Search
Close this search box.
Πώς έμοιαζε πραγματικά ο Ιησούς – Τι αποκαλύπτουν καθηγητές
Η απεικόνιση του Ιησού με AI
Credit: 123rf.com

Είναι ένα ερώτημα που έχει απασχολήσει εδώ και καιρό ιστορικούς και θεολόγους… πώς έμοιαζε πραγματικά ο Ιησούς; Και φαίνεται ότι ακόμη και οι διευθυντές κάστινγκ μπερδεύονται όταν πρόκειται για την εμφάνιση του Χριστού.

Το πολυαναμενόμενο sequel του Mel Gibson για την ταινία Τα Πάθη του Χριστού έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τους φαν, αφού αποκαλύφθηκε ότι χρησιμοποιείται νέο καστ, καθώς οι ηθοποιοί της αρχικής ταινίας έχουν γερνάσει από το 2004. Η αρχική ταινία ακολουθούσε τις τελευταίες 12 ώρες της ζωής του Χριστού και πρωταγωνιστούσε ο Jim Caviezel, 57 χρόνων σήμερα, ως Ιησούς.

Ωστόσο, η ταινία The Resurrection of the Christ, που διαδραματίζεται τρεις ημέρες μετά τη Σταύρωση τη Μεγάλη Παρασκευή, θα πρωταγωνιστεί τώρα ο Φινλανδός ηθοποιός Jaakko Ohtonen, 36 χρόνων.

Παρά τις αντιδράσεις, ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα είναι: μοιάζει πραγματικά ο Ohtonen με τον Ιησού; Και πώς έμοιαζε πραγματικά ο Μεσσίας; Σύμφωνα με ιστορικούς, ο Ιησούς θα είχε κοντά, σγουρά μαλλιά, καφέ δέρμα και καφέ μάτια.

Όμως, όπως και ο Ohtonen, ο Ιησούς θα ήταν δυνατός και λεπτός. Η δρ Meredith Warren, αναπληρώτρια καθηγήτρια Βιβλικών και Θρησκευτικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Sheffield, δήλωσε στην Daily Mail ότι οι μυώδεις απεικονίσεις του Ιησού δεν είναι «εντελώς εκτός πραγματικότητας».

Επεσήμανε: «Ο Ιησούς προέρχεται από οικογένεια όπου η χειρωνακτική εργασία είναι ο κανόνας, και σίγουρα γυμνάζεται περπατώντας πολύ».

Γένια και μαλλιά

Η εκδοχή του Ιησού με την οποία είμαστε πιο εξοικειωμένοι συχνά τον δείχνει με καστανά, μακριά μαλλιά μέχρι τους ώμους και έντονη γενειάδα. Ωστόσο, ούτε αυτά τα στοιχεία ταιριάζουν με ό,τι γνωρίζουμε για το ιστορικό πρόσωπο του Ιησού.

Ένα από τα λίγα πράγματα που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι ο Ιησούς ήταν Εβραίος και προερχόταν από την περιοχή που σήμερα είναι η Παλαιστίνη. Αυτό σημαίνει ότι τα μαλλιά και η γενειάδα του θα ήταν μαύρα και σγουρά, αντί για καφέ και ίσια.

Επίσης, είναι πολύ πιθανό ότι ο Ιησούς θα διατηρούσε τα μαλλιά και τη γενειάδα του κοντά. Όπως και σήμερα, τα γένια πήγαιναν και έρχονταν στη μόδα στον ρωμαϊκό κόσμο με τα χρόνια.

Κατά την περίοδο της ζωής του Ιησού, τον 1ο αιώνα μ.Χ., οι Ρωμαίοι θεωρούσαν πολύ σημαντικό να είναι ξυρισμένοι, αλλά ως Εβραίος, ο Ιησούς πιθανότατα είχε μια ομοιόμορφη γενειάδα. Τα ρωμαϊκά νομίσματα της εποχής δείχνουν αιχμαλωτισμένους Ιουδαίους με κοντά, σγουρά μούσια, υποδεικνύοντας ότι αυτή ήταν η μόδα της εποχής.

Η Joan Taylor, καθηγήτρια Χριστιανικών Αρχών στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε στην Daily Mail: «Τα μακριά μαλλιά και η μακριά γενειάδα σήμαιναν κάτι συγκεκριμένο στην αρχαία ιουδαϊκή παράδοση — ότι τηρούσες έναν ειδικό όρκο και δεν έπινες κρασί. Ο Ιησούς κατηγορήθηκε ότι έπινε πολύ, οπότε δεν τηρούσε τέτοιους όρκους».

