Από την κούκλα που χρησιμοποιούσε η Madeleine Vionnet μέχρι το φόρεμα του Guy Laroche που έγινε κινηματογραφικό σύμβολο, η έκθεση «Look» αποκαλύπτει τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από εμβληματικές δημιουργίες
Πριν φτάσει στην πασαρέλα, ένα φόρεμα περνά από πολλά χέρια. Ξεκινά από ένα σχέδιο, αποκτά μορφή πάνω στο ύφασμα, δοκιμάζεται, φωτογραφίζεται και παρουσιάζεται στο κοινό. Χρόνια αργότερα, μπορεί να βρεθεί σε μια μουσειακή συλλογή, όπου η ιστορία του συνεχίζεται.
Αυτή τη διαδρομή παρουσιάζει η έκθεση «Look: 40 Years of Fashion at the Museum» (Look: 40 χρόνια μόδας στο Μουσείο), που άνοιξε στις 30 Σεπτεμβρίου στο Musée des Arts Décoratifs στο Παρίσι (Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών του Παρισιού) και θα διαρκέσει έως τις 4 Απριλίου 2027.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων από την ίδρυση του Musée des Arts de la Mode στους χώρους του, το μουσείο συγκεντρώνει 40 χαρακτηριστικές δημιουργίες, από ενδύματα του 18ου αιώνα έως σύγχρονα σχέδια, ανάμεσά τους και μια δημιουργία του Alainpaul από τη συλλογή Φθινόπωρο 2026.
Η έκθεση δεν περιορίζεται στα ρούχα που έγραψαν τη δική τους ιστορία. Φέρνει στο προσκήνιο τα σχέδια, τα υφάσματα, τα κεντήματα και τα εργαλεία που συνδέονται με τη δημιουργία τους, αλλά και τη δουλειά που απαιτείται για να διατηρηθούν σε καλή κατάσταση και να παρουσιαστούν στο κοινό. Στο κεντρικό αίθριο, οι δημιουργίες συνυπάρχουν με αντικείμενα που συνήθως μένουν μακριά από τα βλέμματα των επισκεπτών.
Τα μυστικά που κρύβονται πίσω από ένα φόρεμα
Ανάμεσα στα εκθέματα βρίσκεται η μικρή ξύλινη κούκλα που χρησιμοποιούσε η Madeleine Vionnet για να δουλεύει τα υφάσματα πάνω στο σώμα και να διαμορφώνει τις δημιουργίες της. Η τεχνική αυτή, γνωστή ως ντραπάρισμα, επιτρέπει στον σχεδιαστή να παρατηρεί πώς πέφτει και κινείται το ύφασμα, πριν καταλήξει στην τελική μορφή του ρούχου.
Η έκθεση παρουσιάζει επίσης περίτεχνα παπούτσια του Roger Vivier, δείγματα υφασμάτων και κεντημάτων, πατρόν και αρχειακό υλικό από παλαιότερες συλλογές. Πρόκειται για αντικείμενα που σπάνια έχουν την προβολή ενός εντυπωσιακού φορέματος, αλλά αποκαλύπτουν τη δουλειά και τη γνώση που απαιτούνται για τη δημιουργία του.
Μια διαφορετική ματιά στη διαδικασία σχεδιασμού προσφέρει ο πίνακας έμπνευσης που δημιούργησε η Maria Grazia Chiuri για την πρώτη της συλλογή υψηλής ραπτικής στον Dior, την άνοιξη του 2017. Οι σχεδιαστές συγκεντρώνουν σε τέτοιους πίνακες εικόνες, χρώματα, υλικά και αναφορές που τους βοηθούν να διαμορφώσουν την ιδέα μιας συλλογής.
Στην έκθεση παρουσιάζεται ακόμη ένα μικρό κουτί έμπνευσης του Josephus Thimister από την περίοδο που εργαζόταν στον Balenciaga. Υφάσματα, αξεσουάρ και ασημένιες παγιέτες συγκεντρώνονται σε έναν μικρό χώρο, σαν ένα προσωπικό αρχείο ιδεών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια νέα δημιουργία.
Από τον John Galliano μέχρι τον Valentino
Στα εκθέματα συναντάμε δημιουργίες σχεδιαστών που διαμόρφωσαν διαφορετικές περιόδους της μόδας, από τον Yves Saint Laurent, τον Christian Dior και τον Thierry Mugler μέχρι τον Alexander McQueen, τον Valentino, τον Karl Lagerfeld για τον Chanel και την Iris van Herpen.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα μαύρο και χρυσό κιμονό που σχεδίασε ο John Galliano για τον Dior, για τη συλλογή υψηλής ραπτικής της άνοιξης του 1998. Η δημιουργία αποτυπώνει τη θεατρικότητα και την αγάπη του σχεδιαστή για τις ιστορικές αναφορές, στοιχεία που χαρακτήρισαν μεγάλο μέρος της δουλειάς του στον γαλλικό οίκο.
