Η Gloria Steinem, η καταξιωμένη συγγραφέας και ακτιβίστρια που έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές και τις πιο δυναμικές φωνές του γυναικείου κινήματος στις ΗΠΑ, καθώς και σθεναρή υπέρμαχος των φεμινιστικών αγώνων σε όλη της τη ζωή, έφυγε από τη ζωή στα 92 της χρόνια.
Με τα χαρακτηριστικά μαλλιά της, χωρισμένα στη μέση και με τα μεγάλα γυαλιά ηλίου τύπου aviator, η Steinem, συνιδρύτρια του Ms. Magazine, ήταν μια εξαιρετικά αναγνωρίσιμη παρουσία όπου κι αν βρισκόταν. Και βρισκόταν παντού: Μεγάλο μέρος της ζωής της ως ακτιβίστριας το πέρασε ταξιδεύοντας, μιλώντας σε πανεπιστημιουπόλεις και κοινοτικά κέντρα, σε συγκεντρώσεις και πορείες, σύμφωνα με το Associated Press.
Πέθανε την Τετάρτη στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της ίδιας και του ιδρύματός της.
«Το μεγαλύτερο χάρισμα της Gloria ήταν η ικανότητά της να ακούει τους άλλους και να τους κάνει να αισθάνονται ότι τους βλέπουν και τους ακούν», ανέφεραν οι αναρτήσεις. «Τα λόγια, οι πράξεις και το παράδειγμά της έδωσαν στους ανθρώπους την άδεια να είναι ο πιο αυθεντικός εαυτός τους. Η Gloria έζησε πιστή στο ανεξάρτητο πνεύμα της, πάντα με περιέργεια και εξαιρετική αίσθηση του χιούμορ».
Τα τελευταία χρόνια, η Steinem απολάμβανε τη συγγραφή και το να περνά χρόνο μέσα στην κοινότητά της, ανέφεραν οι αναρτήσεις. Φιλοξενούσε επίσης στο σπίτι της κύκλους συζητήσεων, στους οποίους συμμετείχαν εκατοντάδες άνθρωποι. Έφυγε από τη ζωή λίγο πριν από την προγραμματισμένη κυκλοφορία των απομνημονευμάτων της, που αναμένεται αυτό το φθινόπωρο.
«Δεν μπορείς να το κάνεις μέσω τηλεφώνου ή στο διαδίκτυο», είχε δηλώσει στο The Associated Press σε συνέντευξή της το 2015. «Πρέπει να είσαι εκεί και με τις πέντε αισθήσεις σου. Θα έπρεπε να είναι προφανές ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να δείξουν ενσυναίσθηση ο ένας για τον άλλον, αν δεν βρίσκονται στον ίδιο χώρο».
Η Steinem άλλαξε επαγγελματική πορεία αφού ξεκίνησε ως δημοσιογράφος
Ξεκίνησε την καριέρα της ως δημοσιογράφος, μεταξύ άλλων με ένα ρεπορτάζ το 1963 για τις εξευτελιστικές συνθήκες στην αυτοκρατορία του Hugh Hefner, ιδρυτή του Playboy. Για το συγκεκριμένο ρεπορτάζ εργάστηκε ως μυστική, μια εμπειρία για την οποία αργότερα δήλωσε ότι μετάνιωσε. Η ίδια αποδίδει την αλλαγή στην επαγγελματική της πορεία σε μια συνάντηση έξι χρόνια αργότερα, όπου γυναίκες μίλησαν με θάρρος υπέρ του δικαιώματος στην άμβλωση.
«Εκείνη η δημόσια συζήτηση ήταν η αρχή του ακτιβισμού για μένα», δήλωσε σε email στο AP το 2022 η Steinem, η οποία είχε υποβληθεί κρυφά σε παράνομη άμβλωση σε ηλικία 22 ετών, αναφερόμενη στην ανατροπή της απόφασης Roe v. Wade. «Είτε ο έλεγχος που έχουμε πάνω στο σώμα μας είναι ίσος, ανεξάρτητα από το φύλο ή τη φυλή, είτε δεν ζούμε σε δημοκρατία».
