Η δημοπρασία της συλλογής του πρίγκηπα Sadruddin Aga Khan (Αγά Χαν) στο Λονδίνο στις 28 Οκτωβρίου, έμοιαζε από την πρώτη στιγμή με μια ιστορία που θα γραφόταν στις σελίδες της παγκόσμιας αγοράς τέχνης. Στην αίθουσα του Christie’s, εκεί όπου οι ανάσες κρατιούνται πριν από κάθε χτύπημα του σφυριού, η μικρογραφία A Family of Cheetahs in a Rocky Landscape (Οικογένεια τσιτάχ σε βραχώδες τοπίο) του Basawan έκλεψε όλη τη λάμψη, ανεβαίνοντας στα £10,2 εκατομμύρια και ανατρέποντας όλα τα προηγούμενα ρεκόρ για τη νοτιοασιατική κλασική ζωγραφική. Ήταν η στιγμή που ένα έργο λίγων εκατοστών απέδειξε ξανά πως η δύναμη της τέχνης δεν μετριέται ποτέ σε μεγέθη, αλλά σε βάθος, ιστορία και συγκίνηση.
Η ατμόσφαιρα της δημοπρασίας είχε αυτή τη χαρακτηριστική ένταση που εμφανίζεται όταν κάτι σπάνιο βρίσκεται μπροστά σε νέα μονοπάτια. Οι συλλέκτες γνώριζαν ότι η συλλογή Aga Khan είναι κομμάτι της ίδιας της ζωής των μεγάλων αυλών της Ινδίας, από την εποχή των Mughal μέχρι τα βασίλεια του Deccan. Με κάθε νέο lot που περνούσε, η αίθουσα έμοιαζε να βυθίζεται βαθύτερα σε έναν κόσμο όπου το χρώμα, το χρυσό και το χειροποίητο χαρτί αφηγούνται ιστορίες αιώνων.
Κι όμως, τίποτα δεν προμήνυε ότι η δημοπρασία των 95 έργων θα ξεπερνούσε κάθε προσδοκία και θα άγγιζε τα £45,8 εκατομμύρια, πηγαίνοντας πολύ πέρα από την αρχική εκτίμηση. Η αγορά της Νότιας Ασίας δείχνει πλέον ξεκάθαρα ότι στρέφεται αποφασιστικά στην κλασική της κληρονομιά. Όπως παρατηρούν οι ειδικοί του Christie’s, ολοένα και περισσότεροι Ινδοί συλλέκτες αναζητούν τις ρίζες της αισθητικής τους, επιλέγοντας έργα που επανασυνδέουν το παρόν με την αυθεντικότητα της παράδοσης.
Η μικρογραφία του Basawan, με την οικογένεια των τσιτάχ να στέκει σε ένα ελαφρώς μεταφυσικό τοπίο, φάνηκε να μιλάει στην καρδιά των παρευρισκομένων. Πέρα από την εξαιρετική τεχνική της, πέρα από τη σημασία της ως δείγμα της αυτοκρατορικής αυλής των Mughal, το έργο είχε μια ήρεμη, υπόγεια δύναμη, σαν να κουβαλούσε μνήμες από μια ολόκληρη εποχή που σήμερα διασώζεται μέσα από τις λεπτομέρειες μιας μινιατούρας.
Την ίδια στιγμή, η αγορά της ευρύτερης ισλαμικής ζωγραφικής δεν κινήθηκε με τους ίδιους ρυθμούς, με έργα από το Ιράν ή άλλες περιοχές να παραμένουν σε πιο συγκρατημένα επίπεδα. Όμως αυτό δεν μειώνει τη σημασία του γεγονότος που αποτυπώθηκε στη δημοπρασία: ότι η Ινδία της τέχνης αναγνωρίζεται πλέον διεθνώς όχι μόνο για τη σύγχρονη παραγωγή της, αλλά και για την αστείρευτη, αριστοτεχνική ιστορία της.
Για όσους παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις της αγοράς τέχνης, η δημοπρασία Aga Khan είναι μια υπενθύμιση ότι υπάρχουν στιγμές όπου η ιστορία, η τέχνη και η συγκίνηση συνυπάρχουν σε απόλυτη αρμονία, χαράζοντας νέα μονοπάτια για το μέλλον. Εσείς που αγαπάτε τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα μεγάλα επιτεύγματα, θα βρίσκετε πάντα στην τέχνη τον πιο όμορφο τρόπο να συνδεθείτε με κόσμους που δεν έχετε επισκεφθεί ακόμη.
