Μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, η Fotini Peluso ανακαλύπτει μέσα από τη «Μεγάλη Χίμαιρα» τη βαθιά σύνδεση με την τραγική Μαρίνα του Καραγάτση.

Συνέντευξη στη Νίκη Κωτσού

Η συνάντησή μας με την Ελληνοϊταλίδα ηθοποιό, Fotini Peluso, έλαβε χώρα στα γυρίσματα της «Μεγάλης Χίμαιρας», στη βορειοανατολική Ιταλία και την Τεργέστη. Μέσα στον ιερό ναό του 17ου αιώνα της Santa Maria Maggiore, όπου γυρίστηκε η σκηνή της εξομολόγησης της ηρωίδας του Μ. Καραγάτση, Μαρίνας. Η Fotini, απόλυτα προσιτή και ελαφρώς εξαντλημένη κυρίως λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, σε κέρδιζε αμέσως με το σπινθηροβόλο της βλέμμα, αλλά κυρίως στο πρόσωπό της δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητο ένα γενικό χαρακτηριστικό: το γεγονός ότι δεν θα μπορούσε καμία άλλη να υποδυθεί αυτόν τον χαρακτήρα. Η ίδια, μέσα στην αρχαιοελληνική ομορφιά της, έχει μια έκδηλη δραματική ματιά που παραπέμπει στις ηρωίδες της αρχαίας τραγωδίας. Η F. Peluso μιλάει στο InStyle για τη διαδρομή της, την ίδια ώρα που δεν μπορεί να κρύψει τη χαρά της που επιτέλους θα παίξει και στη χώρα από την οποία κατάγεται.

Πού είναι η βάση σου; Μένεις στο Παρίσι;

Μένω στο Παρίσι εδώ και τέσσερα χρόνια, είναι η βάση μου, αλλά ουσιαστικά δεν έχουμε ποτέ βάση με αυτή τη δουλειά. Οι γονείς μου είναι στη Ρώμη, το σπίτι μου είναι στο Παρίσι και βρισκόμαστε πού και πού, τα λέμε για μία εβδομάδα και μετά φεύγω. Δουλειά στην Ιταλία, στο Παρίσι και απ’ ό,τι φαίνεται και στην Ελλάδα.

Πώς ξεκίνησε η διαδρομή σου στη «Μεγάλη Χίμαιρα»;

Ξεκινήσαμε πρόβες πάρα πολύ νωρίς και διαβάσματα και τα λοιπά και η μελέτη που αφορούσε τον ρόλο έγινε επίσης νωρίς. Πρώτη φορά που συνάντησα τον Βαρδή (σ.σ. τον σκηνοθέτη Βαρδή Μαρινάκη) ήταν πέρσι Απρίλιο. Ξεκινήσαμε πρόβες τον Ιούνιο και Ιούλιο και συνεχίσαμε τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Στην αρχή ήμασταν εμείς οι δύο μεταξύ μας και μετά και με τους άλλους ρόλους.

Τα γυρίσματα πότε ξεκίνησαν;

Τέλη Οκτωβρίου.

Δύσκολη περίπτωση η Μαρίνα του Μ. Καραγάτση.

Δύσκολη περίπτωση. Πολύ δύσκολη περίπτωση η Μαρίνα. Πάρα πολύ δύσκολη περίπτωση. Δεν ξέρω. Τώρα δηλαδή εγώ και η Μαρίνα έχουμε γίνει μαλλιά κουβάρια… Δεν την αντέχω πια. Δεν μπορώ πια. Αρρωστημένη η κατάσταση. Από την άλλη, την αγάπησα πάρα πολύ εν τω μεταξύ. Πλέον τώρα κάπως έχουμε εξερευνήσει τα πάντα μαζί. Και επίσης η Μαρίνα περπατάει πάντα σε ένα μεταίχμιο και μετά από κάποια στιγμή πέφτει σε έναν γκρεμό.