Παρότι σύντομα έγινε γνωστή ως ακτιβίστρια, όσοι παρακολουθούσαν τη Steinem να καταγγέλλει τις διακρίσεις επί τόσα χρόνια πιθανότατα δεν θα φαντάζονταν ποτέ ότι χρειάστηκε να ξεπεράσει έναν βαθύ φόβο για τη δημόσια ομιλία. Όπως έλεγε, θα είχε παραμείνει απλώς στη συγγραφή, αν οι τότε εκδότες ήταν πρόθυμοι να της επιτρέψουν να γράφει για το γυναικείο κίνημα.
Όμως δεν ενδιαφέρονταν, όπως δήλωσε στο AP το 2015. «Έτσι κατέληξα να βγαίνω έξω και να μιλάω, κάτι που ήταν ο χειρότερος εφιάλτης μου», είπε. «Εννοώ, τρομοκρατούμουν. Αλλά είμαι ευγνώμων, παρόλο που ακόμη και τώρα φοβάμαι».
Η προβολή της Steinem παρέμεινε έντονη σε όλη της τη ζωή
Ο χρόνος ελάχιστα επιβράδυνε τη Steinem. Ακόμη και όταν είχε περάσει τα 80, ταξίδευε σε όλο τον κόσμο και μιλούσε ανοιχτά για σημαντικά ζητήματα. Αυτά περιλάμβαναν από τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων έως την επαναπροσέγγιση στην Κορέα, όμως η ισότητα των γυναικών παρέμενε προτεραιότητά της.
«Το να είσαι φεμινίστρια σημαίνει ότι βλέπεις τον κόσμο ολόκληρο και όχι κατά το ήμισυ», είχε πει κάποτε. «Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται όνομα και, μια μέρα, δεν θα χρειάζεται».
Καθώς περνούσαν τα χρόνια, η Steinem παρέμενε στο προσκήνιο. Στα 83 της, κάθισε στην πρώτη σειρά της πρώτης της επίδειξης μόδας, ως καλεσμένη του σχεδιαστή Prabal Gurung. Λίγες ημέρες μετά τα 85α γενέθλιά της, συντόνιζε έναν «κύκλο συζήτησης» γυναικών σε μια off-Broadway θεατρική παράσταση αφιερωμένη στη ζωή της. Μία προς μία, γυναίκες από το κοινό, πολλές από τις οποίες προσπαθούσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους, σηκώθηκαν για να την ευχαριστήσουν και να μοιραστούν τις δικές τους ιστορίες διακρίσεων.
Το 2020, η ζωή της έγινε ταινία μεγάλου μήκους, «The Glorias, A Life on The Road», βασισμένη στα απομνημονεύματά της του 2015 και με πρωταγωνίστρια την Julianne Moore.
Και στα 91 της, συνεργάστηκε σε ένα εικονογραφημένο βιβλίο με τη Λιβεριανή ακτιβίστρια για την ειρήνη και κάτοχο του Nόμπελ, Leymah Gbowee, με στόχο να εμπνεύσει τους νέους να αλλάξουν τον κόσμο. Το «Rise, Girl, Rise: Our Sister-Friend Journey. Together for All» κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο.
Η διαρκής προβολή είχε και το τίμημά της. Ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, η Steinem εξέφραζε την απογοήτευσή της επειδή, παρά τα επιτεύγματά της, συχνά την περιέγραφαν ως όμορφη ή λαμπερή. Σε ένα προφίλ της στο Vanity Fair το 1992, μάλιστα, γινόταν αναφορά στα «θεαματικά πόδια της σαν άλογο κούρσας». Η ίδια θεωρούσε ότι αυτή η ταμπέλα απομάκρυνε άδικα την προσοχή από το μήνυμά της.
«Κανείς δεν με αποκάλεσε ποτέ όμορφη μέχρι που έγινα δημόσια φεμινίστρια, και αυτό συνέβη όταν ήμουν στα μέσα των 30 μου», δήλωσε στο AP σε συνέντευξή της το 2011. «Ήταν ξεκάθαρο ότι αυτή η ταμπέλα μου αποδιδόταν. Το πιο οδυνηρό είναι ότι δουλεύεις πολύ σκληρά και οι άνθρωποι λένε ότι αυτό οφείλεται στην εμφάνισή σου».
