Search
Close this search box.

190,4 εκατομμύρια δολάρια και ένας συμβιβασμός 24 ωρών: Πώς οι «Ανθισμένες καστανιές» του Vincent van Gogh έσπασαν κάθε ρεκόρ

Το έργο τέχνης «Châtaigniers en fleurs» του Βίνσεντ βαν Γκογκ εκτίθεται στο Sotheby's Maison, στις 13 Οκτωβρίου 2026, στο Χονγκ Κονγκ.
Το έργο τέχνης «Châtaigniers en fleurs» του Βίνσεντ βαν Γκογκ εκτίθεται στο Sotheby's Maison, στις 13 Οκτωβρίου 2026, στο Χονγκ Κονγκ. (Photo by Kobei Li/Nexpher Images via Getty Images)

Τον Μάιο του 1890, στο Auvers-sur-Oise, ο Vincent van Gogh έστησε το καβαλέτο του μπροστά σε ανθισμένες καστανιές. Είχε μπροστά του μόλις δύο μήνες ζωής, ζούσε με ελάχιστα χρήματα και προσπαθούσε να τιθασεύσει τον πυρετό του μυαλού του πάνω στον καμβά, με χοντρές, νευρικές πινελιές λευκού, πράσινου και μπλε. Εκατόν τριάντα έξι χρόνια αργότερα, το βράδυ της Τετάρτης στη Νέα Υόρκη, αυτό ακριβώς το τοπίο (Ανθισμένες καστανιές – Châtaigniers en fleurs) κατακυρώθηκε στον οίκο Sotheby’s έναντι 190,4 εκατομμυρίων δολαρίων, σπάζοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ δημοπρασίας για τον Ολλανδό ζωγράφο.

Μόνο που μέχρι το προηγούμενο απόγευμα, κανείς στην αίθουσα δεν ήξερε αν το έργο θα έβγαινε καν στη δημοπρασία.

Για περισσότερο από μισό αιώνα, ο πίνακας ζούσε μακριά από τα βλέμματα του κοινού, κρεμασμένος στους τοίχους της αργεντίνικης οικογένειας Blaquier-Arrieta, η οποία τον είχε αγοράσει το 1975 από τη νεοϋορκέζικη γκαλερί Wildenstein & Co. Όταν βγήκε στην αγορά αυτό το φθινόπωρο, οι άνθρωποι του Sotheby’s πόνταραν τα πάντα πάνω του: ήταν το κεντρικό στοίχημα της σεζόν, με εκτίμηση γύρω στα 180 εκατ. δολάρια και εξασφαλισμένη εγγύηση πώλησης.

Η σκιά του 1936 που παραλίγο να τινάξει τη δημοπρασία στον αέρα

Λίγες ημέρες πριν ανοίξουν οι προσφορές, το κλίμα πάγωσε. Οι απόγονοι του σπουδαίου Γερμανοεβραίου εκδότη Samuel Fischer, ο οποίος είχε αποκτήσει τον πίνακα στο Παρίσι το 1909, ζήτησαν μέσω του δικηγόρου τους στο Βερολίνο, Gunnar Schnabel, την άμεση απόσυρση του έργου.

Η ιστορία πίσω από την αξίωση κουβαλούσε όλο το βάρος της ευρωπαϊκής τραγωδίας του 20ού αιώνα. Το 1936, έχοντας ήδη εγκαταλείψει το Βερολίνο για τη Βιέννη υπό τη ναζιστική απειλή, η οικογένεια Fischer πούλησε τον πίνακα στο Άμστερνταμ έναντι 68.000 ελβετικών φράγκων. Για τους κληρονόμους, επρόκειτο για μια ξεκάθαρη πώληση υπό διωγμό και οικονομική ασφυξία. Για τον οίκο Sotheby’s, που επικαλέστηκε τα αρχεία του εμπόρου τέχνης Paul Cassirer, το έργο είχε κατατεθεί προς πώληση ήδη από το 1932 και άλλαξε χέρια στην κανονική εμπορική του αξία.

Στην αγορά τέχνης, όπου η προέλευση ενός έργου είναι εξίσου πολύτιμη με την υπογραφή του, μια τέτοια νομική σκιά αρκεί για να διώξει κάθε σοβαρό αγοραστή. Μέσα σε λίγα 24ωρα, το πιο πολυπόθητο έργο της χρονιάς μετατράπηκε σε νομικό ναρκοπέδιο.

Ένας συμβιβασμός-αστραπή και η αδηφαγία της αγοράς

Τελικά, την Τρίτη -κυριολεκτικά είκοσι τέσσερις ώρες πριν ανέβει ο πίνακας στο βήμα- οι δύο πλευρές κατέληξαν σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με εμπιστευτικούς οικονομικούς όρους. Στη λιτή κοινή ανακοίνωση που εξέδωσε ο Sotheby’s, αναγνωρίστηκαν «οι δύσκολες ιστορικές συνθήκες της ναζιστικής περιόδου και τα δεινά που υπέστη η οικογένεια Fischer κατά το Ολοκαύτωμα». Το εμπόδιο είχε αρθεί.

Όταν τελικά ξεκίνησε η δημοπρασία, η αμηχανία των προηγούμενων ημερών εξαφανίστηκε. Οι συλλέκτες έσπρωξαν την τιμή στα 190,4 εκατ. δολάρια, διαλύοντας το προηγούμενο ρεκόρ του Van Gogh (117,2 εκατ. δολάρια από το 2022).

Υπάρχει μια παράξενη ειρωνεία στο πώς ταξιδεύει η τέχνη μέσα στον χρόνο. Ένας πίνακας που γεννήθηκε από την αγωνία ενός ανθρώπου που δεν κατάφερε ποτέ να ζήσει από τη δουλειά του, πέρασε μέσα από τις στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, κλείστηκε για πενήντα χρόνια σε ιδιωτικά σαλόνια και χρειάστηκε μια νομική συμφωνία της τελευταίας στιγμής για να μετατραπεί σε ένα από τα ακριβότερα περιουσιακά στοιχεία του πλανήτη. Οι ανθισμένες καστανιές του Van Gogh έμειναν ίδιες — μόνο ο κόσμος γύρω τους άλλαξε νόμισμα.

Δείτε επίσης:

H πιο διάσημη Birkin bag του κόσμου βγαίνει σε δημοπρασία και γράφει ιστορία

Η γυναίκα που έκανε διάσημο τον Vincent van Gogh

Από το παζάρι στην αιωνιότητα: Βαν Γκογκ αγοράστηκε για 50 δολάρια!

Tags:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Newsletter

#StayInStyle

Λάβετε ειδοποίηση για νέα άρθρα