Στην πραγματικότητα, μερικές από τις πρώτες απεικονίσεις του Ιησού τον παρουσιάζουν ιδιαίτερα φροντισμένο. Πίνακες από το πρώτο μισό του 3ου αιώνα μ.Χ., που βρέθηκαν στην εκκλησία της κατεστραμμένης πόλης Δούρα Ευρωπός στη Συρία, δείχνουν τον Ιησού ξυρισμένο με τα μαλλιά κομμένα στον αυχένα του. Ωστόσο, όπως και σε πολλές σύγχρονες απεικονίσεις, αυτά τα χαρακτηριστικά λένε περισσότερα για την πολιτιστική εποχή παρά για τον ιστορικό Ιησού.

Στον 1ο αιώνα μ.Χ., σύμφωνα με την καθηγήτρια Taylor, τα μακριά μαλλιά στους άνδρες θεωρούνταν «αρκετά ανάρμοστα».

Όμως, έως τον 4ο αιώνα μ.Χ., οι εικόνες του Ιησού άρχισαν να τον δείχνουν με μακριά μαλλιά και γενειάδα, ανάλογα με το τι ήθελαν να τονίσουν οι καλλιτέχνες. Η δρ Warren εξηγεί: «Αν ήθελαν να συνδέσουν τον Ιησού με την έννοια του αγαθού ποιμένα ή να κάνουν παραλληλισμούς με τις ρωμαϊκές ιδέες για τον Διόνυσο ή τον Απόλλωνα, θα είχε μακριά μαλλιά. Αντίστοιχα, αν ήθελαν να τον τονίσουν ως φιλόσοφο, θα είχε μεγαλύτερη γενειάδα.

Αργότερα, όταν δημιουργήθηκε η ιδέα του παντοδύναμου Χριστού ως Δημιουργού, η απεικόνισή του ευθυγραμμίστηκε με το πώς απεικονίζονταν ο Δίας ή ο Γιούπιτερ των Ρωμαίων: με γενειάδα και μακριά μαλλιά».

Χαρακτηριστικά προσώπου

Σημαντικό είναι ότι η Βίβλος δεν περιλαμβάνει πολλές περιγραφές για την εμφάνιση του Ιησού. Ωστόσο, βάσει των λίγων βιογραφικών στοιχείων, οι ειδικοί έχουν συνθέσει κάποια πιθανά χαρακτηριστικά του προσώπου του.

Η δρ Warren λέει: «Ο Ιησούς θα είχε καφέ δέρμα και καστανά μάτια, όπως ο ντόπιος πληθυσμός. Πέθανε πριν από τα 40 του. Δεν ήταν πλούσιος και περνούσε πολύ χρόνο έξω, οπότε πιθανότατα είχε κάποιες ρυτίδες. Τα χέρια και τα πόδια του ήταν πιθανώς σκληρά και τραχιά». Για πιο συγκεκριμένες λεπτομέρειες, οι ειδικοί πρέπει να εξετάσουν και άλλους ανθρώπους που ζούσαν στην περιοχή εκείνη την εποχή.

Ένα από τα λίγα πράγματα που η Βίβλος μας λέει για την εμφάνιση του Ιησού είναι πόσο δεν ξεχώριζε ανάμεσα στους άλλους άνδρες. Όταν οι στρατιώτες έρχονται να τον πάρουν από τον Κήπο της Γεθσημανής, χρειάστηκαν τον Ιούδα για να τον υποδείξει ανάμεσα στο πλήθος άλλων Ιουδαίων ανδρών.

Ομοίως, στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, η Μαρία η Μαγδαληνή τον μπερδεύει με έναν κηπουρό όταν ψάχνει για το σώμα του. Από αυτά τα στοιχεία, κάποιοι μελετητές έχουν συμπεράνει ότι ο Ιησούς ίσως έμοιαζε πολύ με άλλους άνδρες της εποχής και δεν είχε πολλά διακριτικά χαρακτηριστικά.

Κατά την άποψη της δρ Warren, οι καλύτερες απεικονίσεις για το πώς μπορεί να έμοιαζε ο Ιησούς προέρχονται από αιγυπτιακά πορτρέτα μούμιων.

Αυτοί οι πίνακες απεικονίζουν άνδρες που πέθαναν μεταξύ 80 και 120 μ.Χ. σε παρόμοια περιοχή με τον Ιησού. Δείχνουν άνδρες με σκούρα μάτια, καφέ δέρμα, κοντά σγουρά μαλλιά, γενειάδα και χαρακτηριστικά προσώπου που ήταν τυπικά για ανθρώπους που ζούσαν σε αυτό που σήμερα είναι η Αίγυπτος, τα παλαιστινιακά εδάφη και το Ισραήλ.

Ομοίως, το 2015, ο ιατρικός καλλιτέχνης Richard Neave χρησιμοποίησε εγκληματολογικές τεχνικές για να ανασυνθέσει το πρόσωπο ενός Ιουδαίου άνδρα, μελετώντας κρανία Σεμιτών. Το πορτρέτο αποκάλυψε πλατύ πρόσωπο, σκούρα μάτια, πλούσια γενειάδα και κοντά σγουρά μαλλιά, καθώς και μαυρισμένο δέρμα, που θα ήταν τυπικό για τους Εβραίους στην περιοχή της Γαλιλαίας.