Η Steinem αντιμετώπισε εχθρότητα από πολλές πλευρές
Φυσικά, η Steinem χρειάστηκε να αντιμετωπίσει και την εχθρότητα. Μερικές φορές προερχόταν από απρόσμενες πλευρές. Όταν εμφανίστηκε στην εκπομπή του Larry King στο CNN το 1990, έμεινε εμφανώς έκπληκτη όταν μια γυναίκα που τηλεφώνησε την χαιρέτησε χαμογελαστά και στη συνέχεια της είπε να «σαπίσει στην κόλαση», επειδή είχε καταστρέψει «την όμορφη αμερικανική οικογένεια».
Μέχρι τότε, ωστόσο, όπως παρατήρησε, τουλάχιστον οι άνθρωποι έπαιρναν πλέον στα σοβαρά τις φεμινίστριες. Αυτό δεν συνέβαινε το 1972, όταν συνίδρυσε το Ms. Magazine και πολλοί σχολιαστές, ιδιαίτερα άνδρες, το χαρακτήριζαν γελοίο, προβλέποντας ότι θα έκλεινε σύντομα. Το περιοδικό συνεχίζει να κυκλοφορεί μέχρι σήμερα, υπό την έκδοση του Feminist Majority Foundation.
Μεταξύ των επικριτών της Steinem ήταν και ο πρόεδρος Richard Nixon, ο οποίος καταγράφηκε σε μαγνητοφώνηση από το Οβάλ Γραφείο να χλευάζει τόσο την ίδια όσο και τον τίτλο «Ms.». Η ειρωνεία ήταν αμοιβαία: Σε ομιλία της στο National Press Club το 1972, η Steinem αποκάλεσε τον Nixon «τον πιο σεξουαλικά ανασφαλή αρχηγό κράτους από την εποχή του Ναπολέοντα».
Ήταν ένα ακόμη παράδειγμα του χαρακτηριστικού χιούμορ της Steinem. Πριν παντρευτεί στα 66 της, συχνά εξηγούσε την εργένικη ζωή της λέγοντας: «Δεν μπορώ να ζευγαρώσω σε αιχμαλωσία». Το γέλιο, έγραψε, ήταν «το μόνο ελεύθερο συναίσθημα, το μόνο που δεν μπορεί να επιβληθεί».
Το 2013, η Steinem τιμήθηκε με το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας από τον Πρόεδρο Barack Obama. «Χάρη στο έργο της σε ολόκληρη την Αμερική και σε όλο τον κόσμο, περισσότερες γυναίκες απολαμβάνουν τον σεβασμό και τις ευκαιρίες που τους αξίζουν», είπε, «αλλά άλλαξε επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες έβλεπαν τον εαυτό τους».
Τα παιδικά χρόνια
Η Gloria Marie Steinem γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1934 στο Τολέδο του Οχάιο. Ο πατέρας της ήταν πλανόδιος πωλητής αντίκες και τα πρώτα της χρόνια τα πέρασε ταξιδεύοντας με τους γονείς της, χωρίς να φοιτά σε κανονικό σχολείο.
«Απλώς διάβαζα ό,τι έπεφτε στα χέρια μου», είπε σε κοινό στο 92Y του Μανχάταν το 2026. «Που συχνά ήταν εντελώς ακατάλληλο… πραγματικά οτιδήποτε και τα πάντα. Επίσης, ήμουν ερωτευμένη με τις ταινίες, η ιδέα μου για τον παράδεισο ήταν μια ταινία και ένα malted [ρόφημα βύνης]».
Το 1944 οι γονείς της χώρισαν και η 10χρονη Gloria έμεινε να φροντίζει τη μητέρα της, μια πολλά υποσχόμενη δημοσιογράφο που δυσκολευόταν να συνδυάσει την εργασία της με τη διαχείριση του σπιτιού και τελικά υπέστη νευρικό κλονισμό.
Ως μικρό κορίτσι διέπρεπε στο tap dancing, μάλιστα, όπως έλεγε, επρόκειτο να αποτελέσει το «εισιτήριό της για να φύγει από το Tολέδο». Παρότι παρέμεινε καλή χορεύτρια, η συγκεκριμένη καριέρα δεν πραγματοποιήθηκε. Φοίτησε στο Smith College τη δεκαετία του ’50, σε μια εποχή κατά την οποία, όπως έχει πει, οι γυναίκες εκπαιδεύονταν για να γίνουν μητέρες και σύζυγοι.
