Εκατομμύρια περιπτώσεις άνοιας θα μπορούσαν να προληφθούν με απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής, σύμφωνα με κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως, οι οποίοι παρουσίασαν έναν οριστικό «οδικό χάρτη» για την καταπολέμηση της νόσου.
Σε μια σημαντική νέα ανασκόπηση συναίνεσης, οι επιστήμονες κατέθεσαν 56 συστάσεις βασισμένες σε αποδείξεις, με στόχο τη μείωση του κινδύνου άνοιας, από την αντιμετώπιση της απώλειας ακοής, της υψηλής αρτηριακής πίεσης και της κοινωνικής απομόνωσης, μέχρι τη βελτίωση της δημόσιας ενημέρωσης, την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών στρεσογόνων παραγόντων και την εξασφάλιση διαρκούς χρηματοδότησης για πρόληψη.
Η ομάδα καλεί τώρα την κυβέρνηση να επανεκτιμήσει επειγόντως την προσέγγισή της στην φροντίδα της άνοιας, προειδοποιώντας ότι χωρίς μια συντονισμένη εθνική στρατηγική, εκατομμύρια περιπτώσεις που θα μπορούσαν να αποφευχθούν θα συνεχίσουν να εμφανίζονται.
Η δρ Harriet Demnitz-King, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης από το Queen Mary University του Λονδίνου, δήλωσε ότι η επιστήμη για την πρόληψη της άνοιας είναι ήδη σαφής, αλλά δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε ουσιαστική πολιτική.
«Ξέρουμε ότι ο κίνδυνος άνοιας μπορεί να μειωθεί, αλλά τα επιστημονικά δεδομένα δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε συνεκτική κυβερνητική στρατηγική. Οι άνθρωποι χρειάζονται σαφείς, επιστημονικά τεκμηριωμένες οδηγίες για την προστασία της υγείας του εγκεφάλου τους, αλλά οι πληροφορίες που λαμβάνουν μπορεί να είναι συγκεχυμένες ή να τους κάνουν να νιώθουν ενοχή», είπε.
«Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι συντονισμένη, δομική δράση για την ανάπτυξη πολιτικών πρόληψης της άνοιας που να είναι δίκαιες, ρεαλιστικές και βασισμένες στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων».
Η ανασκόπηση βασίζεται στα ευρήματα της Επιτροπής Lancet του 2024, η οποία εντόπισε 14 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την άνοια και κατέληξε ότι σχεδόν οι μισές περιπτώσεις Αλτσχάιμερ θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.
Αυτοί περιλαμβάνουν την υψηλή χοληστερόλη, τη μη αντιμετωπισμένη απώλεια ακοής και όρασης, τη σωματική αδράνεια, την κοινωνική απομόνωση και τη μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση, παράγοντες που, όπως λένε οι συγγραφείς, εξακολουθούν να μην αντιμετωπίζονται με τη δέουσα σοβαρότητα σε επίπεδο πληθυσμού.
Δημοσιεύοντας τα ευρήματά τους στο επιστημονικό περιοδικό Nature Reviews Neurology, οι ερευνητές ανέφεραν: «Ελλείψει θεραπείας ή ευρείας πρόσβασης σε αποτελεσματικές αγωγές, η πρόληψη είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης επίδρασης της άνοιας».
Ο καθηγητής Charles Marshall, συν-συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι απαιτείται άμεση δράση, δεδομένου ότι η άνοια είναι πλέον η κύρια αιτία θανάτου στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Όπως είπε: «Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα ένα σαφές σχέδιο δημόσιας υγείας για να βελτιωθεί αυτή η κατάσταση. Ελπίζουμε ότι αυτή η συναίνεση θα οδηγήσει σε καλύτερη δημόσια ενημέρωση για την άνοια, σε βελτιωμένη αναγνώριση και διαχείριση των καταστάσεων που αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας, σε μια στρατηγική για δομικές παρεμβάσεις που βελτιώνουν την υγεία του εγκεφάλου και σε έρευνα που θα καλύψει τα κενά γνώσης σχετικά με το πώς μπορούμε να τα πετύχουμε όλα αυτά.
Η εφαρμογή των συστάσεών μας θα διασφαλίσει ότι όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι θα φτάνουν σε προχωρημένη ηλικία χωρίς άνοια».
Η ομάδα υπογράμμισε ότι οι προσπάθειες πρόληψης είναι πιο αποτελεσματικές όταν τα μηνύματα δημόσιας υγείας επικεντρώνονται σε παράγοντες κινδύνου πάνω στους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να δράσουν και για τους οποίους υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι η αλλαγή μειώνει τον κίνδυνο άνοιας.
Τόνισαν ότι σαφή και άμεσα μηνύματα, όπως «Η απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας», είναι πιο αποτελεσματικά από αόριστες προειδοποιήσεις ή τεχνική ορολογία και αποτρέπουν το αίσθημα ενοχής ή υπερφόρτωσης στους πολίτες.
Οι ειδικοί συνέστησαν επίσης τη χρήση του όρου «άνοια» αντί της εστίασης σε συγκεκριμένους υποτύπους, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, προκειμένου να βελτιωθεί η κατανόηση του κοινού. Προειδοποίησαν κατά της αναμονής για μια μελλοντική θεραπεία, τονίζοντας ότι απαιτείται εθνική δράση εδώ και τώρα.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε κλινικές δοκιμές που ίσως να μην γίνουν ποτέ», αναφέρεται στην έκθεση. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την κοινωνική απομόνωση, την υψηλή αρτηριακή πίεση και την απώλεια ακοής ως τους πιο ισχυρούς στόχους για πρόληψη, επιβεβαιώνοντας προηγούμενη έρευνα του Lancet.
Ως αποτέλεσμα, οι συγγραφείς ζητούν καθολική πρόσβαση σε ακουστικά βαρηκοΐας, μέτρα για τη μείωση της επιβλαβούς έκθεσης στον θόρυβο και βελτιωμένο εντοπισμό και θεραπεία της υψηλής χοληστερόλης σε άτομα άνω των 40 χρόνων, παρεμβάσεις που, όπως λένε, θα μπορούσαν να μειώσουν δραστικά τα ποσοστά άνοιας στις μελλοντικές γενιές.
Περίπου 900.000 άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια στο Ηνωμένο Βασίλειο, αριθμός που αναμένεται να ξεπεράσει τα 1,6 εκατομμύρια έως το 2040. Η άνοια είναι η κύρια αιτία θανάτου, ευθυνόμενη για περισσότερους από 74.000 θανάτους ετησίως.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκτιμάται ότι 6,7 εκατομμύρια Αμερικανοί ηλικίας 65 χρόνων και άνω ζουν με άνοια, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Alzheimer. Ο αριθμός αυτός προβλέπεται να φτάσει σχεδόν τα 14 εκατομμύρια έως το 2060, με περίπου 120.000 θανάτους τον χρόνο να αποδίδονται μόνο στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Η Daily Mail ξεκίνησε την καμπάνια Defeating Dementia τον Δεκέμβριο, αφού σοκαριστικά στατιστικά έδειξαν ότι η ασθένεια παραμένει ο μεγαλύτερος «δολοφόνος» του έθνους, ευθυνόμενη για έναν στους εννέα θανάτους και κοστίζοντας περίπου 76.000 ζωές κάθε χρόνο.