Αν και πρόκειται μόνο για ένα πορτρέτο ενός ενήλικα που ζούσε την ίδια εποχή με τον Ιησού, αυτή η ανασύνθεση μας δίνει καλύτερη ιδέα για τα χαρακτηριστικά που μπορεί να είχε.

Μύες

Στα αγάλματα και στους πίνακες του Χριστού, ένα από τα πιο αξιοπερίεργα συνεπή χαρακτηριστικά είναι ότι ο Υιός του Θεού συχνά εμφανίζεται με καλοσχηματισμένους κοιλιακούς. Παρά το ότι μπορεί να φαίνεται υπερβολικό, οι ειδικοί λένε ότι δεν είναι τόσο παράλογο αν λάβουμε υπόψη τις λεπτομέρειες της ζωής του Ιησού.

Η καθηγήτρια Taylor λέει: «Ο Ιησούς περπατούσε πολύ κατά τη διάρκεια της αποστολής του, και το επάγγελμά του ήταν ξυλουργός ή κατασκευαστής, οπότε δεν είχε καθιστική ζωή. Αυτός και οι μαθητές του ζούσαν κυρίως από φιλοξενία και φιλανθρωπία και μοιράζονταν το φαγητό, οπότε δεν τρεφόταν πολύ. Τον βλέπω πιο λεπτό και δυνατό παρά μυώδη και ογκώδη».

Αυτό σημαίνει ότι τα αγάλματα του Ιησού με γυμνασμένους κοιλιακούς δεν απέχουν τόσο πολύ από την πραγματικότητα όσο νομίζουμε. Ωστόσο, αγάλματα του Ιησού στον Σταυρό με μπράτσα και στήθος υπερβολικά μυώδη σίγουρα δεν είναι ακριβή. Ως κάποιος που ταξίδευε με τα πόδια και έτρωγε πολύ λίγο, θα ήταν εξαιρετικά περίεργο αν ο Ιησούς ήταν ιδιαίτερα μυώδης.

Ρούχα

Στους σημερινούς πίνακες, ο Ιησούς συχνά φοράει μακρύ λευκό χιτώνα μέχρι τους αστραγάλους. Ωστόσο, στη Ιουδαία του 1ου αιώνα, τέτοιοι μακριοί χιτώνες θεωρούνταν γυναικεία ενδυμασία.

Οι άνδρες φορούσαν κοντούς μάλλινους χιτώνες αποτελούμενους από δύο κομμάτια, ζωνάρι ή κορδόνι στη μέση, με λεπτότερη λινή φανέλα από κάτω. Μόνο οι Ρωμαίοι πολίτες είχαν το δικαίωμα να φορούν τόγα, αλλά ο Ιησούς θα είχε έναν παχύ μάλλινο μανδύα, γνωστό ως ιμάτιον, για να ζεσταίνεται. Ως Εβραίος, ο Ιησούς ίσως είχε μανδύα με κουδουνάκια (tzitzit) σε κάθε γωνία. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν μοναδικό, καθώς πολλά ρούχα της εποχής είχαν κρόσσια.

Ένα στοιχείο που οι σύγχρονες εικόνες του Ιησού αποδίδουν σωστά είναι ότι όλοι στην Ιουδαία φορούσαν δερμάτινα σανδάλια. Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει παραδείγματα σανδαλιών του 1ου αιώνα στις σπηλιές της Νεκράς Θάλασσας και στη Μασάντα. Δείχνουν ότι τα σανδάλια του Ιησού θα ήταν πολύ απλά, με σόλες από παχιά κομμάτια δέρματος ραμμένα μεταξύ τους και λουριά δέρματος που περνούσαν ανάμεσα στα δάχτυλα.

Όσον αφορά στα χρώματα, οι εικόνες συχνά δείχνουν τον Ιησού με κόκκινο ή μπλε μανδύα πάνω από τον λευκό χιτώνα. Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι οι άνθρωποι φορούσαν φωτεινά χρώματα και σχέδια, αλλά είναι πιο πιθανό τα ρούχα του Ιησού να ήταν λιγότερο έντονα.

Η καθηγήτρια Taylor λέει: «Πολλά ρούχα ήταν βαμμένα σε φωτεινά χρώματα, αλλά θεωρείτο πιο ανδρικό να φορούν πιο θαμπές ή ουδέτερες αποχρώσεις. Η εμφάνιση και τα ρούχα έχουν σημασία, και ο Ιησούς το έκανε σαφές: Ζήτησε από εκείνους που έστελνε στο όνομά του να φορούν μόνο έναν χιτώνα και ένα ζευγάρι σανδάλια, χωρίς χρήματα, όπως μπορεί να φτάσουν ως πρόσφυγες σε ένα χωριό χωρίς τίποτα. Και ο ίδιος θα ντυνόταν πολύ απλά».

Tags:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Newsletter

#StayInStyle

Λάβετε ειδοποίηση για νέα άρθρα