Το 2026 ορίζεται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και τον FAO (Food & Agriculture Organization – Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας) ως Διεθνές Έτος Αγρότισσας (International Year of the Woman Farmer 2026). Πρόκειται για μια διεθνή αναγνώριση αφιερωμένη στη γυναίκα της υπαίθρου, εκείνη που για δεκαετίες κρατά όρθια την αγροτική οικογένεια, τη γη και την κοινωνική συνοχή, συχνά χωρίς να ακούγεται η φωνή της ή να αναγνωρίζεται η αξία της.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αγρότισσας, που τιμάται κάθε χρόνο στις 15 Οκτωβρίου, ανέδειξε ήδη από το 2018 τη σημασία αυτού του ρόλου. Σε ένα κόσμο που αλλάζει συνεχώς, όπου οι παλιές ισορροπίες έχουν χαθεί και η οικονομία δοκιμάζεται, οι αγρότισσες γίνονται οι εξισορροπίστριες των τοπικών κοινωνιών, φορείς γνώσης και εμπειρίας. Όπως λέει η παλιά φράση που τις χαρακτηρίζει: «Αν έχεις είκοσι γυναίκες, έχεις ένα χωριό».
Η κα Μάγδα Κοντογιάννη, κτηνοτρόφος και γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής «Άγιος Γεώργιος», περιγράφει εύστοχα τη δύναμη της αγρότισσας: «Η αγρότισσα είναι το πολυεργαλείο της οικογένειας και η ψυχή της αγροτικής κοινωνίας. Στην καθημερινότητά της συνδυάζει την εργασία στη γη, τη φροντίδα των ζώων και την οικογένεια, και ταυτόχρονα μεταφέρει γνώση και αξίες στις επόμενες γενιές».
Η αγρότισσα δεν είναι απλώς εργαζόμενη στη γη. Από τα δύσβατα βουνά μέχρι τους ανοιχτούς κάμπους, εργάζεται σε συνθήκες απαιτητικές, πολλές φορές θεωρούμενες «αντρική δουλειά», χωρίς ποτέ να εγκαταλείψει τον ρόλο της φροντίδας. Κρατά ζωντανή την παράδοση, μεταφέρει την ταυτότητα του τόπου και εξασφαλίζει τη λειτουργικότητα της κοινότητας, ακόμη και όταν οι άντρες λείπουν ή η ζωή δυσκολεύει.
Σήμερα, οι αγρότισσες συνεχίζουν να παλεύουν σε ένα μεταβαλλόμενο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον, συχνά χωρίς επαρκή εκπαίδευση, δομές στήριξης ή ουσιαστική εκπροσώπηση στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Κι όμως, εξακολουθούν να είναι οι βασικοί πυλώνες της τοπικής ανάπτυξης.
Η αγρότισσα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατη και οικονομικά υποτιμημένη, παρόλο που διασφαλίζει τη λειτουργία της υπαίθρου και της κοινωνικοοικονομικής συνοχής. Η διατροφή και η ανάπτυξη της οικογένειας, η οικογενειακή καλλιέργεια και η εκτροφή ζώων είναι πολιτιστικές πράξεις χιλιάδων ετών, που ενσωματώνουν τη γνώση και την αειφορία των τοπικών κοινωνιών. Ταυτόχρονα, η χειροτεχνία, η υγιεινή και οι ηθικές αξίες της επιβίωσης διατηρούνται κυρίως από τις αγρότισσες.
Το Διεθνές Έτος Αγρότισσας 2026 συμπίπτει συμβολικά με το Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Βοσκών και ενισχύει τους στόχους της Δεκαετίας Οικογενειακής Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (2019–2028). Είναι μια ευκαιρία ουσιαστικής αναγνώρισης και ένα κάλεσμα σε πολιτικές χωρίς αποκλεισμούς, που στηρίζουν τις γυναίκες, την οικογενειακή παραγωγή και τις αγροτικές κοινότητες ως θεμέλια ενός βιώσιμου αγροδιατροφικού μέλλοντος. Για να μας θυμίσει πως χωρίς την αγρότισσα δεν υπάρχει ύπαιθρος, δεν υπάρχει παραγωγή και, τελικά, δεν υπάρχει κοινωνική συνέχεια!
