Καθώς οι προειδοποιήσεις των μετεωρολόγων για ένα δυνητικά εξαιρετικά ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο μέσα στο 2026 εντείνονται, νέα διεθνή στοιχεία έρχονται να αποκαλύψουν πόσο ευάλωτη είναι η Ελλάδα στις απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας. Η χώρα μας εμφανίζει μια πρωτοφανή ευαισθησία στην κατακόρυφη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις περιόδους ακραίας ζέστης, φέρνοντας το εθνικό δίκτυο στα όριά του.
Μια νέα, εκτενής ανάλυση της εταιρείας Compare the Market, η οποία εξέτασε δεδομένα πέντε ετών γύρω από την ηλεκτρική κατανάλωση, τη θερμοκρασία και τον πληθυσμό σε 85 χώρες, φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη θέση παγκοσμίως σε ό,τι αφορά την ποσοστιαία αύξηση της ζήτησης ρεύματος κατά τους πιο θερμούς μήνες του έτους.
Παγκόσμια πρωτιά στην κατανάλωση ενέργειας υπό καύσωνα
Η έρευνα συνέκρινε τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά το θερμότερο 10% των μηνών κάθε χώρας με τη ζήτηση που καταγράφεται κατά τους μήνες με φυσιολογικές για την εποχή θερμοκρασίες.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι στην Ελλάδα, η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος εκτινάσσεται κατά το εντυπωσιακό 38,62% στους ακραία θερμούς μήνες. Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των κρατών που συμπεριλήφθηκαν στην παγκόσμια ανάλυση και μεταφράζεται σε επιπλέον 143,08 kWh ηλεκτρικής ενέργειας ανά κάτοικο για κάθε μήνα ακραίας ζέστης.
Η απόσταση της Ελλάδας από τις υπόλοιπες χώρες της λίστας είναι χαοτική:
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται το Μαυροβούνιο με αύξηση ζήτησης 22,49% (επιπλέον 90,87 kWh/μήνα ανά κάτοικο), με την Ελλάδα να προηγείται κατά 16,13 ποσοστιαίες μονάδες.
Ακολουθεί η Τουρκία με αύξηση 21,91% (επιπλέον 67,86 kWh).
Στην τέταρτη θέση κατατάσσεται η Κίνα με 20,82% (επιπλέον 109,52 kWh).
Την πρώτη πεντάδα κλείνει το Μεξικό με αύξηση ζήτησης 18,24% (επιπλέον 39,18 kWh).
Στις επόμενες θέσεις της παγκόσμιας δεκάδας συναντάμε την Κροατία με αύξηση 17,76%, την Ιταλία με 14,22%, τη Βραζιλία με 9,07%, την Ισπανία με 8,86% και την Ουρουγουάη με 8,47%.
Αν απομονώσουμε τα στοιχεία για τη Νότια Ευρώπη, η αύξηση της ζήτησης στην Ελλάδα είναι περίπου 2,7 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Ιταλίας και περισσότερο από τετραπλάσια σε σχέση με την Ισπανία, με την αυξημένη χρήση κλιματιστικών και συστημάτων ψύξης να αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα αυτής της απότομης μεταβολής.
Στην 7η θέση του ΟΟΣΑ για τη διάρκεια διακοπών ρεύματος
Η αυξημένη ζήτηση, ωστόσο, συνδέεται άμεσα και με τις αντοχές των υποδομών. Μια δεύτερη παράλληλη έρευνα της Compare the Market εξέτασε τη μέση διάρκεια των διακοπών ρεύματος σε 33 επιλεγμένες χώρες του ΟΟΣΑ, υπολογίζοντας τον μέσο όρο των πέντε πιο πρόσφατων ετών.
