Καθώς διανύουμε την καρδιά του χειμώνα, οι υγειονομικές αρχές παγκοσμίως κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την κατακόρυφη αύξηση των κρουσμάτων Νοροϊού. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά μεταδοτικό ιό που αποτελεί την κύρια αιτία οξείας γαστρεντερίτιδας, προκαλώντας αυτό που οι γιατροί αποκαλούν «winter vomiting disease».
Γιατί ο Νοροϊός είναι τόσο «δύσκολος»;
Ο Νοροϊός δεν είναι μια απλή τροφική δηλητηρίαση. Τα χαρακτηριστικά του τον καθιστούν έναν από τους πιο ανθεκτικούς ιούς:
- Ακραία μεταδοτικότητα: Μόλις 10-20 σωματίδια του ιού αρκούν για να αρρωστήσει ένας άνθρωπος, ενώ ένας ασθενής αποβάλλει δισεκατομμύρια σωματίδια.
- Ανθεκτικότητα: Ο ιός επιβιώνει σε επιφάνειες (πόμολα, πάγκους, πληκτρολόγια) για εβδομάδες και είναι ανθεκτικός στα περισσότερα κοινά απολυμαντικά και στα αλκοολούχα αντισηπτικά.
- Ταχύτητα συμπτωμάτων: Η εισβολή είναι απότομη, συνήθως 12 έως 48 ώρες μετά την έκθεση.

2. Τα Συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι τρομακτικά λόγω της έντασής τους, αλλά συνήθως υποχωρούν μέσα σε 1-3 ημέρες:
- Έντονοι, επαναλαμβανόμενοι έμετοι (συχνά το κυρίαρχο σύμπτωμα).
- Διάρροια (υδαρής, χωρίς αίμα).
- Πόνος στην κοιλιά (κράμπες).
- Ήπιος πυρετός και μυϊκοί πόνοι.
3. Η μεγάλη παγίδα: Το αντισηπτικό ΔΕΝ αρκεί
Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε: Τα αλκοολούχα αντισηπτικά τζελ ΔΕΝ σκοτώνουν τον Νοροϊό. Η μοναδική λύση: Σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Το νερό και το σαπούνι απομακρύνουν μηχανικά τον ιό από το δέρμα, κάτι που το οινόπνευμα δεν μπορεί να κάνει.

4. Πρωτόκολλο προστασίας στο σπίτι
Αν κάποιος στο σπίτι αρρωστήσει, ακολουθήστε αυτά τα βήματα για να μην κολλήσουν οι υπόλοιποι:
- Απολύμανση με χλωρίνη: Χρησιμοποιήστε διάλυμα χλωρίνης για τις επιφάνειες στο μπάνιο και την κουζίνα. Τα κοινά καθαριστικά δεν τον αγγίζουν.
- Πλύσιμο ρούχων σε υψηλές θερμοκρασίες: Σεντόνια και ρούχα που έχουν μολυνθεί πρέπει να πλένονται στους 60°C ή 90°C.
- Αποχή από το μαγείρεμα: Ο ασθενής δεν πρέπει να αγγίζει τρόφιμα ή να μαγειρεύει για την οικογένεια για τουλάχιστον 48 ώρες μετά την πλήρη υποχώρηση των συμπτωμάτων, καθώς συνεχίζει να μεταδίδει τον ιό.

5. Πότε να καλέσετε γιατρό;
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ειδικά για παιδιά και ηλικιωμένους, είναι η αφυδάτωση. Καλέστε γιατρό αν υπάρχει μειωμένη ούρηση, ξηροστομία, ζάλη, επίμονος πυρετός ή αν ο ασθενής δεν μπορεί να κρατήσει καθόλου υγρά στο στομάχι του για πάνω από 12 ώρες.

6. Διατροφή
Μετά την παύση των έντονων εμέτων (συνήθως μετά τις πρώτες 6-12 ώρες), η διατροφή πρέπει να είναι εξαιρετικά ήπια. Ακολουθούμε το πρωτόκολλο BRAT (Bananas, Rice, Applesauce, Toast).
1. Λαπάς με Λεμόνι και Λίγο Αλάτι (Η Κλασική Συνταγή) – Το ρύζι είναι εύπεπτο και το άμυλο βοηθά στη «σύσφιξη» των κοπράνων – Βράστε ρύζι τύπου Καρολίνα ή γλασέ με διπλάσια ποσότητα νερού μέχρι να χυλώσει. Προσθέστε λίγο αλάτι (για τους ηλεκτρολύτες) και αρκετό λεμόνι (αντισηπτικό και στυπτικό). Αποφύγετε το λάδι ή το βούτυρο στο πρώτο στάδιο.
2. Ψητό Μήλο με Κανέλα – Το ωμό μήλο μπορεί να ερεθίσει το έντερο, αλλά το ψητό μήλο είναι πλούσιο σε πηκτίνη, η οποία δρα καταπραϋντικά – Καθαρίστε ένα μήλο, κόψτε το σε φέτες και ψήστε το στον φούρνο ή στα μικροκύματα μέχρι να μαλακώσει τελείως. Πασπαλίστε με λίγη κανέλα (όχι ζάχαρη).
3. Σπιτικός Ζωμός Κοτόπουλου (Χωρίς Λίπος) – Προσφέρει την απαραίτητη ενυδάτωση και αμινοξέα χωρίς να βαραίνει το στομάχι – Βράστε ένα στήθος κοτόπουλο με ένα καρότο και μια πατάτα. Σουρώστε τον ζωμό και πιείτε τον αργά, με μικρές γουλιές. Το κοτόπουλο μπορείτε να το καταναλώσετε ψιλοκομμένο σε δεύτερο στάδιο.
4. Τοστ με Λευκό Ψωμί (Χωρίς Τυρί) – Οι απλοί υδατάνθρακες παρέχουν ενέργεια χωρίς να απαιτούν έντονη πεπτική διαδικασία – Φρυγανίστε καλά δύο φέτες λευκό ψωμί (η φρυγανιά είναι πιο εύπεπτη από το φρέσκο ψωμί). Μην προσθέσετε βούτυρο ή μαργαρίνη.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΝΥΔΑΤΩΣΗΣ
- Μικρές γουλιές: Μην πίνετε απότομα μεγάλες ποσότητες νερού, καθώς μπορεί να προκαλέσουν νέο έμετο.
- Ηλεκτρολύτες: Αν οι διάρροιες είναι έντονες, χρησιμοποιήστε φακελάκια ηλεκτρολυτών από το φαρμακείο διαλυμένα σε νερό.
- Τι να αποφύγετε: Γαλακτοκομικά, καφεΐνη, τηγανητά, μπαχαρικά και χυμούς φρούτων (εκτός από λεμόνι) για τουλάχιστον 72 ώρες.