Bread maker

Photo by Matteo Perini

Τροφή, γη, άνθρωπος. Αυτές είναι οι λέξεις-κλειδιά στην καλλιτεχνική έρευνα του Matteo Lucca. Γεννημένος στο Forli της βόρειας Ιταλίας και απόφοιτος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Μπολόνια, ο Matteo Lucca επικεντρώθηκε τα τελευταία χρόνια στη χρήση του ψωμιού για τη δημιουργία πρωτότυπων γλυπτών και installations.

Photo by Giulio Sagradini

Πότε ξεκίνησες να εργάζεσαι ως καλλιτέχνης;

Από την παιδική μου ηλικία, είχα πάντα το όνειρο να γίνω καλλιτέχνης και ευχαριστώ τους αγαπημένους μου, που με ενθάρρυναν και με στήριξαν. Ξεκίνησα κάνοντας τις πρώτες μου εκθέσεις στα 18 κι από εκείνη τη στιγμή όλα πήραν το δρόμο τους. Εκτός από μια περίοδο μερικών ετών που η ζωή με οδήγησε να βιώσω άλλα πράγματα, ποτέ δεν σταμάτησα να αφιερώνω τον εαυτό μου στην τέχνη. Τα τελευταία έξι χρόνια η δουλειά μου έχει ωριμάσει και βρήκε μια ευρύτερη απήχηση. Από τότε άρχισα να ζω αυτό που πάντα επιθυμούσα.

Τι σε εμπνέει;

Βρίσκω έμπνευση όταν κάτι «αντηχεί» μέσα μου και με κάνει να το εξωτερικεύσω. Η έμπνευση καθοδηγείται από μια συνεχή διαλεκτική μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού κόσμου. Είναι εικόνες, εμπειρίες, περιστάσεις, ταξίδια, η σχέση με τη φύση, η δουλειά άλλων καλλιτεχνών που για μένα είναι master στο είδος τους. Συχνά είναι το ίδιο το έργο που μου προσφέρει έμπνευση. Σε όλα τα παραπάνω, η διαίσθηση ενεργοποιεί εκείνες τις διαδικασίες που δίνουν τη μορφή στα έργα μου.

Photo by Matteo Perini

Δημιουργείς αγάλματα από ψωμί. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα;

Οι ιδέες γεννιούνται τυχαία κι από την πρώτη στιγμή φέρνουν έναν κόσμο μαζί τους που ανακαλύπτεται με την πάροδο του χρόνου. Ή είναι πάντα εκεί και απλά έρχεται η στιγμή που τις συναντάμε. Το 2004 έκανα μια έκθεση με θέμα το φαγητό. Με την ευκαιρία εκείνη δημιούργησα ένα γαστρονομικό περίπτερο στο οποίο σέρβιρα… πρόσωπα φτιαγμένα από ψωμί στους επισκέπτες. Μια δεκαετία αργότερα, εμπνεύστηκα από ένα διαλογισμό του Θιβέτ. Αυτό με έφερε κοντά στη γη, στο ψωμί και στον άνθρωπο. Από διάφορες απόψεις με οδήγησε σε μια συμβολική και αρχέτυπη προέλευση που συνδέεται με υλικά και νοήματα καθώς και σε προβληματισμούς για τον άνθρωπο και το σώμα. Έχτισα ένα φούρνο από ξύλο και μέσα άρχισα να μαγειρεύω τις φιγούρες μου.

Τι υλικά χρησιμοποιείς;

Τα συστατικά είναι αυτά του απλούστερου ψωμιού που μπορούμε να βρούμε καθημερινά στο τραπέζι μας. Στην καλλιτεχνική μου καριέρα βέβαια έχω πειραματιστεί με διαφορετικά υλικά. Τα τελευταία χρόνια, μαζί με το ψωμί, υπάρχει και η τερακότα.

Photo by Matteo Perini

Η δουλειά σου φαίνεται πολύ λαχταριστή. Μήπως θέλησε κάποιος να την… δοκιμάσει;

Όχι ευτυχώς δεν συνέβη ποτέ!

Γιατί αποφάσισες να εστιάσεις το έργο σου γύρω από την ανθρώπινη φιγούρα;

Η σχέση μου με το σώμα ήταν πάντα κεντρική για την έρευνά μου. Απολαμβάνουμε τον κόσμο μέσα από το σώμα και αυτό μας δίνει το μέτρο. Είναι ένα μέτρο το οποίο μας συνδέει με τις πτυχές της ύπαρξης και του χώρου που ζούμε. Αναπαριστώντας τα ίχνη που αφήνει το σώμα δημιουργείται μια άμεση γέφυρα με τον κόσμο γύρω μας.

Πέρα από το να φτιάχνεις γλυπτά από ψωμί, μαγειρεύεις;

Ναι, μαγειρεύω, αλλά προτιμώ να το κάνω όταν έχω παρέα ή καλεσμένους. Μου αρέσει να πειραματίζομαι, αλλά πολύ απλά με διαισθητικό τρόπο και χωρίς να ακολουθώ συνταγές. Όταν ανάβω τη φωτιά για να φτιάξω τα έργα μου παράλληλα βάζω πάνω και μερικά λαχανικά και πατάτες στο αλουμινόχαρτο. Έχει γίνει πλέον ένα τελετουργικό για μένα. Από την άλλη αν υπάρχει μπλέντερ στην κουζίνα, μπορώ να μαγειρέψω τα πάντα.

