Βρισκόμαστε ίσως στην πιο ψηφιακή εποχή που έχει υπάρξει τούτος ο κόσμος, όμως η εμμονή μας με το doomscrolling έχει γεννήσει μια ολόκληρη κίνηση για το αναλογικό. Στο εδώλιο του κατηγορουμένου αυτήν τη φορά… τα έντυπα περιοδικά μόδας. Είναι ξανά επίκαιρα; Γιατί η Gen Z ανακάλυψε τη μαγεία του χαρτιού σε έναν κόσμο τεχνητής νοημοσύνης;
Αναρωτιόμαστε συχνά αν η παγκόσμια επιστροφή σε μια πιο αναλογική εποχή, που βιώνουμε το 2026, είναι απλώς ένα νοσταλγικό εύρημα, μια τάση της Gen Z που επαναφέρει το παλιό στο προσκήνιο, ή αν όλοι μας έχουμε πλέον συνειδητοποιήσει ότι δεν γίνεται να είναι όλα τόσο άμεσα και ραγδαία. Έχουμε μάθει να καταναλώνουμε μόδα, μουσική και ταινίες όχι με το πάτημα ενός κουμπιού, αλλά με το ανεπαίσθητο λίκνισμα του αντίχειρά μας πάνω σε μια οθόνη. Η ευκολία έχει τη δική της μαγεία αλλά όταν είναι διαρκής, η μαγεία εξαλείφεται.
Το 2026 είναι η χρονιά που το ψηφιακό σύστημα παράγει επιτεύγματα ανά δευτερόλεπτο μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. Από το AI shopping της Google ακόμα και στο YouTube μέχρι το γεγονός ότι πάνω από το 35% των fashion executives ενσωματώνουν πλέον το generative AI στον σχεδιασμό και την εξυπηρέτηση, η μόδα είναι σήμερα απόλυτα data-driven. Είναι άυλη πριν γίνει υλική, προβλέψιμη και ψηφιακά χαρτογραφημένη.
Κι όμως, το ίδιο το ψηφιακό οικοσύστημα γεννά, σαν μια παράδοξη αντίδραση, την ανάγκη για το αναλογικό βίωμα.
Αυτό το εντοπίζουμε καθημερινά σε πολλούς digital creators της Gen Z στο TikTok, που ο καθένας τους επιλέγει να εκθειάζει την αναλογική ζωή. Μέσα από τα βίντεό τους βλέπουμε μια αισθητική όπου οι ρετρό συσκευές κυριαρχούν. Οι βιντεοκάμερες σημειώνουν αύξηση δημοφιλίας 700% και τα iPods 600% σύμφωνα με την Vogue Business, ενώ τα ενσύρματα ακουστικά έχουν γίνει το απόλυτο αξεσουάρ σε editorial και εξώφυλλα περιοδικών.
Ταυτόχρονα, η μετακίνηση από το fast fashion είναι πλέον ξεκάθαρη, με τους καταναλωτές να στρέφονται στο vintage και το resale, αντιμετωπίζοντας κάθε αγορά με σκέψη για τη μελλοντική της αξία. Τα μεγάλα πολυκαταστήματα αναγκάζονται να εντάξουν την κυκλική μόδα – το upcycling και το repair – ως βασικούς πυλώνες της ύπαρξής τους.
Σε αυτό το τοπίο, τα έντυπα περιοδικά επιστρέφουν όχι ως υποκατάστατο, αλλά ως μια premium εμπειρία.
Το είχαμε προβλέψει! Tο περιοδικό δεν εξαφανίζεται, αλλά μεταμορφώνεται σε κάτι πολύτιμο, σε αντικείμενο που αξίζει μια θέση στο τραπεζάκι του σαλονιού. Η Gen Z, όμως, πηγαίνει το παιχνίδι ένα βήμα παραπέρα. Μπουχτισμένοι από το doomscrolling, οι νέοι δημιουργούν μικρές ομάδες, ανταλλάσσουν έντυπα, κόβουν φωτογραφίες και συνθέτουν κολάζ. Είναι μια Y2K μέθοδος αποσυμπίεσης, μια χειροτεχνία που τους επιτρέπει να κρατήσουν την πληροφορία και να κατανοήσουν το στιλ με έναν τρόπο πιο οργανικό, πιο ανθρώπινο.
Είναι η ίδια γενιά που, παρότι δεν έζησε ποτέ το αναλογικό, το αναζητά σε ένα μεγάλο ποσοστό.
Επενδύουν σε φυσικά αντικείμενα – βινύλια, κασέτες, βιντεοταινίες των γονιών τους – και αναζητούν τον χρόνο που απαιτεί η ιεροτελεστία του πικάπ. Επιλέγουν να είναι offline για χρονικά διαστήματα που εκείνοι ορίζουν και αφήνουν στην άκρη τα smartphones τους για ένα Nokia 3310 του μπαμπά τους. Τα brands αρχίζουν να κατανοούν το φαινόμενο, επενδύοντας ξανά σε φυσικούς χώρους και offline εμπειρίες.
