Η διαλειμματική νηστεία είναι τάση που ακολουθούν αστέρες του Χόλιγουντ και εκατομμύρια άνθρωποι που προσέχουν το βάρος τους. Ωστόσο, σύμφωνα με την πιο εκτενή ανασκόπηση στοιχείων μέχρι σήμερα, μπορεί να μην βοηθά στην απώλεια βάρους.
Ερευνητές από το Cochrane Institute, το «χρυσό πρότυπο» της ιατρικής τεκμηρίωσης, ανέλυσαν δεδομένα από 22 μελέτες που περιλάμβαναν 2.000 ενήλικες, οι περισσότεροι με υπέρβαρο ή παχυσαρκία, οι οποίοι ακολουθούσαν είτε το δημοφιλές πρόγραμμα είτε παραδοσιακές μεθόδους δίαιτας, όπως ο περιορισμός θερμίδων.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα της έρευνας
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κατανάλωση φαγητού μόνο για λίγες ώρες κάθε μέρα δεν οδηγεί σε περισσότερη απώλεια βάρους σε σύγκριση με τις συμβατικές δίαιτες ή ακόμη και με τη μη παρέμβαση.
Συνολικά, μέσα σε 12 μήνες, όσοι ακολουθούσαν διαλειμματική νηστεία έχασαν περίπου 3% του σωματικού τους βάρους, κάτω από το όριο 5% που οι γιατροί θεωρούν κλινικά σημαντικό.
Δεν είναι σαφές γιατί η διαλειμματική νηστεία δεν προκάλεσε μεγαλύτερη απώλεια βάρους από άλλες δίαιτες, αλλά οι ερευνητές έχουν προτείνει ότι ίσως όσοι ακολουθούν τη δίαιτα συνεχίζουν να καταναλώνουν τον ίδιο αριθμό θερμίδων ή ασκούνται λιγότερο.
Υποστηρικτές της διαλειμματικής νηστείας ισχυρίζονται ότι καίει λίπος, ενισχύει την απώλεια βάρους, αυξάνει την ενέργεια και μπορεί ακόμη να παρατείνει τη διάρκεια ζωής. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι γιατροί έχουν εκφράσει ανησυχίες, καθώς μελέτες έχουν συνδέσει τη δίαιτα με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου και διαβήτη τύπου 2.
Ο δρ. Luis Garegnani, ερευνητής στο Ιταλικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μπουένος Άιρες και επικεφαλής της ανασκόπησης, δήλωσε: «Η διαλειμματική νηστεία απλώς δεν φαίνεται να λειτουργεί για ενήλικες με υπέρβαρο ή παχυσαρκία που προσπαθούν να χάσουν βάρος».
Η διαλειμματική νηστεία περιλαμβάνει τον περιορισμό της πρόσληψης θερμίδων σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας ή συγκεκριμένες μέρες της εβδομάδας, με στόχο την απώλεια βάρους και τον έλεγχο των διατροφικών συνηθειών.
Διάσημοι επιλέγουν τη διαλειμματική νηστεία
Δημοφιλείς εκδοχές περιλαμβάνουν το σχέδιο 14:10, όπου κάποιος τρώει μόνο μέσα σε παράθυρο 10 ωρών, και το 5:2 , όπου τρώει πέντε μέρες την εβδομάδα και νηστεύει δύο.
Η διαλειμματική νηστεία απέκτησε «υγειονομική αύρα» από τη δεκαετία του 2010, όταν διάσημοι όπως η Jennifer Aniston και ο Mark Wahlberg αποκάλυψαν ότι ακολουθούσαν πιστά το πρόγραμμα. Σήμερα, εκτιμάται ότι ένας στους δέκα Αμερικανούς ακολουθεί τη δίαιτα.
Στη δημοσίευση στον λογαριασμό της στο Instagram, όπως βλέπετε πιο πάνω, η Jennifer Aniston αποκάλυψε ότι ακολουθούσε πιστά το πρόγραμμα διαλειμματικής νηστείας
Η Aniston είχε δηλώσει το 2019 ότι πίνει μόνο νερό το πρωί και καθυστερεί το πρώτο της γεύμα μέχρι το μεσημέρι. Ο Wahlberg, γνωστός για το αυστηρό lifestyle του, έχει πει ότι περιορίζει την κατανάλωση φαγητού μεταξύ 12 μ.μ. και 6 μ.μ.
Τα ευρήματα έρχονται καθώς περίπου το 40% των Αμερικανών είναι παχύσαρκοι ή υπέρβαροι, σύμφωνα με ομοσπονδιακά στοιχεία. Παγκοσμίως, η παχυσαρκία ενηλίκων έχει τριπλασιαστεί από το 1975, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Το 2022, 2,5 δισεκατομμύρια ενήλικες ήταν υπέρβαροι, εκ των οποίων 890 εκατομμύρια ζούσαν με παχυσαρκία.
Η σύγκριση της διαλειμματικής με άλλες μεθόδους δίαιτας
Στην ανασκόπησή τους, οι επιστήμονες του Cochrane Institute έψαξαν βάσεις δεδομένων για μελέτες που συνέκριναν συμμετέχοντες σε διαλειμματική νηστεία και άλλες μεθόδους δίαιτας.
