Η ραγδαία εξάπλωση του ηλεκτρονικού τσιγάρου και των εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης τα τελευταία χρόνια έχει θέσει τα συστήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως σε κατάσταση συναγερμού. Μια νέα, εκτενής διεθνής μελέτη από την Compare the Market έρχεται να ρίξει φως στο πώς 55 διαφορετικές χώρες διαχειρίζονται αυτή την πρόκληση, αναλύοντας δεδομένα που αφορούν τη χρήση, τη νομοθεσία, τη φορολογία αλλά και το ενδιαφέρον των ίδιων των πολιτών να διακόψουν το vaping.
Η Αυστραλία στην κορυφή της παγκόσμιας προσπάθειας
Σύμφωνα με τον δείκτη Vaping Reduction Index, η Αυστραλία αναδεικνύεται σε παγκόσμιο ηγέτη στη μάχη κατά του ηλεκτρονικού τσιγάρου, συγκεντρώνοντας την υψηλότερη βαθμολογία (7,50 με άριστα το 10). Η χώρα έχει υιοθετήσει μια εξαιρετικά αυστηρή στρατηγική, επιτρέποντας την πρόσβαση σε προϊόντα vaping μόνο με ιατρική συνταγή, ενώ επιβάλλει πλήρεις απαγορεύσεις στη διαφήμιση και αυστηρές ποινές για τους παραβάτες. Είναι μάλιστα η χώρα με το υψηλότερο καταγεγραμμένο ενδιαφέρον για διακοπή, με σχεδόν 28 αναζητήσεις βοήθειας ανά 100.000 κατοίκους.
Πολύ υψηλές επιδόσεις σημειώνουν επίσης η Πορτογαλία, η Ινδία και το Βιετνάμ, οι οποίες μοιράζονται τη δεύτερη θέση με σκορ 7,08, συνδυάζοντας χαμηλά ποσοστά χρήσης με ισχυρά νομοθετικά μέτρα. Στον αντίποδα, η Γαλλία κατατάσσεται στην τελευταία θέση της λίστας (σκορ 1,85), κυρίως λόγω της πολύ υψηλής χρήσης και της απουσίας ειδικής φορολογίας, ενώ χαμηλά βρίσκονται επίσης η Ιρλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η θέση της Ελλάδας: Κάτω από τον μέσο όρο
Περιθώρια βελτίωσης στην εθνική πολιτική
Η χώρα μας βρίσκεται στην 36η θέση της σχετικής κατάταξης, μια θέση που υποδηλώνει ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στην εθνική πολιτική δημόσιας υγείας. Με συνολική βαθμολογία 4,08 στα 10, η Ελλάδα παρουσιάζει μια εικόνα μέτριας αυστηρότητας. Αν και η εξάπλωση του vaping στη χώρα μας κινείται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα (2%), η βαθμολογία μας στους τομείς της νομοθετικής ρύθμισης και της φορολογίας παραμένει χαμηλή.
Η διείσδυση των προϊόντων θέρμανσης καπνού
Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ελληνικής πραγματικότητας που επισημαίνει η μελέτη είναι η μεγάλη διείσδυση των προϊόντων θέρμανσης καπνού, όπως το IQOS, τα οποία διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό το τοπίο της κατανάλωσης νικοτίνης στη χώρα μας και απαιτούν συνεχή αξιολόγηση του ρυθμιστικού πλαισίου.
Οι κίνδυνοι που «γεννούν» την ανάγκη για μέτρα
Παρά την αίσθηση που επικρατεί σε πολλούς ότι το vaping είναι μια «αθώα» συνήθεια, ο Steven Spicer, Γενικός Διευθυντής Υγείας της Compare the Market, προειδοποιεί ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Αν και συχνά παρουσιάζεται ως λιγότερο βλαβερό από το παραδοσιακό κάπνισμα, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του στην υγεία δεν είναι ακόμη πλήρως γνωστές.
Τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα, στα οποία αναφέρεται και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, είναι ανησυχητικά, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα παράγουν τοξικές ουσίες που συνδέονται με τον καρκίνο και αυξημένο κίνδυνο καρδιοπνευμονικών παθήσεων. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, οι χώρες που επενδύουν σήμερα σε απαγορεύσεις, φορολογία και εκπαίδευση, ουσιαστικά προστατεύουν την υγεία των μελλοντικών γενεών.
InStyle Note: Η ενημέρωση είναι δύναμη. Συχνά πέφτουμε στην παγίδα των “light” επιλογών, αλλά η επιστήμη είναι ξεκάθαρη: οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του ατμίσματος είναι ένας άγνωστος παράγοντας που δεν αξίζει το ρίσκο. Η επένδυση στην εκπαίδευση των νέων γενεών είναι η πιο στυλάτη κίνηση προστασίας που μπορούμε να κάνουμε σήμερα.
