Ένα γόνατο που πονάει δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει πρόβλημα η ίδια η άρθρωση. Η ενόχληση μπορεί να οφείλεται σε φθορά του χόνδρου, τραυματισμό του μηνίσκου ή των συνδέσμων, αλλά κάποιες φορές η πηγή του πόνου βρίσκεται πιο ψηλά, στο ισχίο.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η διάγνωση δεν γίνεται μόνο με βάση το σημείο όπου αισθάνεστε τον πόνο. Ο γιατρός θα χρειαστεί να μάθει πότε εμφανίζεται, ποιες κινήσεις τον επιδεινώνουν και αν έχει προηγηθεί κάποιος τραυματισμός. Στη συνέχεια θα εξετάσει την άρθρωση και, εφόσον χρειάζεται, θα ζητήσει απεικονιστικές εξετάσεις.
Τι θα σας ρωτήσει ο γιατρός
Η πρώτη ερώτηση είναι συνήθως αν ο πόνος εμφανίστηκε ξαφνικά, έπειτα από κάποιον τραυματισμό, ή αν άρχισε σταδιακά και έγινε πιο έντονος με τον καιρό. Η διαφορά έχει σημασία, καθώς ένα απότομο στρίψιμο του γονάτου μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό στον μηνίσκο ή στους συνδέσμους, ενώ η σταδιακή εμφάνιση του πόνου μπορεί να συνδέεται με φθορά της άρθρωσης.
Ο γιατρός θα σας ζητήσει επίσης να περιγράψετε ακριβώς πού πονάτε: μπροστά στην επιγονατίδα, στην εσωτερική ή εξωτερική πλευρά, πίσω από το γόνατο ή σε όλη την περιοχή.
Εξίσου σημαντικό είναι τι συμβαίνει όταν κινείστε. Νιώθετε το γόνατο να μπλοκάρει ή να υποχωρεί; Ακούτε κλικ ή τριξίματα; Πονάτε όταν ανεβαίνετε σκάλες, όταν σηκώνεστε από μια καρέκλα ή όταν μπαίνετε και βγαίνετε από το αυτοκίνητο;
Θα χρειαστεί ακόμη να αναφέρετε αν η ενόχληση εμφανίζεται και όταν δεν κινείστε, για παράδειγμα μετά από πολλή ώρα καθισμένοι, το πρωί μόλις ξυπνήσετε ή τη νύχτα. Όλες αυτές οι λεπτομέρειες βοηθούν τον γιατρό να καταλάβει καλύτερα τη φύση του προβλήματος.
Τι εξετάζει στην άρθρωση
Στην κλινική εξέταση ελέγχει πρώτα αν υπάρχει πρήξιμο και αν μπορείτε να λυγίσετε και να τεντώσετε κανονικά το πόδι. Στη συνέχεια πιέζει απαλά διαφορετικά σημεία γύρω από το γόνατο, ώστε να διαπιστώσει πού υπάρχει ευαισθησία.
Ελέγχει επίσης τη σταθερότητα της άρθρωσης με συγκεκριμένες κινήσεις. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να διαπιστώσει αν κάποιος από τους συνδέσμους, που συγκρατούν τα οστά στη θέση τους, έχει τραυματιστεί ή παρουσιάζει χαλαρότητα.
Ακτινογραφία ή μαγνητική; Τι δείχνει κάθε εξέταση
Η ακτινογραφία είναι συχνά η πρώτη εξέταση που ζητείται. Δείχνει τα οστά και το διάστημα ανάμεσα στις αρθρικές επιφάνειες. Αν αυτό έχει μειωθεί, μπορεί να σημαίνει ότι ο χόνδρος έχει φθαρεί, εύρημα που συναντάται στην οστεοαρθρίτιδα.
Υπάρχει, όμως, κάτι που δεν μπορεί να δείξει: τους μαλακούς ιστούς του γονάτου. Οι μηνίσκοι, οι τένοντες και οι σύνδεσμοι δεν απεικονίζονται στην ακτινογραφία. Για τον έλεγχό τους μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η μαγνητική είναι απαραίτητη από την πρώτη επίσκεψη. Συχνά ο γιατρός μπορεί να καταλήξει σε διάγνωση συνδυάζοντας το ιστορικό, την κλινική εξέταση και την ακτινογραφία. Αν, όμως, ο πόνος επιμένει παρά την αρχική θεραπεία ή τα ευρήματα δεν αρκούν για να εξηγήσουν τα συμπτώματα, η μαγνητική μπορεί να δώσει περισσότερες απαντήσεις.