Όμως ο γάμος δεν ήταν στα σχέδια της Steinem. «Ήμουν αρραβωνιασμένη με έναν πολύ καλό άνδρα. Δεν έφταιγε εκείνος, απλώς δεν ήθελα να παντρευτώ», είπε στο κοινό της το 2026.
Αντί γι’ αυτό, αξιοποίησε μια μικρή υποτροφία για να ταξιδέψει στην Ινδία. Στη συνέχεια, η Steinem πήγε στο Μανχάταν, όπου, όπως έλεγε, δεν μπορούσε να νοικιάσει δικό της διαμέρισμα επειδή οι ιδιοκτήτες απέφευγαν τις ανύπαντρες γυναίκες, θεωρώντας ότι «αν μπορούσες να κερδίσεις αρκετά χρήματα, πρέπει να ήσουν πόρνη».
Η επίδοξη δημοσιογράφος ήθελε να γράφει για την πολιτική. Όμως οι εκδότες της ανέθεταν θέματα για το φαγητό, τη μόδα και, όπως αστειευόταν αποκαλώντας το «το χαμηλότερο σημείο της ζωής μου», ένα άρθρο για καλσόν με υφή.
Ακόμη πιο αποθαρρυντική ήταν η εμπειρία της με έναν εκδότη ο οποίος, όπως είπε, μια μέρα της έδωσε μια επιλογή: Να περάσει το απόγευμα σε ένα ξενοδοχείο μαζί του ή να ταχυδρομήσει τα γράμματά του φεύγοντας. Εκείνη επέλεξε να ταχυδρομήσει τα γράμματα. «Τότε δεν υπήρχε λέξη για τη σεξουαλική παρενόχληση», είχε πει. «Ήταν απλώς η ζωή».
Ωστόσο, μία ανάθεση το 1963 τής φάνηκε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα: να παρουσιαστεί ως Playboy Bunny για ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ στο πλέον ανενεργό Show magazine. Η Steinem πέρασε από τη διαδικασία της οντισιόν, θεωρώντας ότι θα την απέρριπταν. Όμως της έδωσαν τη στολή της Bunny, «τόσο στενή, που θα έκανε έναν άνδρα να αποκτήσει ντεκολτέ», αστειεύτηκε και εργάστηκε στη θέση για περίπου έναν μήνα.
«Δεν θα μπορούσα να είχα κάνει μεγαλύτερο λάθος», δήλωσε στο AP το 2011. «Ήταν μια καταστροφή προσωπικά και επαγγελματικά. Βραχυπρόθεσμα, έγινε πολύ πιο δύσκολο να βρω δουλειές και μακροπρόθεσμα χρησιμοποιήθηκε για να με γελοιοποιούν».
Η γραφή της Steinem έγινε πιο πολιτική στα 30 της
Η Steinem ήταν στα 30 της όταν εντάχθηκε στη συντακτική ομάδα του New York magazine και η γραφή της άρχισε να αποκτά πιο πολιτικό χαρακτήρα.
Το 1969 πήγε να καλύψει μια ακρόαση για τα δικαιώματα στην άμβλωση. Δεν είχε πει ποτέ σε κανέναν για την παράνομη άμβλωση που είχε κάνει στα 22 της, στο London. Εκείνη ήταν η στιγμή που, όπως έχει πει, πυροδότησε την καριέρα της ως ακτιβίστριας για τα δικαιώματα των γυναικών.
«Δεν νομίζω ότι είχα αισθανθεί ποτέ πριν ότι ανήκα σε μια ομάδα», είπε σε τηλεοπτική συνέντευξη το 1970.
Η Steinem ίδρυσε το National Women’s Political Caucus το 1971 μαζί με τις Betty Friedan, Shirley Chisholm και Bella Abzug. Η τελευταία έγινε μια αγαπημένη φίλη για όλη της τη ζωή, «η γυναίκα που θα ήθελα να είχα για μητέρα», είπε η Steinem στην κηδεία της Abzug.
Σε αντίθεση με την Abzug, η Steinem ήταν εκ φύσεως συγκρατημένη και δεν ένιωθε άνετα μπροστά σε πλήθος. Σταδιακά, μαζί με την πρώτη της συνεργάτιδα στις ομιλίες, την Dorothy Pitman Hughes, μαύρη φεμινίστρια και υπέρμαχο της προστασίας των παιδιών, βρήκε τον βηματισμό της.
