Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τα καρδιαγγειακά νοσήματα παγκοσμίως, συμβάλλοντας σε περίπου 2,5 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους κινδύνους για την υγεία, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στην πρόκληση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Μια νέα, ανατρεπτική επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό «Radiology» της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής, έρχεται να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση -ακόμα και σε μέτρια επίπεδα, που θεωρούνται «φυσιολογικά» για τις αναπτυγμένες χώρες- σχετίζεται άμεσα με πιο προχωρημένη στεφανιαία νόσο.
Τι έδειξαν οι αξονικές τομογραφίες καρδιάς σε 11.000 ενήλικες
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την Κέιτ Χέινμαν (αντιπρόεδρο και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής Απεικόνισης του Πανεπιστημίου του Τορόντο), ανέλυσε δεδομένα από 11.128 ενήλικες που υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία καρδιάς. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μελέτες του είδους της, καθώς επέτρεψε στους ειδικούς να απεικονίσουν άμεσα την αθηροσκλήρωση των στεφανιαίων αρτηριών.
«Η μελέτη εξέτασε όχι μόνο την εναπόθεση ασβεστίου αλλά και το συνολικό φορτίο αθηρωματικής πλάκας και την αποφρακτική νόσο σε έναν πληθυσμό με μέτρια επίπεδα έκθεσης, που είναι τυπικά για χώρες υψηλού εισοδήματος», επισημαίνει η Δρ. Χέινμαν.
Οι δύο «ύπουλοι» ρύποι που φράζουν τις αρτηρίες
Οι ερευνητές συνέδεσαν τους ταχυδρομικούς κώδικες κατοικίας των συμμετεχόντων με δεδομένα ποιότητας αέρα της προηγούμενης δεκαετίας. Η έρευνα επικεντρώθηκε στους δύο πιο συνηθισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους των αστικών κέντρων: τα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM2.5 και το διοξείδιο του αζώτου (NO2).
Αξιολογώντας τους δείκτες της στεφανιαίας νόσου, οι επιστήμονες κατέληξαν σε σοκαριστικά συμπεράσματα. Συγκεκριμένα, για κάθε αύξηση κατά μόλις ένα μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο στη μακροχρόνια έκθεση σε PM2.5, καταγράφηκε:
- +11% αύξηση στη συσσώρευση ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες.
- +13% πιθανότητα για μεγαλύτερο φορτίο αθηρωματικής πλάκας.
- +23% πιθανότητα εμφάνισης αποφρακτικής στεφανιαίας νόσου.
Παρόμοιες αρνητικές τάσεις παρατηρήθηκαν και για την έκθεση στο διοξείδιο του αζώτου, αν και η επίδρασή του ήταν ελαφρώς μικρότερη ανά μονάδα αύξησης.
Κίνδυνος ακόμα και κάτω από τα νόμιμα όρια
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της συγκεκριμένης έρευνας είναι ότι οι επικίνδυνες αυτές συσχετίσεις για την καρδιά καταγράφηκαν ακόμη και σε περιοχές όπου τα επίπεδα ρύπανσης βρίσκονταν κάτω ή πολύ κοντά στα ισχύοντα όρια ασφαλείας.
Αυτό σημαίνει ότι τα τρέχοντα όρια που έχουν θεσπίσει οι κυβερνήσεις ενδέχεται να μην επαρκούν για την πλήρη προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος των πολιτών. Η ανάγκη για ακόμα πιο αυστηρά μέτρα βελτίωσης της ποιότητας του αέρα στις πόλεις είναι πλέον επιτακτική, καθώς η καθαρή ατμόσφαιρα αποδεικνύεται το ίδιο σημαντική για την καρδιά όσο η σωστή διατροφή και η άσκηση.
Δείτε ακόμη:
Πώς η φωτορύπανση συνδέεται με τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ
