις για ορισμένα συστατικά, μεταξύ τους η βιοτίνη, τα πεπτίδια κολλαγόνου και άλλες ουσίες, αλλά υπογραμμίζει ότι η ποιότητα των διαθέσιμων στοιχείων διαφέρει και ότι χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στην αξιολόγηση των συμπληρωμάτων.
Άρα, η σωστή φράση δεν είναι «η βιοτίνη δυναμώνει τα νύχια» αλλά πως η βιοτίνη έχει μελετηθεί σε σχέση με τα εύθραυστα νύχια και υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι ωφελεί, όμως τα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα.
Μήπως φταίει ο θυρεοειδής;
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα νύχια αποτελούν ένα από τα σημεία που παρατηρούνται μαζί με άλλα συμπτώματα μιας πάθησης.
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας αναφέρει ότι τόσο ο υποθυρεοειδισμός όσο και ο υπερθυρεοειδισμός μπορούν να συνδέονται με αλλαγές στα νύχια, όπως ξηρότητα, ευθραυστότητα, ραβδώσεις, πιο αργή ανάπτυξη ή ακόμη και αποκόλληση του νυχιού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ραβδώσεις στα νύχια δείχνουν πρόβλημα του θυρεοειδούς. Αν όμως μια αλλαγή επιμένει και συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
Η ηλικία μπορεί να φαίνεται και στα νύχια
Δεν είναι μόνο το δέρμα και τα μαλλιά που αλλάζουν με τα χρόνια. Τα νύχια επίσης μεγαλώνουν πιο αργά και μπορεί να γίνουν πιο εύθραυστα. Οι κάθετες γραμμές, μάλιστα, γίνονται συχνότερα ορατές με την ηλικία.
Αυτό είναι σημαντικό γιατί πολλές φορές προσπαθούμε να διορθώσουμε ένα φυσιολογικό μέρος της γήρανσης με όλο και περισσότερα προϊόντα ή συμπληρώματα. Δεν χρειάζεται κάθε αλλαγή να «θεραπευτεί». Χρειάζεται πρώτα να καταλάβουμε από πού προέρχεται.
Τι μπορείτε να κάνετε στην πράξη
Αν θέλετε να βοηθήσετε τα νύχια σας, η πιο λογική αρχή δεν είναι ένα μεγάλο κουτί με συμπληρώματα. Είναι η καθημερινή διατροφή.
Βάλτε στο πιάτο σας αρκετή πρωτεΐνη από τρόφιμα όπως ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά, κρέας ή όσπρια, ανάλογα με τη διατροφή σας. Προσθέστε λαχανικά και φρούτα, ξηρούς καρπούς και σπόρους. Έτσι προσλαμβάνετε φυσικά πολλά από τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για τη φυσιολογική ανάπτυξη των νυχιών.
Παράλληλα, προστατεύστε τα νύχια από ό,τι τα ταλαιπωρεί καθημερινά. Η συχνή επαφή με νερό και καθαριστικά μπορεί να τα ξηράνει, ενώ η υπερβολική χρήση προϊόντων νυχιών μπορεί να συμβάλει σε σπάσιμο και ξεφλούδισμα. Η Mayo Clinic συστήνει επίσης να περιορίζεται η χρήση ισχυρών προϊόντων αφαίρεσης βερνικιού και να αποφεύγεται το πείραγμα ή το κόψιμο των επωνυχίων.
Και κάτι ακόμη: μην αρχίσετε σίδηρο ή ψευδάργυρο μόνο και μόνο επειδή τα νύχια σας άλλαξαν. Αν υπάρχει πραγματική έλλειψη, η αντιμετώπισή της μπορεί να βοηθήσει. Αν όμως δεν υπάρχει, ένα συμπλήρωμα δεν είναι απαραίτητα η απάντηση. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από την αιτία.
Πότε αξίζει να τα δείτε πιο σοβαρά
Ένα σπασμένο νύχι ή μερικές κάθετες γραμμές συνήθως δεν είναι λόγος ανησυχίας. Αν όμως μια αλλαγή επιμένει, επανέρχεται ή αφορά πολλά νύχια, καλό είναι να αξιολογηθεί από γιατρό ή δερματολόγο.
Ιδιαίτερα αν βλέπετε έντονη αλλαγή στο σχήμα ή στο χρώμα, αποκόλληση του νυχιού, πάχυνση, πόνο ή αλλαγές που συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, δεν χρειάζεται να προσπαθήσετε να βρείτε μόνοι σας ποια βιταμίνη σας λείπει. Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές, από μια απλή εξωτερική καταπόνηση μέχρι διατροφική ανεπάρκεια, μυκητίαση, δερματική πάθηση ή κάποια άλλη κατάσταση που χρειάζεται έλεγχο.
