Πώς αντιλαμβάνονται οι έφηβοι την τεχνολογία και τον ρόλο της στη ζωή τους; Με αυτό το ερώτημα ξεκίνησε η πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία “The Future Report” της Google σε συνεργασία με την ερευνητική ομάδα νέων της Livity. Στην έρευνα συμμετείχαν 7.000 έφηβοι από επτά χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, ενώ πραγματοποιήθηκαν και εις βάθος συνεντεύξεις με εφήβους ηλικίας 13-18 ετών. Τα αποτελέσματα δίνουν μια ξεκάθαρη εικόνα για το πώς η νέα γενιά αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά μέσα στην καθημερινότητα, αλλά και ποιες είναι οι ανάγκες της.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο μάθησης
Στην Ελλάδα, το 27% των εφήβων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί καθημερινά την τεχνητή νοημοσύνη, ποσοστό μεγαλύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τη βλέπουν ως ένα εργαλείο που ενισχύει και δεν αντικαθιστά τη δουλειά τους: τη χρησιμοποιούν για αναζήτηση πληροφοριών, σχολικές εργασίες, μεταφράσεις και δημιουργία εικόνων. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι την αντιλαμβάνονται ως μέσο ενίσχυσης της δημιουργικότητάς τους, είτε πρόκειται για νέες ιδέες είτε για μορφές τέχνης.
Κριτική σκέψη απέναντι στην πληροφορία
Παρά την οικειότητά τους με την τεχνολογία, οι έφηβοι δείχνουν εντυπωσιακά ώριμη στάση απέναντι στην παραπληροφόρηση. Η πλειοψηφία δηλώνει ότι εξετάζει προσεκτικά την προέλευση και την αξιοπιστία κάθε κειμένου, ενώ μόλις το 8% δεν κάνει κανέναν έλεγχο.
YouTube: Η πλατφόρμα της γνώσης
Το YouTube έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των εφήβων, αλλά και των γονιών τους. Το 74% των εφήβων στην Ελλάδα δηλώνει ότι το χρησιμοποιεί για μάθηση που σχετίζεται με το σχολείο, ενώ το 69% για νέες γνώσεις εκτός σχολικής ύλης. Σε σύγκριση με άλλες πλατφόρμες, παραμένει η πιο αξιόπιστη και πολυδιάστατη, λειτουργώντας όχι μόνο ως ψυχαγωγικό εργαλείο αλλά και ως βασικός πυλώνας εκπαίδευσης.
Οι προσδοκίες από το σχολείο
Οι έφηβοι ζητούν από τα σχολεία να συμβαδίσουν με τις εξελίξεις, να εντάξουν την τεχνητή νοημοσύνη στη μαθησιακή διαδικασία και να διδάξουν τρόπους ασφαλούς πλοήγησης και επαλήθευσης πληροφοριών. Ωστόσο, το 33% δηλώνει ότι το σχολείο τους δεν επιτρέπει τη χρήση AI, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η ανάγκη για ισορροπία
Παρά την έντονη ψηφιακή παρουσία τους, οι έφηβοι στην Ελλάδα αναζητούν ισορροπία. Το 76% θεωρεί ότι διαχειρίζεται σωστά τις ψηφιακές του συνήθειες, επιλέγοντας να αφιερώνει χρόνο και σε δραστηριότητες εκτός οθόνης. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί δυσκολεύονται να ξεπεράσουν το FOMO (φόβο μήπως χάσουν κάτι) και την ανάγκη συνεχούς ενημέρωσης.
Η στήριξη των γονέων
Οι περισσότεροι έφηβοι εξακολουθούν να εμπιστεύονται τους γονείς τους όταν πρόκειται για θέματα ασφάλειας στο διαδίκτυο. Ωστόσο, σημαντικό ποσοστό δηλώνει ότι δεν λαμβάνει καμία καθοδήγηση, ειδικά σε οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα. Παράλληλα, παρατηρείται μεγάλη ποικιλία στις στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι γονείς για να ελέγξουν την online δραστηριότητα των παιδιών τους – από ρυθμίσεις ασφαλείας στις συσκευές μέχρι πλήρη απουσία παρακολούθησης.
Η έρευνα δείχνει ότι οι έφηβοι στην Ελλάδα διαθέτουν την ωριμότητα και τη διάθεση να χτίσουν μια συνειδητή σχέση με την τεχνολογία. Ζητούν καθοδήγηση, σαφείς κανόνες και θεσμικά πλαίσια που θα τους επιτρέπουν να αξιοποιούν τις ψηφιακές δυνατότητες με ασφάλεια. Όπως οι ίδιοι δηλώνουν, η τεχνολογία μπορεί να γίνει εργαλείο για ένα καλύτερο μέλλον – αρκεί να τη χρησιμοποιούμε με σύνεση, φαντασία και υπευθυνότητα.