Η Ελλάδα καταγράφει μέση ετήσια διάρκεια διακοπών ρεύματος 1,63 ωρών ανά πελάτη, γεγονός που την τοποθετεί στην 7η θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ με τις μεγαλύτερες σε διάρκεια διακοπές ηλεκτροδότησης. Στην κορυφή αυτής της αρνητικής λίστας βρίσκεται η Κολομβία με 5,82 ώρες, και ακολουθούν η Χιλή με 3,29 ώρες, η Ουγγαρία με 2,92 ώρες, η Νέα Ζηλανδία με 2,71 ώρες, η Σλοβενία με 2,16 ώρες και το Ισραήλ με 1,81 ώρες.
Το οικονομικό κόστος των διακοπών για τα νοικοκυριά
Αυτή η ψηλή συχνότητα και διάρκεια των διακοπών ρεύματος έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών. Σύμφωνα με την Compare the Market, η εκτιμώμενη οικονομική επίπτωση των διακοπών ηλεκτροδότησης στην Ελλάδα ανέρχεται σε 14,23 ευρώ ανά νοικοκυριό, με το συνολικό ετήσιο κόστος για τη χώρα να αγγίζει τα 62,5 εκατομμύρια ευρώ.
Όταν η Ελλάδα συγκρίνεται με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, η υπεροχή της στο κόστος ανά νοικοκυριό είναι εμφανής, παρά το γεγονός ότι μεγαλύτερες πληθυσμιακά χώρες καταγράφουν υψηλότερη συνολική ζημιά:
- Ελλάδα: 1,63 ώρες μέσης ετήσιας διακοπής με επίπτωση 14,23 ευρώ ανά νοικοκυριό (Συνολικό κόστος: 62,5 εκατ. ευρώ).
- Ιταλία: 0,71 ώρες διακοπής με επίπτωση 6,18 ευρώ ανά νοικοκυριό (Συνολικό κόστος: 154,7 εκατ. ευρώ).
- Πορτογαλία: 0,58 ώρες διακοπής με επίπτωση 5,02 ευρώ ανά νοικοκυριό (Συνολικό κόστος: 19,4 εκατ. ευρώ).
- Ισπανία: 0,49 ώρες διακοπής με επίπτωση 4,23 ευρώ ανά νοικοκυριό (Συνολικό κόστος: 74,3 εκατ. ευρώ).
- Γαλλία: 0,22 ώρες διακοπής με επίπτωση 1,90 ευρώ ανά νοικοκυριό (Συνολικό κόστος: 57,4 εκατ. ευρώ).
- Γερμανία: 0,21 ώρες διακοπής με επίπτωση 1,79 ευρώ ανά νοικοκυριό (Συνολικό κόστος: 72,9 εκατ. ευρώ).
Η μέση διάρκεια των διακοπών στην Ελλάδα είναι 2,3 φορές μεγαλύτερη από της Ιταλίας, 2,8 φορές μεγαλύτερη από της Πορτογαλίας και 3,3 φορές μεγαλύτερη από της Ισπανίας, αποδεικνύοντας ότι η επιβάρυνση ανά σπίτι παραμένει σημαντικά υψηλότερη στη χώρα μας.
Γιατί τα στοιχεία χτυπούν καμπανάκι ενόψει Ελ Νίνιο
Οι πρόσφατες προβλέψεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων προκαλούν έντονο προβληματισμό, καθώς το επερχόμενο Ελ Νίνιο ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ιστορία. Το φαινόμενο αυτό επηρεάζει τα παγκόσμια πρότυπα και προσθέτει προσωρινά επιπλέον θερμότητα στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.
Αν και οι επιπτώσεις διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή και δεν μπορεί να προεξοφληθεί ότι το φαινόμενο θα προκαλέσει αυτόματα συγκεκριμένους καύσωνες στην Ελλάδα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα μας είναι εξαιρετικά εκτεθειμένη όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει. Ο συνδυασμός της τεράστιας αύξησης στη ζήτηση ρεύματος με τη συγκριτικά υψηλή διάρκεια των υφιστάμενων διακοπών αναδεικνύει την ανάγκη για άμεση θωράκιση, επάρκεια ισχύος και ενίσχυση της ανθεκτικότητας του εθνικού ηλεκτρικού δικτύου.
