Υπάρχει κάτι σχεδόν μαγικό στην ιδέα ότι ένα τρόφιμο μπορεί να μείνει αναλλοίωτο στο πέρασμα των αιώνων. Η ερώτηση της ημέρας μάς φέρνει μπροστά σε ένα παράδοξο της φύσης: το μέλι δεν χαλάει ποτέ.

Όταν οι αρχαιολόγοι άνοιξαν τους τάφους των Φαραώ στην αρχαία Αίγυπτο, βρήκαν δοχεία με μέλι που μετρούσαν πάνω από 3.000 χρόνια ζωής. Το εκπληκτικό δεν ήταν μόνο η εύρεσή τους, αλλά το γεγονός ότι το περιεχόμενο ήταν ακόμα βρώσιμο. Αυτή η «αθανασία» δεν είναι τυχαία. Οφείλεται σε έναν τέλειο συνδυασμό χαμηλής υγρασίας και φυσικών αντιβακτηριακών ιδιοτήτων που εμποδίζουν κάθε είδους αλλοίωση, καθιστώντας το μέλι ένα από τα ελάχιστα τρόφιμα που νικούν τον χρόνο.

Πέρα όμως από την εντυπωσιακή του αντοχή, το μέλι κουβαλάει μέσα του μια ολόκληρη βιολογική κληρονομιά. Είναι γεμάτο αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και μέταλλα, λειτουργώντας ως μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας και υγείας. Από την καταπράυνση ενός ερεθισμένου λαιμού μέχρι την ανάπλαση του δέρματος και τη θωράκιση του οργανισμού, η χρήση του παραμένει ίδια και απαράλλαχτη εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Είτε το προσθέτουμε στο γιαούρτι μας, είτε το χρησιμοποιούμε ως φυσική γλυκαντική ουσία, το μέλι παραμένει ένα παγκόσμιο σύμβολο μακροζωίας. Σε κάθε σταγόνα ακατέργαστου μελιού κρύβεται η προσπάθεια της φύσης να διατηρήσει τη ζωή, προσφέροντας μας έναν θησαυρό που δεν προσφέρει μόνο γεύση, αλλά και μια άμεση σύνδεση με το μακρινό παρελθόν.

Η χρήση του μελιού

Η χρήση του μελιού από τους «παλιούς» –από την αρχαιότητα μέχρι τις προηγούμενες γενιές στα χωριά– δεν περιοριζόταν μόνο στο φαγητό. Ήταν ένα πραγματικό πολυεργαλείο επιβίωσης και υγείας.

Εδώ είναι μερικοί από τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους που το χρησιμοποιούσαν:

1. Ως το «φάρμακο» της φύσης

Για τις πληγές και τα εγκαύματα: Πριν από τα σύγχρονα αντισηπτικά, οι παλιοί άλειφαν μέλι πάνω σε πληγές, κοψίματα και καψίματα. Λόγω της αντιβακτηριακής του δράσης, εμπόδιζε τις μολύνσεις και βοηθούσε το δέρμα να κλείσει πιο γρήγορα (κάτι που η σύγχρονη ιατρική επιβεβαιώνει με το ιατρικό μέλι).

Για τον βήχα και τον λαιμό: Το κλασικό γιατροσόφι με ζεστό γάλα ή τσάι του βουνού και μέλι ήταν ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης του κρυολογήματος.

2. Στη συντήρηση τροφίμων

Φυσικό συντηρητικό: Επειδή το μέλι δεν χαλάει, οι αρχαίοι το χρησιμοποιούσαν για να συντηρούν άλλα ευπαθή τρόφιμα, όπως φρούτα ή ακόμα και κρέας, βυθίζοντάς τα μέσα σε δοχεία με μέλι ώστε να μην έρχονται σε επαφή με τον αέρα.

3. Στην ομορφιά και την περιποίηση

Το μυστικό της Κλεοπάτρας: Είναι γνωστό ότι οι γυναίκες στην αρχαιότητα (με πιο διάσημη την Κλεοπάτρα) χρησιμοποιούσαν το μέλι σε συνδυασμό με γάλα για λουτρά και μάσκες προσώπου, ώστε να διατηρούν το δέρμα τους απαλό και ενυδατωμένο.

4. Στη διατροφή ως πηγή ισχύος

Το «ντόπινγκ» των αθλητών: Στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι αθλητές έπιναν νερό με μέλι (μελίκρατον) για να πάρουν άμεση ενέργεια και να ανακάμψουν από την εξάντληση.

Πρώτη ύλη για γλυκά: Πριν έρθει η ζάχαρη στην Ευρώπη, το μέλι ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία. Το παστέλι (μέλι με σουσάμι) ήταν το αρχαίο «ενεργειακό σνακ» που έπαιρναν μαζί τους ακόμα και οι πολεμιστές.

5. Σε θρησκευτικές τελετές

Σπονδές: Οι παλιοί θεωρούσαν το μέλι «τροφή των θεών». Έκαναν προσφορές (σπονδές) με μέλι στους τάφους των προγόνων τους ή στους θεούς, ως σύμβολο ευγνωμοσύνης και εξαγνισμού.