Οι αντιφάσεις της είναι που σε ιντριγκάρουν;

Το ότι δεν είναι αθώο πλάσμα και δεν είναι παρουσιασμένη ως αθώο πλάσμα. Από τη μία είναι μια γυναίκα όπως όλες οι άλλες, από την άλλη είναι πολύ περίπλοκος άνθρωπος. Έχει έναν αυθορμητισμό σαν γυναίκα, αλλά είναι και πολύ χειριστική και πολύ εγωίστρια. Έχει όλα τα ελαττώματα που είναι πολύ ανθρώπινα, δεμένα με την ανθρώπινη φύση. Και αυτό με ενδιαφέρει, ότι δεν είναι δοσμένο στο κείμενο.

Παρουσιάζεται πολύ σκληρός ο χαρακτήρας της;

Δεν νομίζω ότι είναι δυνατόν να παρουσιαστεί πολύ σκληρός ο χαρακτήρας της, γιατί είναι άνθρωπος η Μαρίνα. Έχει αδυναμίες και έχει ευαισθησίες. Είναι κάποιες φορές σκληρός άνθρωπος, λόγω του ότι είχε μία πάρα πολύ σκληρή επιβίωση. Ήταν στη βιοπάλη… Δεν είναι όμως ψυχρή, είναι πολύ ανθρώπινη. Και όλες οι δράσεις της μας επιβεβαιώνουν ότι είναι άνθρωπος. Κάποιες φορές μπορούμε να την κρίνουμε, να πούμε ότι δεν μας αρέσει πώς μιλάει, τι κάνει και τις αποφάσεις που παίρνει στη ζωή της, αλλά συμβαίνει, το κατανοούμε. Είναι κάτι που μετά από λίγο αλλάζει. Αν ήμουν στη θέση της, δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβεί αυτό το πράγμα. Δεν θα το έκανα ποτέ.

Το βιβλίο το διάβασες;

Διάβασα πολλές φορές το βιβλίο, φυσικά, και το σενάριο.

Φαίνεται ότι η Μαρίνα πηγαίνει κόντρα στη μοίρα της…

Γιατί ακριβώς γεννήθηκε χωρίς να έχει κανένα προνόμιο, αλλά σε αυτό το περιβάλλον μορφώθηκε, απέκτησε παιδεία. Και κόντρα στον ρόλο της γενικότερα. Αναδεικνύεται αυτό. Αυτό που την ήθελε στο σπίτι, αλλά αντιδρούσε… Και αυτή η δύναμή της…

Εσύ τη θαυμάζεις γι’ αυτό;

Τη θαυμάζω πάρα πολύ. Το ότι εκείνη βρήκε μια διέξοδο από τη μιζέρια που βρισκόταν και από την κατάθλιψη. Τη θαυμάζω που βρήκε μέσα από την εκπαίδευση, το διάβασμα και το ψάξιμο κάτι πιο βαθύ, που δεν ήταν κάτι δεδομένο για τις κοπέλες εκείνη την περίοδο φυσικά. Τη βρίσκω πάρα πολύ θαρραλέα. Δηλαδή, είναι αυτό που την γλυτώνει. Γι’ αυτόν τον λόγο γοητεύεται από το Μηνά. Δηλαδή, είναι η παιδεία που την τραβάει, το ότι είναι διανοούμενος, έχει μόρφωση.

Αν κάναμε ένα φανταστικό σενάριο και εσύ είσαι η Μαρίνα, θα της έδινες ένα άλλο τέλος ή θα τη «σκότωνες» κι εσύ;

Εγώ, η Φωτεινή, θα άλλαζα το τέλος από πάρα πολλές ιστορίες, προσωπικά. Και από τις δικές μου κάποιες φορές. Νομίζω ότι δεν υπάρχει τρόπος η Μαρίνα να βρει άλλο τέλος, γιατί είναι πολύ βασανισμένος άνθρωπος και κάπως αυτό της φέρνει μια ηρεμία, κάθαρση. Είναι κάτι πιο δυνατό από εκείνη, δηλαδή δεν μπορεί να το γλιτώσει. Αυτή είναι η μοίρα της. Και πάντα η Μαρίνα, από την αρχή έως το τέλος της ιστορίας, τρέχει προς τη μοίρα της. Τη χτίζει η ίδια. Αυτό είναι φοβερό. Δηλαδή το ότι είναι η Μαρίνα που βάζει κομματάκι, κομματάκι, κομματάκι και μετά φτιάχνει αυτή τη σκάλα που… μόνο εκείνη ξέρει πού πάει.