Οι δύο γυναίκες δημιούργησαν μια ισχυρή συνεργασία σε μια εποχή που ο φεμινισμός θεωρείτο σε μεγάλο βαθμό κίνημα λευκών γυναικών της μεσαίας τάξης. Σε μια εμβληματική φωτογραφία, σηκώνουν μαζί το δεξί τους χέρι στον χαιρετισμό της Black Power.
Καθώς γινόταν όλο και πιο διάσημη, η Steinem προσέλκυε την προσοχή όχι μόνο για τη δουλειά της, αλλά και για τη λαμπερή ζωή της στο Μανχάταν.
Όταν κάποτε ρωτήθηκε για τα μαλλιά της με τις ανταύγειες και τα γυαλιά τύπου aviator, εξήγησε ότι τα μαλλιά της ήταν εμπνευσμένα από τη Holly Golightly, την ελεύθερου πνεύματος ηρωίδα που υποδυόταν η Audrey Hepburn στο «Breakfast at Tiffany’s». Όσο για τα γυαλιά; Ήταν «περισσότερο για να κρύβομαι», είπε.
Όταν οι αντιδράσεις ήταν εχθρικές, η Steinem προσπαθούσε να σκέφτεται ότι ήταν τουλάχιστον ένα βήμα πάνω από τη γελοιοποίηση. Αλλά μερικές φορές την πλήγωναν, όπως ένα σαρκαστικό προφίλ της στο Esquire στις αρχές της δεκαετίας του ’70, τόσο οδυνηρό ώστε έκλαψε και οι συνάδελφοί της συγκάλεσαν συνέντευξη Τύπου για να την υπερασπιστούν.
Το Ms. Magazine
Και μετά ήρθε το Ms. Magazine το 1972, ένα περιοδικό από γυναίκες, για γυναίκες. «Είχα τόσο μεγάλη εμμονή με τον φόβο ότι θα αποτύγχανε και θα αποτελούσε ντροπή για το κίνημα», δήλωσε η Steinem, 37 χρόνων τότε, στο AP το 2011.
Και οι αντίπαλοί του ήλπιζαν να συμβεί αυτό. Ο τηλεοπτικός δημοσιογράφος Harry Reasoner, ένας ιδιαίτερα σκληρός επικριτής, ζήτησε αργότερα δημόσια συγγνώμη στον αέρα.
Η Steinem παρέμεινε στο Ms. έως την εξαγορά του το 2001 από το Feminist Majority Foundation, και συνέχισε να συμμετέχει ως σύμβουλος. Έως το 1977, είχαν σημειωθεί πολλές κατακτήσεις για τις γυναίκες, μεταξύ άλλων η απόφαση Roe το 1973. Ωστόσο, η Τροπολογία για τα Ίσα Δικαιώματα παρέμενε άπιαστη. Είχε εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία το 1972, αλλά χρειαζόταν να επικυρωθεί από τα τρία τέταρτα των πολιτειακών νομοθετικών σωμάτων.
Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο του National Women’s Conference του 1977, που συγκλήθηκε με εντολή του Κογκρέσου για να εξετάσει τα δικαιώματα των γυναικών.
«Αν θέλουν να γίνουμε οι ριζοσπάστριες που φοβούνται ότι είμαστε, ας σταματήσουν απλώς την ERA και θα γίνουμε αυτές οι ριζοσπάστριες», είπε εκεί η Steinem.
Μεταξύ των οργανώσεων που συνίδρυσε η Steinem ήταν η Women’s Action Alliance, που δραστηριοποιήθηκε έως τη δεκαετία του ’90, το Women’s Media Center το 2004, η πολιτική επιτροπή δράσης Voters for Choice το 1977 και το Ms. Foundation for Women. Βοήθησε επίσης στη δημιουργία της ημέρας Take Our Daughters to Work Day.
Η Steinem δεν απέκτησε ποτέ δικά της παιδιά και έλεγε ότι δεν το μετάνιωσε ποτέ.
«Όχι, ούτε για ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου», είπε στο AP, περιγράφοντας ένα περιστατικό κατά το οποίο φοβόταν να απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση μπροστά σε μια ομάδα γυναικών στην Ινδία, επειδή φοβόταν ότι δεν θα τους άρεσε η απάντησή της.
