Ο μεταβολισμός συχνά αναφέρεται ως κάτι που είναι εκτός του ελέγχου μας. «Είμαι τυχερή που έχω καλό μεταβολισμό», μπορεί να σας πει μια φίλη σας, καθώς παραγγέλνει μία σοκολατόπιτα, ενώ εσείς ψάχνετε το μενού για να βρείτε μία σαλάτα.

Ενώ είναι αλήθεια, ότι η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο στο πόσο γρήγορος ή αργός είναι ο μεταβολισμός, η διατροφή και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν επίσης και ίσως περισσότερο από ό,τι νομίζετε. Η Δρ Tracy Ellen Lippard, MD, γιατρός εσωτερικής παθολογίας στο Kaiser Permanente, λέει ότι ο αργός μεταβολισμός αυξάνει τον κίνδυνο υψηλής χοληστερόλης, καρδιακών παθήσεων, διαβήτη και παχυσαρκίας.

Αυτό που πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν, είναι ότι ο μεταβολισμός δεν αφορά μόνο το πόσες θερμίδες καίτε σε κατάσταση ηρεμίας, αλλά επηρεάζει επίσης τα επίπεδα ενέργειας, την ορμονική ισορροπία και την αποτελεσματικότητα με την οποία το σώμα σας χρησιμοποιεί τα θρεπτικά συστατικά. Ένας αργός μεταβολισμός μπορεί να δυσχεράνει τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, η οποία μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία και επιβραδύνει περαιτέρω τον μεταβολικό ρυθμό, αν δεν αντιμετωπιστεί. Αυτό δημιουργεί έναν κύκλο, όπου οι καθημερινές επιλογές αρχίζουν να έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία από ό,τι στα τριάντα σας.

Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να υιοθετήσετε συνήθειες που υποστηρίζουν τον μεταβολισμό σας και δεν τον εμποδίζουν, ειδικά αν είστε άνω των 40 ετών. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει άμεσα να εγκαταλείψετε μια καθημερινή συνήθεια που είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για τον μεταβολισμό σας.

Πώς αλλάζει ο μεταβολισμός μετά τα 40

Σύμφωνα με την Δρ Lippard, ο μεταβολισμός είναι ένα ακόμη στοιχείο της υγείας που αλλάζει κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης. «Ο μεταβολισμός των γυναικών μετά τα 40 αλλάζει κυρίως λόγω της μετάβασης στην εμμηνόπαυση, η οποία συνήθως συμβαίνει μεταξύ των ηλικιών 45 και 55. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τη μείωση των επιπέδων οιστρογόνων, παρατηρούνται αλλαγές στη σύνθεση του σώματος, στον μεταβολισμό της χοληστερόλης, στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και στο μεταβολισμό της ενέργειας», εξηγεί.

Εάν είστε άνω των 40, ίσως έχετε αρχίσει να παίρνετε βάρος, ιδιαίτερα στην κοιλιά. Είναι κάτι που η Δρ Geny Augustine, MD, οικογενειακή γιατρός στο Solace Health, λέει ότι παρατηρεί συχνά στις ασθενείς της άνω των 40 ετών και που, σύμφωνα με την ίδια, μπορεί να οφείλεται εν μέρει στην επιβράδυνση του μεταβολισμού.

Όταν ο μεταβολισμός επιβραδύνεται, η Δρ. Augustine λέει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χειρότερη αίσθηση. «Ο βραδύτερος μεταβολισμός σημαίνει ότι μπορείτε να πάρετε βάρος πιο εύκολα και να το χάσετε πιο δύσκολα, και υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξετε αντίσταση στην ινσουλίνη, πόνους στις αρθρώσεις και καρδιακές παθήσεις. Πέρα από την καλή εμφάνιση, [η διαχείριση του μεταβολισμού] αφορά τη μακροπρόθεσμη λειτουργία και την ενέργεια. Το επιπλέον βάρος δυσκολεύει την κίνηση, προωθώντας περαιτέρω την αδράνεια και έναν κύκλο που είναι πιο εύκολο να προληφθεί παρά να αντιστραφεί», εξηγεί.