Επειδή υπάρχει μια πολύ μεγάλη συζήτηση για τη γραφή του Καραγάτση…

Οι μισοί πιστεύουν ότι είναι άκρως σεξιστική, οι άλλοι μισοί πιστεύουν ότι αυτό το μυθιστόρημα είναι το πιο φεμινιστικό του Καραγάτση. Ο ίδιος ο Καραγάτσης είχε πει ότι η Μαρίνα είμαι εγώ. Υπάρχουν πολλά στοιχεία.

Οπότε, προς τα πού κλίνεις;

Εγώ δεν συμφωνώ απολύτως με αυτή την οπτική. Πρώτα απ’ όλα είναι άνθρωπος που έγραψε αυτό το βιβλίο το 1950 και αυτή ήταν η άλλη εποχή σε σύγκριση με τη δική μας. Επίσης, μιλάει για μία ηρωίδα που γεννήθηκε όταν γεννήθηκε η γιαγιά μου. Αν σκεφτώ τη γιαγιά μου, αν μπορούσε να τα κάνει όλα αυτά και είχε τα μέσα και είχε ζήσει τόσο δύσκολη ζωή, αυτό είναι σεξιστικό; Δεν μπορώ να το χαρακτηρίσω έτσι… Θεωρώ ότι είναι από τα πιο φεμινιστικά, γιατί είχε την ευκαιρία να φύγει, να ακολουθήσει τις επιθυμίες της, που είχε την τύχη να ζήσει πραγματικά και να έχει έναν βάρος πιο μεγάλο από αυτό που οι γυναίκες είχαν εκείνη την περίοδο. Αυτό είναι σεξιστικό; Που ακολουθεί τα πάθη της σε μια εποχή που όλα αυτά θεωρούνταν ταμπού;

Όχι σε μία εποχή. Και τώρα συμβαίνουν στα χωριά όλα αυτά τα σεξιστικά που βίωνε η Μαρίνα…

Ακριβώς. Και μου φαίνεται πολύ επιφανειακό και κάτι που μειώνει τις γυναίκες το γεγονός ότι το επιμένουμε πάντα σε ένα ρεύμα σεξιστικό όταν δεν καταλαβαίνουμε ότι κι εμείς ζούμε ακόμη μέσα σε μία κοινωνία που είναι εντελώς έτσι. Δεν μας αρέσει η αλήθεια… La verita fa male (σ.σ.: η αλήθεια κάνει κακό). Δεν μας αρέσει ότι αυτό είναι το παρελθόν που μας ανήκει. Δεν μας αρέσει να βλέπουμε μια γυναίκα που πρέπει να παλέψει τόσο πολύ γιατί δεν μπορούμε να το πούμε. Σε μία κοινωνία που ομολογείται ως ανοιχτή, ανοιχτόμυαλη, ενώ εγώ δεν την βρίσκω τόσο ανοιχτή. Είμαι πολύ πεσιμίστρια προς το παρόν.

Άρα υπάρχουν πάρα πολλά κοινά ακόμα και σήμερα με αυτό το έργο…

Ναι, μα και γι’ αυτό για μένα η ιστορία της Μαρίνας είναι πάρα πολύ σύγχρονη. Δεν είναι μια ιστορία που ανήκει στο παρελθόν. Γι’ αυτό για μένα είχε πάρα πολλά να πει. Είναι παγκόσμιο αυτό που θέλει να πει και τα στοιχεία για τα οποία μιλάει.

Είσαι πολυπολιτισμική, είσαι πολίτης του κόσμου και το βλέπεις όχι μόνο στην Ελλάδα αυτό…

Παντού. Μα βέβαια είναι πάντα μια επιφάνεια το ότι υπάρχει μια ισορροπία και μια οικειότητα. Λυπάμαι, θα ήθελα πάρα πολύ να ήταν ντεμοντέ αυτά τα πράγματα, αλλά δεν είναι. Θα ήθελα πάρα πολύ να πω ότι είναι παλιακά, ότι η Μαρίνα είναι εντελώς ντεμοντέ. Να αναρωτιόμαστε «Γιατί μας μιλάει τώρα για αυτά τα πράγματα;» και να λέμε ότι τα έχουμε ξεπεράσει.