Η ανάλυση περιλάμβανε 1.995 ενήλικες από Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Κίνα, Αυστραλία και Νότια Αμερική. Εξετάστηκαν διαφορετικές μορφές διαλειμματικής νηστείας, όπως η δίαιτα 5:2, όπου κάποιος νηστεύει δύο μέρες την εβδομάδα. Άλλες δίαιτες περιλάμβαναν τη λήψη θερμίδων σε έλλειμμα, δηλαδή όταν κάποιος καταναλώνει λιγότερες θερμίδες από όσες καίει ημερησίως, και χαμηλή σε υδατάνθρακες δίαιτα.
Η ανασκόπηση περιέλαβε μόνο 22 μελέτες, καθώς πολλοί έρευνες για τη διαλειμματική νηστεία είναι βραχυπρόθεσμες και χαμηλής ποιότητας, δυσκολεύοντας την εξαγωγή σταθερών συμπερασμάτων για τα πιθανά οφέλη της δίαιτας.
Συνολικά, όσοι ακολούθησαν διαλειμματική νηστεία έχασαν κατά μέσο όρο 0,33% περισσότερου σωματικού βάρους σε σχέση με όσους ακολούθησαν τυπικές δίαιτες. Σε σύγκριση με όσους δεν έκαναν καμία προσπάθεια απώλειας βάρους, οι διαλειμματικοί νηστευτές έχασαν 3,42% περισσότερου σωματικού βάρους κατά μέσο όρο.
Ωστόσο, αυτό δεν ήταν στατιστικά σημαντικό, γεγονός που έδειξε ότι η διαλειμματική νηστεία δεν υπερέχει σε σχέση με τις παραδοσιακές δίαιτες για απώλεια βάρους.
Οι ερευνητές επισήμαναν ότι τα αποτελέσματα έχουν χαμηλή βεβαιότητα, λόγω περιορισμών στα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν. Η μελέτη περιλάμβανε μικρό δείγμα, το οποίο κάλυπτε μια πολύ μεγάλη γεωγραφική περιοχή. Οι επιστήμονες τόνισαν ότι χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες και πιο εκτεταμένες μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα.
Η δρ. Eva Madrid, ερευνήτρια στο Cochrane Evidence Synthesis Unit Iberoamerica και ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Με τα διαθέσιμα στοιχεία, είναι δύσκολο να δοθεί γενική σύσταση. Οι γιατροί θα πρέπει να εξετάζουν την κάθε περίπτωση ξεχωριστά όταν συμβουλεύουν έναν υπέρβαρο ενήλικα για απώλεια βάρους».
Η έρευνα ακολουθεί μια ξεχωριστή μελέτη υπό τους επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2025 και ανέλυσε 99 μελέτες, καταλήγοντας επίσης ότι η διαλειμματική νηστεία δεν υπερέχει της παραδοσιακής δίαιτας.
Ασήμαντα τα οφέλη της νηστείας
Η ομάδα των διεθνών επιστημόνων κατέληξε ότι τα οφέλη της νηστείας είναι ουσιαστικά «ασήμαντα» σε σύγκριση με τα βασικά σχέδια διατροφής. Ούτε η κατανάλωση γευμάτων σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο (π.χ. οκτάωρο), ούτε η δίαιτα 5:2 έδειξαν καλύτερα αποτελέσματα για απώλεια βάρους.
Η διαλειμματική νηστεία ημέρα παρά ημέρα, όπου κάποιος νηστεύει για 24 ώρες σε εναλλασσόμενες μέρες, φάνηκε να βοηθά περισσότερο, με τους συμμετέχοντες να χάνουν κατά μέσο όρο 1,29 κιλά περισσότερο. Ωστόσο, αυτή η διαφορά δεν έφτασε το κλινικό όριο των 2 κιλών που θεωρούν οι ερευνητές σημαντικό.
Στη μελέτη αναλύθηκαν τα αποτελέσματα 99 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών με 6.582 ενήλικες, μέσης ηλικίας 45 χρόνων, για να συγκριθεί η διαλειμματική νηστεία με δίαιτες περιορισμού θερμίδων.
Στο British Medical Journal, οι επιστήμονες ανέφεραν ότι ενώ η διαλειμματική νηστεία μπορεί να είναι καλύτερη για απώλεια βάρους σε σχέση με το να μην ακολουθεί κάποιος καμία δίαιτα, δεν ξεχωρίζει σε σύγκριση με την απλή καταμέτρηση θερμίδων.
Σημείωσαν επίσης: «Υπήρχαν μικρές διαφορές μεταξύ ορισμένων διαίτων διαλειμματικής νηστείας και της συνεχούς περιορισμένης ενεργειακής πρόσληψης, με κάποιο όφελος για τη στρατηγική ημέρα-παρά-ημέρα σε σύντομης διάρκειας δοκιμές».
«Όλες οι στρατηγικές διαλειμματικής νηστείας και οι δίαιτες συνεχούς περιορισμού ενέργειας έδειξαν μείωση του σωματικού βάρους σε σύγκριση με δίαιτες ad-libitum (κατανάλωση οποτεδήποτε). Από τις τρεις δίαιτες διαλειμματικής νηστείας, η ημέρα-παρά-ημέρα έδειξε όφελος στη μείωση βάρους σε σύγκριση με τη συνεχόμενη περιορισμένη θερμιδική πρόσληψη».
