Τρεις άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο ξέσπασμα χανταϊού σε πολυτελές κρουαζιερόπλοιο, γεγονός που επαναφέρει στο προσκήνιο ερωτήματα για τη φύση του ιού και τις επιπτώσεις του στην παγκόσμια δημόσια υγεία.

Τι ακριβώς είναι ο χανταϊός και ποιες είναι οι επιπτώσεις της εξάπλωσής του για την παγκόσμια δημόσια υγεία;

Τι είναι ο χανταϊός;

Οι χανταϊοί είναι ιοί φορείς των οποίων είναι τα τρωκτικά και οι οποίοι μπορούν να μολύνουν ανθρώπους και να προκαλέσουν ασθένειες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι υπάρχουν από 10.000 έως 100.000 ανθρώπινα περιστατικά παγκοσμίως κάθε χρόνο, με τη σοβαρότητα να ποικίλει ανάλογα με το στέλεχος.

Πώς εξαπλώνεται ο ιός;

Ο χανταϊός εξαπλώνεται κυρίως μέσω των τρωκτικών, μολύνοντας ανθρώπους μέσω επαφής με αρουραίους ή ποντίκια, ή τα ούρα τους, τα περιττώματα και ή το σάλιο τους. Ο ιός μπορεί να γίνει αερόβιος, δηλαδή να μεταφερθεί μέσω του αέρα, κατά τον καθαρισμό μολυσμένων περιοχών, αλλά και μέσω μολυσμένων επιφανειών.

Το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, που εντοπίζεται κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή, είναι το μόνο γνωστό στέλεχος που μπορεί να μεταδοθεί μέσω στενής και παρατεταμένης επαφής από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο ΠΟΥ επιβεβαίωσε ότι το ξέσπασμα στο κρουαζιερόπλοιο αφορά στο στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού.

Ποια είναι τα συμπτώματα της μόλυνσης;

Οι συνήθεις χανταϊοί σε διάφορα μέρη του κόσμου προκαλούν διαφορετικά συμπτώματα ή ασθένειες και κάποιοι δεν προκαλούν τίποτα.

Τα συμπτώματα τυπικά ξεκινούν μία με οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση και μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, μυικούς πόνους και γαστρεντερολογικά προβλήματα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Στην Ευρώπη και την Ασία, οι χανταϊοί είναι γνωστό ότι προκαλούν αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο, που επηρεάζει κυρίως τα νεφρά και τα αιμοφόρα αγγεία. Τα ποσοστά θνητότητας από το συγκεκριμένο σύνδρομο χανταϊού φθάνει το 1-15%, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Στην Αμερική, η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει καρδιοπνευμονικό σύνδρομο χανταϊού, που εξελίσσεται γρήγορα και οδηγεί στην συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες μαζί με καρδιακές επιπλοκές. Τα ποσοστά θνητότητας από το καρδιοπνευμονολογικό σύνδρομο χανταϊού φθάνουν το 50%, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Μπορεί να θεραπευτεί η μόλυνση από χανταϊό

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για μόλυνση από χανταϊό, άρα η θεραπεία που εφαρμόζεται επί του παρόντος επικεντρώνεται σε υποστηρικτική φροντίδα, συμπεριλαμβανομένης της ξεκούρασης και της λήψης υγρών. Οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν αναπνευστική υποστήριξη, όπως αναπνευστήρα.

Η πρόληψη επικεντρώνεται στον περιορισμό επαφής με τρωκτικά και μέτρα όπως το να διατηρούνται περιοχές και επιφάνειες καθαρές.

Στη διάρκεια εξάρσεων, η ιχνηλάτηση επαφών μπορεί να δώσει σε άλλους ανθρώπους πιθανώς εκτεθειμένους στον ιό έγκαιρη πρόσβαση σε νοσοκομειακή φροντίδα, βελτιώνοντας την εξέλιξη και αποτρέποντας περαιτέρω εξάπλωση.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για το ευρύτερο κοινό;

Το ξέσπασμα σε κρουαζιερόπλοιο είναι ασυνήθιστο και ερευνάται από ειδικούς από τον ΠΟΥ και αρκετές χώρες, αλλά ο κίνδυνος για το κοινό παραμένει χαμηλός, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Το παράρτημα του ΠΟΥ στην Αμερική προειδοποίησε τον Δεκέμβριο ότι οι μολύνσεις χανταϊού αυξάνονται στην περιοχή, ιδιαίτερα στη Βολιβία και την Παραγουάη. Η Βραζιλία και η Αργεντινή, που έχει τα περισσότερα κρούσματα, έχουν επίσης δει να αυξάνεται η θνητότητα.

Η Αργεντινή ανέφερε 21 θανάτους πέρυσι, ποσοστό θνητότητας 32% μεταξύ των 66 που μολύνθηκαν από το πνευμονικό σύνδρομο χανταϊού, συγκριτικά με μέσο όρο 15% τα τελευταία τέσσερα χρόνια.