Μια εντελώς διαφορετική ιστορία αφηγείται το μαύρο βελούδινο φόρεμα του Guy Laroche που φόρεσε η Mireille Darc στην ταινία Le Grand Blond avec une chaussure noire το 1972. Το βαθύ άνοιγμα στην πλάτη, που έφτανε σχεδόν μέχρι τη μέση, έκανε το φόρεμα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ενδύματα του γαλλικού κινηματογράφου της εποχής.
Η έκθεση φέρνει επίσης στο προσκήνιο ένα φόρεμα του Alexandre Vauthier από τη συλλογή υψηλής ραπτικής της άνοιξης του 2020, ένα μαύρο μίνι με γλυπτικές λεπτομέρειες, το οποίο φόρεσε η Rihanna σε εκδήλωση μετά την τελετή των Oscars που διοργάνωσαν η Beyoncé και ο Jay-Z.
Στην αφίσα της έκθεσης πρωταγωνιστεί μια δημιουργία του Valentino από το 2008: ένα ροζ βραδινό φόρεμα με κάπα από κεντημένη οργάντζα. Η δημιουργία είχε παρουσιαστεί σε έκθεση αφιερωμένη στα 45 χρόνια του οίκου, συνδέοντας τη σημερινή παρουσίασή της με μια παλαιότερη στιγμή της ιστορίας του.
Από την υψηλή ραπτική στα κίτρινα γιλέκα
Η μόδα, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στα ατελιέ των μεγάλων οίκων. Τα ρούχα που φοράμε στην καθημερινότητά μας μπορούν επίσης να αποκτήσουν κοινωνική και πολιτική σημασία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το φωσφοριζέ κίτρινο γιλέκο ασφαλείας που συνδέθηκε με το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» στη Γαλλία το 2018. Το απλό αυτό ένδυμα έγινε σύμβολο των διαδηλώσεων και πέρασε από τον δρόμο στο μουσείο, θυμίζοντας ότι η σημασία ενός ρούχου δεν καθορίζεται μόνο από τον σχεδιαστή ή την τιμή του.
Η παρουσία του δίπλα σε δημιουργίες υψηλής ραπτικής διευρύνει την εικόνα της έκθεσης. Το ρούχο μπορεί να είναι έργο χειροτεχνίας, αντικείμενο καθημερινής χρήσης, σύμβολο κοινωνικής διαμαρτυρίας ή μέρος της ιστορίας μιας εποχής.
Όταν παλιές ιδέες συναντούν τη σύγχρονη μόδα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης είναι οι συνδέσεις ανάμεσα σε δημιουργίες διαφορετικών δεκαετιών. Η μόδα δεν προχωρά πάντα αφήνοντας πίσω της όσα προηγήθηκαν. Συχνά επιστρέφει σε παλαιότερες τεχνικές, υφάσματα και σχήματα, τα οποία αποκτούν νέα μορφή στα χέρια ενός σύγχρονου σχεδιαστή.
Η δημιουργική ματιά του John Galliano για τη Maison Margiela συναντά την κληρονομιά της Madeleine Vionnet, μέσα από ένα σύνολο της συλλογής υψηλής ραπτικής Άνοιξη 2024. Οι δύο δημιουργοί, σε διαφορετικές εποχές, αντιμετώπισαν το ύφασμα ως υλικό που μπορεί να πάρει απρόσμενες μορφές πάνω στο σώμα, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες της τεχνικής και της κατασκευής.
Ανάλογη περίπτωση είναι ένα ύφασμα του 19ου αιώνα, το μοτίβο της τουλίπας και τα χαλαρά, πολύχρωμα νήματα της πίσω πλευράς του οποίου αξιοποίησε ο Dries Van Noten σε παλτά της συλλογής του το 2014. Μια παλιά τεχνική ή ένα υλικό μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για κάτι που δείχνει απολύτως σύγχρονο.
Η έκθεση «Look» θυμίζει ότι η ιστορία της μόδας δεν αποτελείται μόνο από εντυπωσιακές εμφανίσεις και διάσημα ονόματα. Περιλαμβάνει τη δουλειά των τεχνιτών, τις ιδέες που δεν έφτασαν ποτέ στην πασαρέλα, τα υλικά που διασώθηκαν και τα αντικείμενα που απέκτησαν νέα σημασία με το πέρασμα του χρόνου.
Η έκθεση «Look: 40 Years of Fashion at the Museum» φιλοξενείται στο Musée des Arts Décoratifs, στη rue de Rivoli στο Παρίσι, έως τις 4 Απριλίου 2027.