Credit: New York Magazine
Αυτό που αξίζει να παρατηρήσουμε, είναι πώς τα μεγάλα luxury brands πλέον παίζουν με την απουσία.
Στο 2026, η αποκλειστικότητα δεν ορίζεται από το πόσο εύκολα μπορείς να αγοράσεις ένα κομμάτι online, αλλά από το πόσο δύσκολο είναι να αποκτήσεις πρόσβαση σε αυτό. Το «unplugging» και από την ψηφιακή αγορά γίνεται το νέο status symbol. Επιπλέον, η τεχνολογία, αντί να σκοτώνει την αισθητική, γίνεται το εργαλείο για να την επικυρώσει. Η ψηφιακή πιστοποίηση (όπως το blockchain του Vestiaire Collective) για την αυθεντικότητα των vintage κομματιών επιτρέπει στην Gen Z να επενδύει σε second-hand luxury με ασφάλεια. Εδώ η τεχνολογία δεν αντικαθιστά το αναλογικό, το υπηρετεί. Η νέα γενιά που πρακτικά είναι η μεγαλύτερη μερίδα καταναλωτών σε αυτή τη φάση, καταλαβαίνει τη μόδα όχι ως μια σειρά από trends, αλλά ως ένα οικοσύστημα όπου το ψηφιακό data-mining και το χειροποίητο αρχειακό design συνυπάρχουν.
Το analog trend του 2026 δεν σημαίνει ωστόσο την απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά συνειδητή χρήση.
Credit: Getty Images (Photo by Albert L. Ortega/WireImage)
Ο κόσμος επιλέγει πότε θα είναι online. Εκεί που το AI παράγει περιεχόμενο ανά δευτερόλεπτο, το έντυπο δημιουργεί μόνιμη αξία. Τα brands χρησιμοποιούν τα περιοδικά λοιπόν για να πάρουν κύρος, καθώς η ψηφιακή πληροφορία είναι πλέον πολύ φευγαλέα και πολλές φορές μη πραγματική για να θεωρηθεί έγκυρη. Η εκτύπωση γίνεται συνώνυμο της υψηλής ποιότητας. Τα περιοδικά είναι το έναυσμα χάρη στο οποίο ο αναγνώστης αποσυνδέεται από τον γύρω ψηφιακό κόσμο για να επανασυνδεθεί με την ουσία του στιλ. Η δυνατότητα να απομονωθείς από το doomscrolling και να αφιερώσεις χρόνο στο να δημιουργήσεις ένα κολάζ ή να διαβάσεις ένα περιοδικό, θεωρείται μεγάλη υπόθεση.
H Courteney Cox και η Lisa Kudrow στην εμβληματική σειρά FRIENDS διαβάζουν InStyle και εφημερίδα αντίστοιχα κατά τη διάρκεια του καφέ τους. Την ίδια στιγμή, η Sarah Jessica Parker στο πρώτο επεισόδιο του Sex & the City απολαμβάνει το διάβασμα της εφημερίδας της.
Στο επίκεντρο αυτής της κίνησης βρίσκονται τα «Zine-MakingWorkshops».
Τα zines (αυτοεκδόσεις) δεν είναι απλώς περιοδικά, αλλά τα νέα παλιά blogs. Στην Ιαπωνία, ιστορικά τυπογραφεία ανοίγουν τις πόρτες τους σε νέους δημιουργούς για να τυπώσουν τα δικά τους περιοδικά. Οργανισμοί όπως το Kolaj Institute διοργανώνουν εξειδικευμένα εργαστήρια που δεν αφορούν μόνο την τέχνη, αλλά την ίδια την πράξη της έκδοσης ως αντίσταση στον αλγόριθμο. Το workshop δεν είναι μόνο για το τελικό αποτέλεσμα, αλλά για τη διαδικασία της αποσύνδεσης (digital detox). Η δημιουργία ενός κολάζ με αποκόμματα από περιοδικά θεωρείται πλέον ένας τρόπος να επανακτήσεις τον έλεγχο της προσοχής σου. Να ακούσεις την αναπνοή σου. Να αφιερωθείς εξ ολοκλήρου και για ώρα σε μια διαδικασία.
Παράλληλα, ξεφυτρώνουν και οι αναγνωστικές λέσχες περιοδικών.
Η Gen Z δημιουργεί μικρές ομάδες όπου το περιοδικό δεν είναι πια πληροφορία που καταναλώνεται, αλλά πρώτη ύλη και έναυσμα για συζητήσεις. Ενώ η Gen X διάβαζε το περιοδικό και οι millenials το ξεφύλλιζαν, η Gen Z το χειρίζεται. Το περιοδικό γι’ αυτούς είναι η raw ύλη. Δεν είναι μόνο για να το διαβάσουν, είναι για να το αποδομήσουν (αποκόμματα, κολάζ, φιλοσοφική συζήτηση) και να το ξαναφτιάξουν. Αυτή η διαφορά στην προσέγγιση είναι που κάνει το έντυπο ξανά επίκαιρο.
Το θέμα αρχικά φιλοξενήθηκε στο περιοδικό InStyle Greece Ιούλιος, τεύχος 142.