Υπήρξε κάποια στιγμή που να δυσκολεύτηκες;

Να πω την αλήθεια, έχω δυσκολευθεί πάρα πολύ σε αυτόν τον ρόλο, γιατί η Μαρίνα για εμένα ήταν πάρα πολύ δύσκολη ερμηνεία. Έπρεπε κάτι να κάνω για να την απορροφήσω κάπως και αυτό με βάρυνε λίγο, νομίζω και στη στάση που έπρεπε να κρατήσω στο σετ. Δηλαδή, ήμουν πολύ απορροφημένη στις σκέψεις μου, ήμουν πολύ στον δικό μου κόσμο.

Δυσκολεύτηκα πάρα πολύ, επίσης, με το κρύο, το μελτέμι στη Σύρο, γενικά με τις καιρικές συνθήκες. Φανταστείτε ότι την πρώτη μέρα γυρισμάτων ήμασταν πάνω σε μια μικρή σκούνα, πήγαμε για γύρισμα και άρχισε η βροχή. Μας πήρε ο αέρας και τελικά περιμέναμε δύο-τρεις ώρες και ευτυχώς λύθηκε το πρόβλημα του αέρα. Συνέχιζε όμως να βρέχει του σκοτωμού. Είχε ρίξει μια καταιγίδα… Και αυτό ήταν από την πρώτη μέρα. Είναι η κατάρα της Μαρίνας (γέλια). Αυτά πάρα πολλά. Με το κρύο δυσκολεύτηκα πάρα πολύ, γιατί είμαι πάρα πολύ κρυουλιάρα.

Μιλάς πολύ καλά ελληνικά, μας είπες «κρυουλιάρα», μας είπες «σκούνα»…

Εντάξει, τώρα μιλάω καλύτερα.

Με την Ελλάδα, ποια είναι η σύνδεσή σου;

Η μάνα μου είναι Ελληνίδα. Ως τα 12 μου, τους πέντε μήνες τον χρόνο, τους περνούσα στην Ελλάδα, την Αθήνα. Η γιαγιά μου είναι από τη Θήβα. Η Θήβα ήταν και η πόλη της τραγωδίας…

Λίγο νιώθεις ότι σε ακολουθεί αυτή η μοίρα;

Τώρα θα κάνω θέατρο, οπότε με ακολουθεί η τραγωδία. Θα είμαι στις Συρακούσες, στο αρχαίο ελληνικό θέατρο της Σικελίας.

Άρα σε ακολουθεί…

Και φέτος ειδικά… Τι δεν έχει γίνει! Και στην προσωπική μου ζωή. Πάνε μαζί αυτά.

Έχεις ελληνική ομορφιά… Θα σε χρησιμοποιήσουν πολύ για αυτό.

Ευχαριστώ, ήταν πολύ σημαντικό για μένα να παίξω στην Ελλάδα. Να ανοίξω αυτό το «κανάλι», να ανοίξω αυτή την επαφή. Ήταν πάρα πολύ σημαντικό. Δηλαδή είναι οι ρίζες μου. Μεγάλωσα στην Ελλάδα μέχρι τα 12 μου. Είναι πολύ δυνατές οι ρίζες που έχω. Μεγάλωσα με τη γιαγιά μου σχεδόν. Δεν μπορώ να σκεφτώ τον εαυτό μου ως 100% Ιταλίδα, γιατί δεν έχω και τη νοοτροπία γνήσιας Ιταλίδας.

Είσαι και λίγο σαν την πρωταγωνίστριά σου. Δεν έχεις απόλυτα μία ταυτότητα.

Όχι, καθόλου. Κι απ’ τη μία μ’ αρέσει πάρα πολύ αυτό, αλλά απ’ την άλλη είναι ένα στοιχείο που κάπως σε βαραίνει. Στη Γαλλία είσαι πάντα ξένη, στην Ελλάδα είσαι Ιταλίδα, στην Ιταλία είσαι Ελληνίδα.