Τέσσερις συχνές αιτίες πόνου στο γόνατο
- Οστεοαρθρίτιδα: Ο χόνδρος που καλύπτει τις επιφάνειες των οστών φθείρεται σταδιακά. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πόνος, δυσκαμψία και δυσκολία στην κίνηση, ιδιαίτερα μετά από δραστηριότητα ή έπειτα από περίοδο ακινησίας.
- Ρήξη μηνίσκου: Οι δύο μηνίσκοι λειτουργούν σαν φυσικά μαξιλάρια ανάμεσα στα οστά του γονάτου, απορροφώντας τους κραδασμούς. Μπορεί να τραυματιστούν έπειτα από μια απότομη στροφή ή ένα βαθύ κάθισμα. Μικρές ρήξεις, ωστόσο, μπορούν να εμφανιστούν και με την πάροδο της ηλικίας. Ο πόνος συχνά εντοπίζεται στη μία πλευρά του γονάτου και μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα μπλοκαρίσματος.
- Τενοντοπάθεια: Η υπερβολική καταπόνηση ή ένας τραυματισμός μπορεί να προκαλέσει βλάβη στους τένοντες, οι οποίοι συνδέουν τους μυς με τα οστά. Όταν επηρεάζεται ο τένοντας κάτω από την επιγονατίδα, ο πόνος γίνεται συνήθως αισθητός στην περιοχή και μπορεί να υπάρχει ευαισθησία στην πίεση.
- Τραυματισμός συνδέσμων: Οι σύνδεσμοι συγκρατούν την άρθρωση και τη βοηθούν να παραμένει σταθερή. Μπορεί να υποστούν διάταση ή ρήξη όταν τεντωθούν πέρα από τα φυσιολογικά όριά τους, συνήθως έπειτα από τραυματισμό. Ένας από τους πιο γνωστούς είναι ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος.
Όταν το γόνατο πονάει, αλλά το πρόβλημα είναι στο ισχίο
Είναι πιθανό να επισκεφθείτε τον γιατρό με πόνο στο γόνατο και, ύστερα από την εξέταση, να διαπιστωθεί ότι η ίδια η άρθρωση δεν παρουσιάζει κάποιο εμφανές πρόβλημα. Η αιτία μπορεί να βρίσκεται στο ισχίο.
Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει πόνο που γίνεται αισθητός στο γόνατο. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με την πρόσκρουση του ισχίου, μια κατάσταση κατά την οποία τα οστά της άρθρωσης έρχονται σε επώδυνη επαφή λόγω του σχήματός τους.
Αυτός ο πόνος που γίνεται αισθητός σε διαφορετικό σημείο από εκείνο όπου ξεκινά ονομάζεται αντανακλώμενος πόνος. Γι’ αυτό, όταν αξιολογεί έναν ασθενή με ενοχλήσεις στο γόνατο, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει και το ισχίο, αλλά και τις αρθρώσεις που βρίσκονται χαμηλότερα στο πόδι.
Ποιες θεραπείες μπορεί να προτείνει
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το τι έχει προκαλέσει τον πόνο. Σε αρκετές περιπτώσεις ξεκινά με περιορισμό ή τροποποίηση των δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν το γόνατο, φυσικοθεραπεία και κατάλληλες ασκήσεις. Ο γιατρός μπορεί επίσης να συστήσει αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως ιβουπροφαίνη ή ναπροξένη, εφόσον είναι κατάλληλα για τον ασθενή.
Αν τα συμπτώματα δεν βελτιωθούν μέσα σε μερικές εβδομάδες, μπορεί να ζητηθεί μαγνητική τομογραφία και να εξεταστούν άλλες επιλογές, όπως ενέσεις κορτικοστεροειδών ή χειρουργική επέμβαση, ανάλογα με τη διάγνωση.
Το ότι πονάει το γόνατο δεν αρκεί για να γνωρίζετε τι συμβαίνει. Και το να αποδώσετε την ενόχληση απλώς στην ηλικία μπορεί να σας οδηγήσει σε λάθος συμπέρασμα. Η εξέταση ολόκληρης της περιοχής, από το ισχίο μέχρι το πόδι, είναι συχνά απαραίτητη για να βρεθεί η πραγματική πηγή του πόνου.
Δείτε επίσης:
Τα κατάγματα ισχίου λόγω οστεοπόρωσης θα διπλασιασθούν έως το 2050
Πόνος στο χέρι: Απλές καθημερινές κινήσεις που προτείνουν νεότερες ιατρικές οδηγίες για ανακούφιση
Μυϊκή δύναμη μετά τα 40: Πώς η άσκηση προστατεύει το σώμα μας