Photo by Matteo Perini

Ποιος είναι ο αγαπημένος σου συνδυασμός με ψωμί;

Μου αρέσει να φτιάχνω scarpetta (το βούτηγμα του ψωμιού στη σάλτσα) στο πιάτο ή στην κατσαρόλα όταν έχει απομείνει σάλτσα από το φαγητό. Έχω τρέλα με τις σάλτσες, το χούμους και γενικά με ότι μπορώ να το αλείφω στο ψωμί.

Η υγιεινή διατροφή έχει ως αποτέλεσμα και ένα δυνατό σώμα. Είναι ένας τρόπος ζωής που ακολουθείς;

Είμαι χορτοφάγος εδώ και 15 χρόνια και αυτό με έκανε να νιώθω καλά αμέσως. Προσπαθώ να προσέχω τι τρώω και να έχω μια ισορροπημένη και κυρίως ελαφριά διατροφή. Δεν είναι πάντα εύκολο, ειδικά σε περιόδους άγχους ή όταν η δουλειά με κρατά έξω από το σπίτι. Τελευταία είμαι ιδιαίτερα προσεκτικός με τη διατροφή μου και έχω δει μια αξιοσημείωτη βελτίωση σε συνδυασμό και με την γιόγκα που κάνω.

Ζεις στην Ιταλία, μια χώρα με υπέροχο φαγητό. Ποιο είναι το πιάτο που αγαπάς περισσότερο;

Φοβάμαι ότι είμαι κακός Ιταλός από αυτήν την άποψη, αλλά το φθινόπωρο και το χειμώνα λατρεύω τις φακές και τα κολοκυθάκια, την άνοιξη και το καλοκαίρι μου αρέσει η σαλάτα ρυζιού. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν μερικά τυπικά ιταλικά πιάτα της περιοχής μου, από τη γη της Emilia-Romagna όπως passatelli σε ζωμό (μακαρόνια φτιαγμένα από ψίχουλα ψωμιού και αυγό) και piadina (λεπτή πίτα) τα οποία δεν λείπουν από το τραπέζι μου. Από την περιοχή της Apulia προτιμώ κουκιά και ραδίκια.

Photo by Luca Baciocchi

Ποια από τις εκθέσεις σου δεν θα ξεχάσεις ποτέ;

Θα ήθελα να αναφέρω τρεις. Η πρώτη μου έκθεση ήταν το 2016 στην καρδιά των δασών Casentinesi σε ένα οροπέδιο που ονομάζεται San Paolo σε ένα από τα πιο επιβλητικά μέρη στα Απέννινα Όρη της Τοσκάνης. Σε αυτήν την περιοχή είχα τοποθετήσει 12 έργα βυθισμένα στη φύση. Ο μόνος τρόπος για να φτάσετε εκεί ήταν να περπατήσετε σε ένα μονοπάτι μέσα στο δάσος για μισή ώρα και στη συνέχεια να βρεθείτε σε ερείπια παλιών αγροικιών και μια εκκλησία.

Photo by Matteo Perini

Η δεύτερη ήταν μια έκθεση με τίτλο «Post War» στο Isorropia Home Gallery στο Μιλάνο. Για μένα σηματοδότησε την αρχή της ωριμότητας μου ως καλλιτέχνης. Ακολουθεί μια έκθεση με τίτλο «Semita Lumini» στη γκαλερί Luisa Catucci στο Βερολίνο στο πλαίσιο της οποίας γνώρισα ανθρώπους που άλλαξαν τη ζωή μου. Ίσως υπάρχει και μια τέταρτη στη λίστα: μια συλλογική έκθεση με τίτλο «Due culture e lo spazio» στο Μουσείο γλυπτικής Qingdao στην Κίνα υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια του Qiu Yi, καλλιτέχνη που εργάζεται μεταξύ Ιταλίας και Κίνας.

Ποιο είναι το καλύτερο σχόλιο που έχεις ακούσει για την δουλειά σου μέχρι τώρα;

Θα ήθελα να επισημάνω ένα από τα πρώτα και ένα από τα πιο πρόσφατα σχόλια. Το ένα ήταν από το άτομο που θεωρώ ότι είναι σπουδαίος δάσκαλός μου. Όταν πριν από χρόνια είδε για πρώτη φορά μια από τις φιγούρες ψωμιού εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ που σηματοδότησε μια νέα αρχή για μένα. Από τα πιο πρόσφατα, ήταν μια απλή εκτίμηση του Romeo Castellucci (θεατρικός συγγραφέας και designer) που με έκανε να νιώσω περήφανος για τη δουλειά μου.

Πώς είναι η ζωή για έναν καλλιτέχνη στην Ιταλία;

Θα μπορούσα να το συνοψίσω ως μια επαναστατική και… θαρραλέα πράξη.

Τα μελλοντικά σου σχέδια;

Τον Ιούλιο ένα από τα έργα μου θα κάνει το ντεμπούτο του στο Βερολίνο στο «Hamlet» για την τελευταία παραγωγή της θεατρικής εταιρείας Dewey Dell. Επιπλέον, αρχίζω να εργάζομαι πάνω σε μια νέα έρευνα που έχει ως θέμα το στρώμα γυμναστικής της γιόγκα.