Και μιλάς και διαφορετικές γλώσσες. Μιλάς και γαλλικά και ελληνικά, έχεις και διαφορετικές κουλτούρες. Με αφορμή και τη «Χίμαιρα», μήπως τελικά όλες αυτές οι τραγικές ηρωίδες δεν ανήκαν πραγματικά πουθενά και αυτή ήταν η μοίρα τους; Το ότι δεν αισθάνονταν ότι μπορούν να ανήκουν σε ένα περιβάλλον συγκεκριμένο; Για αυτό δεν τους καταλάβαινε η κοινωνία;

Ναι, αλλά νομίζω ότι οι γυναίκες και στη δικιά μας κοινωνία, που είναι επαναστάτριες και που έχουν αυτήν τη φλέβα, το αίμα που βράζει, δεν μπορούν να ανήκουν πουθενά. Και τώρα, σήμερα θέλω να πω…

Το πιστεύεις όντως;

Ναι. Πιστεύω ότι η κοινωνία δεν είναι καθόλου έτοιμη να τις αποδεχτεί.

Εσύ ένιωσες να δυσκολεύεσαι παρόλο που είσαι μικρή;

Ναι, νομίζω. Βλέπω πάρα πολλά πράγματα σε αυτή την κοινωνία που δεν με αντιπροσωπεύουν, που δεν θέλω να μοιραστώ, που δεν είναι το μέλλον που φαντάζομαι για μένα. Ή το τι θέλω να γίνω.

Τι θες να γίνεις;

Θέλω να γίνω και να παραμείνω ευτυχισμένη πρώτα απ’ όλα. Και θέλω να γίνω μια γυναίκα που κρατάει τον λόγο της. Που να έχει παύσεις μόνο όταν είναι πολύ υποχρεωτικό, αλλά εάν έχει κάτι να πει, να το πει.

Εσύ το κάνεις αυτό;

Προσπαθώ, όσο περισσότερο.

Δεν το φοβάσαι, εννοώ…

Όχι, δεν το φοβάμαι. Θέλω να πάρω τον χώρο μου. Απλά νομίζω ότι δεν είναι πολύ εύκολο σε αυτή την κοινωνία. Και σκέφτομαι πάρα πολλά κορίτσια, σε πολλές άλλες χώρες επίσης, που έχουν ακόμα μικρότερο περιθώριο να βρούνε τη θέση τους. Εγώ έχω αυτή την ευκαιρία, γιατί μεγάλωσα σε μια οικογένεια που μου έδωσε τα πάντα. Δεν μου έλειπε ποτέ τίποτα. Ήμουν πολύ τυχερή. Οπότε, αν δεν πάρω εγώ θέση, ποιος θα πάρει; Τα είχα όλα. Δηλαδή, νιώθω μια υποχρέωση.

Προς τα πού θέλεις να κινηθείς καλλιτεχνικά;

Θέλω να κάνω τα πάντα! Θέλω να παίξω!

Υπάρχουν καλλιτέχνες που αγαπάς;

Μ’ αρέσει πολύ ο Ξαβιέ Ντολάν, αυτό το σινεμά μ’ ενδιαφέρει, παρ’ όλο που δεν μου ταιριάζει πολύ σαν νοοτροπία, αλλά ταυτόχρονα έχει κάτι που με συναρπάζει. Μου μεταδίδει κάτι. Μ’ αρέσει πολύ. Μ’ αρέσει και ο Λάνθιμος, φυσικά. Το Poor Things ήταν καταπληκτικό.

Έχει κοινά σημεία η ηρωίδα του Λάνθιμου, η Μπέλα, με τη Μαρίνα, την ηρωίδα που υποδύεσαι; Κι αυτή κάνει μια επανάσταση…

Κάνει μια εσωτερική έρευνα και πρέπει κάπως να τα μάθει από την αρχή τα πράγματα. Και ειδικά κατά το σεξ. Δηλαδή ένα κεφάλαιο για το οποίο εκείνη δεν ξέρει τίποτα. Είναι σαν ένα μικρό ζώο μέσα σε ένα κλουβί και προσπαθεί να καταλάβει πώς να βγει. Πώς να έχει μία ανάπτυξη. Μου αρέσει φυσικά και ο Κουέντιν Ταραντίνο. Μου αρέσει πολύ ο Κόπολα. Από γυναίκες ηθοποιούς μου αρέσει η Μαριόν Κοτιγιάρ, η Έμμα Στόουν και πολλές ακόμη.