«Αλλά χειροκρότησαν», είπε. «Είναι σημαντικό κάποιες από εμάς να μην αποκτούν παιδιά, για να δείχνουμε ότι έχουμε επιλογή».
Το 2000, η Steinem έκανε κάτι που δεν είχε ποτέ προγραμματίσει: Παντρεύτηκε στα 66 της τον Βρετανό ακτιβιστή και επιχειρηματία David Bale, τον οποίο γνώρισε σε μια εκδήλωση συγκέντρωσης χρημάτων. Ο Bale ήταν ο πατέρας του ηθοποιού Christian Bale.
«Σκέφτηκα: Δεν έχω αλλάξει, ο γάμος έχει αλλάξει», είπε η Steinem. «Ο David κι εγώ θέλαμε να είμαστε μαζί, αγαπούσαμε ο ένας τον άλλον. Χρειαζόταν πράσινη κάρτα».
Παντρεύτηκαν σε τελετή Τσέροκε στην Οκλαχόμα. Αρκετά χρόνια αργότερα, εκείνος αρρώστησε από λέμφωμα στον εγκέφαλο και η Steinem τον φρόντισε μέχρι τον θάνατό του το 2003.
Η Steinem έλεγε ότι είχε λίγες τύψεις στη ζωή της, όμως μετάνιωνε που δεν ήταν παρούσα όταν πέθανε ο πατέρας της. Είχε πληροφορηθεί ότι είχε εμπλακεί σε σοβαρό τροχαίο, αλλά δεν αντέδρασε εγκαίρως και εκείνος πέθανε μόνος.
«Είχα φροντίσει τη μητέρα μου ως παιδί και φοβόμουν ότι δεν θα επέστρεφα ποτέ», εξήγησε. Λυπόταν επίσης που δεν είχε έρθει πιο κοντά με τη μητέρα της. «Φοβόμουν τόσο πολύ μήπως γίνω σαν εκείνη», είπε στο ντοκιμαντέρ του HBO, «Gloria: In Her Own Words».
Τα βιβλία της Steinem περιλάμβαναν το «A Life on the Road»
Στα βιβλία της Steinem περιλαμβανόταν το οδοιπορικό «A Life on the Road» του 2015, αν και με το χαρακτηριστικό της χιούμορ σημείωσε τότε ότι στην πραγματικότητα δεν είχε μάθει ποτέ να οδηγεί.
Όπως έλεγε, αυτό θα περιόριζε την ικανότητά της να συζητά με τους ανθρώπους που την υποδέχονταν και την παραλάμβαναν από αεροδρόμια ή σιδηροδρομικούς σταθμούς. Εξάλλου, πάντα της άρεσε να πιάνει κουβέντα με τους οδηγούς ταξί.
Στις 21 Ιανουαρίου 2017, όταν εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες συγκεντρώθηκαν στην Ουάσινγκτον φορώντας τα ροζ «pussy hats» για την ιστορική πορεία των γυναικών, κανέναν δεν εξέπληξε το γεγονός ότι η κεντρική ομιλήτρια και εκείνη που ξεσήκωσε περισσότερο το πλήθος ήταν η Steinem.
«Είμαστε συνδεδεμένες», είπε στο πλήθος. «Και αυτή είναι μια ημέρα που θα μας αλλάξει για πάντα, επειδή είμαστε μαζί».
Για πολλές γυναίκες, η Steinem ήταν η φωνή που τις ενέπνευσε εκείνη την ημέρα. Συνέχισε να αγωνίζεται με πάθος. Παρότι πολλοί τη θεωρούσαν μοναδική μορφή στην ιστορία, η ίδια συχνά έλεγε ότι, αν δεν είχε εμφανιστεί εκείνη, κάποια άλλη θα είχε πετύχει τα ίδια πράγματα.
Κατά τον ίδιο τρόπο, έλεγε ότι ήταν λιγότερο σημαντικό οι νεότεροι να την ακούν και περισσότερο σημαντικό να ακούν τον ίδιο τους τον εαυτό. «Το βασικό δεν είναι να ξέρουν ποια είμαι εγώ», είχε πει, «αλλά να ξέρουν ποιοι ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ».