Ενώ ένας αργός μεταβολισμός μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά από προβλήματα υγείας, η Maricel K. Rocha, CHC, πιστοποιημένη προπονήτρια υγείας, λέει ότι ένας γρήγορος μεταβολισμός μπορεί να έχει προστατευτική δράση, εξηγώντας: «Ένας υγιής μεταβολισμός λειτουργεί σαν αμορτισέρ. Βοηθά στην εξομάλυνση των αναπόφευκτων διακυμάνσεων της ζωής – αγχωτικές εβδομάδες, χαμένες προπονήσεις, γιορτές, ταξίδια και περιστασιακά πλούσια γεύματα».

Η κοινή συνήθεια που επιβραδύνει τον μεταβολισμό

Σύμφωνα με τους τρεις ειδικούς, αν περνάτε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σε μία καρέκλα, επιβραδύνετε το μεταβολισμό σας χωρίς καν να το συνειδητοποιείτε.

«Ο καθιστικός τρόπος ζωής συμβάλλει στην επιβράδυνση του μεταβολισμού με διάφορους τρόπους που είναι ανεξάρτητοι από τις ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης, αλλά επιδεινώνονται από αυτές», λέει η Δρ Lippard.

Το σημαντικότερο: Η μείωση της ενεργειακής δαπάνης. Όταν συμβαίνει αυτό, η Δρ Lippard λέει ότι προάγει την αντίσταση στην ινσουλίνη και τη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους. Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας δεν μειώνει μόνο την ποσότητα των θερμίδων που καίγονται κατά τη διάρκεια της άσκησης. Η Δρ Augustin λέει ότι μειώνει επίσης τον αριθμό των θερμίδων που καίγονται σε κατάσταση ηρεμίας λόγω της μείωσης της μυϊκής μάζας.

Επιστημονικές έρευνες δείχνουν και άλλους αρνητικούς τρόπους με τους οποίους η καθιστική ζωή επηρεάζει το μεταβολισμό, όπως η μείωση της δραστηριότητας της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης (ένα σημαντικό ένζυμο για τη διάσπαση των λιπών στο αίμα), με αποτέλεσμα το σώμα να γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό στην επεξεργασία του λίπους και της γλυκόζης και να αυξάνονται τα επίπεδα φλεγμονής στο σώμα.

Η λύση είναι αρκετά απλή: να κινείτε το σώμα σας. Αν και σίγουρα οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα είναι καλύτερη από καμία, η Rocha τονίζει τη σημασία της συνέπειας. Προσθέτει ότι η σωματική δραστηριότητα δεν χρειάζεται να είναι υπερβολικά έντονη. Οι πρωινές ή βραδινές βόλτες, τα «σνακ κίνησης» (μικρές ασκήσεις που γίνονται κατά τη διάρκεια της ημέρας), οι ελαφριές ασκήσεις δύναμης με οικιακά αντικείμενα (όπως ένα καλάθι πλυντηρίου), η γιόγκα και το απαλό stretching βοηθούν όλα στη διατήρηση της λειτουργίας του μεταβολισμού.

Εάν δεν ασκείστε καθόλου, η Δρ Lippard συνιστά να ξεκινήσετε έστω με 10 λεπτά την ημέρα και να αυξήσετε σταδιακά την άσκηση, σύμφωνα με τις οδηγίες της American Heart Association, για τουλάχιστον 2,5 ώρες σωματικής δραστηριότητας που αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό την εβδομάδα (ή 30 λεπτά άσκησης, πέντε ημέρες την εβδομάδα). Η Δρ Augustine λέει ότι η τακτική ενδυνάμωση είναι επίσης σημαντική. «Η ανάπτυξη ή η διατήρηση των μυών βοηθά στη διατήρηση ενός αποτελεσματικού μεταβολισμού καθώς γερνάμε», προσθέτει.

Όσον αφορά τους τρόπους που δεν σχετίζονται με την άσκηση για την υποστήριξη του μεταβολισμού σας, η Δρ. Augustine λέει ότι ο επαρκής ύπνος και η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών είναι και τα δύο ζωτικής σημασίας. Η διατήρηση ενός υγιούς μεταβολισμού δεν εξαρτάται μόνο από μία συνήθεια. Όλες οι διατροφικές σας συνήθειες και ο τρόπος ζωής σας τον επηρεάζουν, προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο.

Ο ενεργός τρόπος ζωής υποστηρίζει την υγεία με πολλούς τρόπους. Η υποστήριξη του μεταβολισμού σας είναι μόνο ένας από αυτούς. Τι περιμένετε λοιπόν; Ξεκινήστε να κινείστε!